شخصیت شناسی با استفاده از اطلاعات افراد در فضای مجازی

در آینده نزدیک برای استخدام‌ها و تحقیقات دیگر مثل ازدواج از اطلاعات فضای مجازی استفاده خواهد شد؛ از طریق اطلاعات موبایل می‌توان شخصیت شناسی انجام داد.

به گزارش فارس, حاجی پور (استاد دانشگاه) در نشست تبیین آسیب های فضای مجازی در دادگستری استان یزد، افزود: اطلاعاتی که از نظر فرد برای دیگران بی ارزش است به طلای نامرئی برای پی بردن به ابعاد شخصیتی، خلأهای عاطفی، مشکلات و همچنین سوء استفاده‌های ابزاری افراد بزهکار و فرصت طلب تبدیل می‌گردد.

*دسته‌بندی اطلاعات پیش‌پاافتاده هر فرد در فضای مجازی تبدیل به طلای نامرئی برای سوء استفاده افراد می‌شود

وی اظهار داشت: ممکن است باج افزارها یا حتی تعمیرکنندگان موبایل یا هر فرد دیگری از طریق هک کردن گوشی یا برنامه‌های خاص و دسترسی به اطلاعات افراد اقدام به باج‌گیری نماید.

این مقام مسئول خاطرنشان کرد: از آنجا که همیشه پیشگیری بهتر از درمان هست برای جلوگیری از این همه آسیب، راه حل‌های گوناگونی ارائه می‌شود؛ ابتدا باید در مورد فضای مجازی و نحوه استفاده از آن و آسیب‌های آن به خانواده و نوجوانان و جوانان اطلاع‌رسانی شود تا با آگاهی‌های به دست آمده مدت استفاده از اینترنت و فضای مجازی کاهش‌یافته و به یک یا دو ساعت در روز برسد.

وی ادامه داد: همچنین برای وصل شدن به اینترنت از ابزار مناسب و مطمئن  استفاده شود، چراکه استفاده از ابزارهای نامطمئن و همچنین روشن بودن دائم مودم و اتصال دائمی به آن خطرات را بیشتر می‌نماید.

خطرات موبایل

این استاد دانشگاه نسبت به تهیه عکس با موبایل، اشتراک‌گذاری تصاویر خصوصی در فضای مجازی و عدم رعایت مسائل امنیتی هشدار داد و گفت: باید در نظر داشت که موبایل اصلا وسیله مناسبی برای عکس و فیلم گرفتن نیست؛ عکس و فیلم‌های خصوصی را می‌توان با دوربین گرفته و در آلبوم های دیجیتالی ذخیره نمود و از اشتراک آن‌ها را در فضاهای مجازی به شدت اجتناب کرد.

وی یادآور شد: بهتر است افراد روی دوربین‌های موبایل را بخصوص هنگامی که در منزل هستند و یا در فضاهایی مهم حضور می‌یابند با برچسب بپوشانند.

حاجی پور، فضای مجازی را یک فضای فرامرزی با جذابیت و تنوع زیاد که به صورت سریع و ارزان در دسترس قرارگرفته است، معرفی کرد و بیان داشت: در حال حاضر اینترنت ابزاری مناسب برای توسعه‌ی افکار و اندیشه‌های بشری محسوب می‌شود به شرط آن‌که درراه صحیح استفاده شود؛ افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات و تبعات مختلف استفاده نادرست از آن نشوند.

وی ابراز داشت: به تصور بسیاری از افراد جامعه، موبایل یک وسیله کاملا شخصی است و همه برنامه‌های آن رمزگذاری شده است و کسی به آن دسترسی ندارد ولی در واقع تمام اطلاعات ما در چندین سرور مختلف در مکان‌های مختلف دنیا کپی شده است و به هیچ صورت قابل پاک شدن نیست و هرکسی می‌تواند توسط نرم افزارهای خاص به تمام اطلاعات از جمله عکس‌های روی گوشی، سرچ ها و دانلودها، صداها و سایر اطلاعات اطراف فرد از طریق دوربین موبایل یا مکان‌یاب‌های آن دسترسی پیدا کند.

این مشاوره حوزه خانواده، به صدمات جبران ناپذیر فضای مجازی و موبایل علاوه بر آسیب‌های فیزیکی مثل آسیب به گردن، ستون فقرات، دست و چشم و… و آسیب‌های روحی و روانی مثل افسردگی اشاره کرد و گفت: آسیب‌های اجتماعی حاصل از ارتباط با اینترنت دامنه وسیعی دارد به‌طوری‌که می‌توان حوزه آسیب‌های آن را از چند هویتی گرفته تا دسترسی به حساب‌های بانکی، هرزه‌نگاری، انتشار محتواهای مستهجن، تجاوز به حریم خصوصی افراد و اشاعه خشونت و بسیاری از موارد دیگر ذکر کرد.

چت های اینترنتی

وی یکی از کارکردهای مهم و خطرناک فضای مجازی را گفتگوهای اینترنتی برشمرد و بیان داشت: چت و گفتگوهای اینترنتی به واسطه گسترش استفاده از تلفن‌های همراه، روز به روز در حال افزایش است که فارغ از اینکه این موضوع بیشتر اوقات فراغت دختران و پسران جوان را به خود اختصاص می‌دهد و آن‌ها را از پرداختن به امور مفید دیگر باز می دارد؛ به دلیل گمنامی افراد در این فضا، هویت های کاذب و دوگانه‌ای شکل می گیرد که در آشنایی‌ها و دوستی‌های رمانتیک مجازی، اکثر اوقات موجب به بازی گرفتن احساسات و سرنوشت افراد در این فضا می‌شود. البته آسیب‌های این‌گونه در میان دختران جوان بیشتر مشاهده می‌شود که متاسفانه گاهی تأثیرات عمیقی بر آینده وزندگی آنان دارد.

حاجی پور، آزادی بی حدوحصر در فضای مجازی، خلأ قانون‌گذاری و عدم امکان حضور و نظارت پلیس بر تمام ابعاد این فضا را موجب عملکرد کاربران بر اساس هنجارهای لحظه‌ای دانست و اظهار داشت: فضای فرامرزی و آزاد مجازی نیازمند نظارت بیشتر متولیان امر و دقت مضاعف استفاده‌کنندگان از این فضاست.

وی یادآور شد: در هنگام نصب برنامه‌های مختلف بر روی موبایل‌ها هر برنامه از کاربر اجازه‌های خاصی مثل دسترسی به اطلاعات گوشی می‌گیرد که این کار استفاده از اطلاعات گوشی افراد یا دسترسی به دوربین آن را برای برنامه‌های مختلف فراهم می‌نماید.

مشاوره حقوقی تخصصی در حوزه جرایم فضای مجازی

اعتراف مایکروسافت به نقض حریم خصوصی کاربران لینکدین

مایکروسافت به تازگی درمورد سوءاستفاده از بالغ بر ۱۸ میلیون نفر از کاربران اپلیکیشن شبکه اجتماعی لینکدین اعتراف کرد.

به گزارش سایبرلا به نقل از ایسنا، چندی پیش بود که خبری مبنی بر افشای اطلاعات شخصی و نقض حریم خصوصی کاربران در شبکه اجتماعی لینکدین منتشر شد که علی‌رغم ادعای ساتیا نادلا، مدیر عامل شرکت مایکروسافت بعنوان توسعه‌دهنده لینکدین نشان داد این شبکه اجتماعی نیز با مشکلات جدی امنیتی مواجه است.

حالا به تازگی مایکروسافت اعتراف کرده است که اطلاعات و داده‌های خصوصی بالغ بر ۱۸ میلیون نفر از کاربران لینکدین که به عقیده کمیسیون حفاظت از اطلاعات شخصی کاربران در ایرلند چند ماه پیش به سرقت رفته و احتمالا توسط خود این شرکت تحویل سایر نهادهای تحقیقاتی و مشاوره‌ای داده شده، مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.

وب‌سایت تک کرانچ چند ماه پیش در گزارشی مفصل به موضوع نقض حریم خصوصی کاربران لینکدین اشاره کرد که در آن ذکر شده بود مایکروسافت نیز همچون فیس‌بوک برخی از اطلاعات کاربرانش را بدون کسب اجازه از آنها تحویل برخی از موسسات تحقیقاتی قرار داده و از آنها سواستفاده کرده است.

این گزارش از یک شکایت در سال ۲۰۱۷ میلادی نشات گرفت که نشان می داد آدرس پست الکترونیک و ایمیل کاربرانی که در لینکدین ثبت نام کرده و در آن حساب کاربری داشته اند، به احتمال زیاد مورد سواستفاده قرار گرفته است.

حالا با اعتراف مایکروسافت به نظر می‌رسد که یکی از بزرگترین شرکت‌های تکنولوژی، مایکروسافت، نیز با رسوایی نقض حریم خصوصی و همچنین تبعات منفی که می‌توان از جمله مهم ترین آنها به فشارهای سیاسی از سوی نهادهای دولتی و نظارتی در کنار کاربران و منتقدان اشاره کرد، مواجه خواهد شد.

تقریبا اوایل سال جاری ۲۰۱۸ میلادی بود که شبکه‌اجتماعی فیس‌بوک درگیر بزرگ‌ترین رسوایی در طول تاریخ خود شد چرا که اخبار بسیاری مبنی بر همکاری فیس‌بوک با یک موسسه تحقیقاتی به نام کمبریج آنالتیکا و افشای اطلاعات خصوصی خیل عظیمی از کاربران فیس‌بوکی منتشر شد. گزارش‌های منتشره نشان می‌داد که اطلاعات بیش از ۸۷ میلیون نفر از کاربران فیس‌بوک در این همکاری به سرقت رفته و افشا شده است.

پس از آنکه وب سایتها و رسانه‌های خبری بسیاری گزارش کردند که شبکه اجتماعی فیس‌بوک در انتشار اطلاعات شخصی و خصوصی کاربرانش دست داشته است، مردم و منتقدان بسیاری فیس‌بوک را به خیانت در امانت و همکاری با نهادهای دولتی یا تحقیقاتی متهم کردند. این شبکه اجتماعی به سرعت آماج حملات کاربران بسیاری در سراسر جهان قرار گرفت به‌گونه‌ای که تعداد کثیری از شرکتها و افراد معروف اقدام به بستن و غیرفعال کردن صفحات مجازی خود در فیس‌بوک کرده و استفاده از این شبکه اجتماعی را ننگی برای دنیای مجازی توصیف کرده‌اند.

با اینکه فیس بوک در تمامی روزنامه‌ها و شبکه‌های اجتماعی از تمامی کاربرانش در این خصوص عذرخواهی کرد و در بیانیه‌ای نیز احتمال هرگونه جاسوسی و افشای اطلاعات آنها را رد کرد، اما همچنان خشم عموم مردم در سراسر جهان نسبت به این شبکه اجتماعی محبوب و پرطرفدار فروکش نکرده است.

GDPR يا “General Data Protection Regulations” چیست؟

GDPR يا “General Data Protection Regulations” ، مجموعه قوانین الزام آور برای حفظ حریم خصوصی کاربران توسط کسب و کارها در اتحادیه اروپا می باشد.

این مقررات از سال  ۲۰۱۶ ميلادي مطرح شده است و از تاریخ ۲۵ ماه May سال ۲۰۱۸ میلادی (معادل خرداد ماه سال ۱۳۹۷) در اتحادیه اروپا به صورت رسمی لازم الاجرا شده است.

به اين معنا كه کسب و کار هایی که خود را با این قوانین وفق ندهند جریمه ای سنگین (معادل ۲۰ میلیون یورو و یا ۴ درصد درامد سالانه شرکت) در انتظار آنها خواهد بود. بسياري از كشورهاي دنيا خارج از اتحاديه اروپا نيز در حال انطباق قوانين خود با GDPR مي باشند.

در میان الزامات متعدد GDPR  در خصوص حمایت از داده‌ها، الزامات نوینی مطرح ‌شده است که باید بسترهای لازم به‌منظور اجرایی کردن آن در نظام حقوقی کشورهای عضو فراهم شود.

برخی از شاخص‌ترین الزامات GDPR عبارتند از: کسب رضایت، مجوز پروفایل سازی، حق بر فراموشی، قابلیت انتقال داده‌ها و طراحی مجدد سیستم‌ها بر مبنای الزامات حریم خصوصی و غیره.

ماخذ:‌پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات

تبعات انتشار اطلاعات شخصی در فضای مجازی

یک استاد ارتباطات اظهار داشت رسوایی‌های صورت گرفته در خصوص انتشار اطلاعات کاربران شبکه‌های اجتماعی این حق را به مخاطب می‌دهد که نسبت به ایمن نبودن برخی پیام‌رسان‌ها شک و تردید داشته باشد.

به گزارش گرداب، داوود مهرابی عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات درباره لزوم بهره‌گیری سواد رسانه‌ای گفت: از اوت سال 1991 که تنها یک وبسایت در اینترنت وجود داشت تاکنون که تعداد وبسایت ها به مرز دو میلیارد نزدیک شده، هر دقیقه حدود 205 وبسایت در جهان راه اندازی می‌شود که این‌ها نشان از تغییر و تحول زیاد در عرصه گردآوری و انتشار اطلاعات است که مهم‌ترین عنصر عصر اطلاعات و ارتباطات محسوب می شود، رخ داده است.

وی در رابطه با اطلاعات درخواستی از سوی شبکه‌های اجتماعی توضیح داد: اطلاعات، داده هایی فردی است که افراد به منظور استفاده از خدمات فضای مجازی باید این قبیل داده ها را ارائه دهند. ارائه اطلاعات برای حضور در فضای مجازی لازمه استفاده از خدماتی است که در این فضا ارائه می‌شوند. به عنوان مثال، برای ساختن یک پست الکترونیک – که از جمله الزامات ارتباطی فضای مجازی محسوب می شود و یا حساب کاربری در شبکه های اجتماعی، اگرچه در ابتدا تنها ممکن است به نام و نام خانوادگی، شماره تلفن، تاریخ تولد و جنسیت (انتخابی) برای استفاده از خدمات اکتفا شود، اما پس از ایجاد حساب کاربری، اطلاعات بسیار زیاد دیگری از هر کاربر در اختیار شرکت ارائه دهنده خدمات قرار می گیرد.

اطلاعات دریافتی شبکه‌های اجتماعی از کاربران

مهرابی اطلاعات دریافتی شبکه‌های اجتماعی از کاربران گفت: با ساخت یک حساب کاربری ساده، علاوه بر مشخصات فردی، به طور عمده دو دسته از اطلاعات در اختیار شرکت ارائه کننده خدمات قرار می گیرد. دسته اول این اطلاعات شامل مطالبی است که کاربر جستجو می‌کند، وبسایت هایی که سر می‌زند، ویدئوهایی که تماشا می کند، تبلیغاتی که روی آنها کلیک می کند، مکانی که فرد در آن  قرار دارد و همچنین مشخصات دستگاهی که از آن استفاده می کند. دسته دوم شامل اطلاعاتی است که کاربر تولید می کند. محتوای پیامی که ممکن است به دیگران ارسال شود؛ افزودن افراد جدید به فهرست دوستان (دنبال کنندگان)، تقویم فعالیت‌ها؛ اماکنی که فرد از آنها بازدید کرده و بسیاری از موارد دیگر که می توانند ضمن روشن ساختن علائق فردی، بسیاری از جنبه های دیگر شخصیت فرد را آشکار سازد.

پیا‌م رسان‌ها بستری برای افشای اطلاعات

وی در خصوص افشای اطلاعات در فضای مجازی افزود: افشای اطلاعات که تا پیش از روی کار آمدن شبکه های اجتماعی، در حد نام و نام خانوادگی، شماره تماس و آدرس بود، با روی کار آمدن شبکه های اجتماعی به ویژه اپلیکشین های پیام رسان تلفن همراه بیش از پیش حریم خصوصی را به فضای عمومی منتقل کرده است. تا پیش از روی کار آمدن شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها، اطلاعات در معرض دید عمومی قرار نمی گرفتند و ممکن بود شرکت ارائه دهنده خدمات از این اطلاعات در جهت منافع خود استفاده کند و یا حتی در ازای کسب منافعی آنها را در اختیار دیگران قرار دهند، اما اکنون شبکه های  اجتماعی و پیام رسانهای تلفن همراه بستری برای انتشار سریع مطالب توسط کاربران است و باعث می شود که اطلاعات در فضای عمومی منتشر شوند.

حریم خصوصی در حبابی شکننده

مهرابی درباره حریم خصوصی در شبکه‌های اجتماعی گفت: من معتقدم که مجموع اطلاعاتی که ما در فضای مجازی منتشر می کنیم حریم خصوصی که پیشتر چهار دیواری قابل کنترلی بود را ابتدا به فضای شیشه ای تبدیل کرد که به رغم شفاف بودن آسیب پذیری چندانی نداشت، ولی با روی کار آمدن شبکه های اجتماعی و گسترش گوشی های هوشمند تلفن همراه اکنون به حبابی شکننده تبدیل شده که با کوچکترین تلنگری ظرفیت از بین رفتن کامل حریم خصوصی را دارد.

بیش از 2 میلیارد کاربر در فضای مجازی

کارشناس ارتباطات در خصوص تعداد کاربران فضای مجازی گفت: گوشی های هوشمند تلفن همراه که تعداد استفاده کنندگان از آنها در سطح جهانی هم اکنون دو میلیارد و 500 میلیون نفر تخمین زده شده و پیش بینی می شود که تا سال 2020 نیز به بیش از دو میلیارد و 800 میلیون نفر افزایش یابند،  به جعبه سیاه حریم خصوصی افراد تبدیل شده‎اند.

عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات درباره اطمینان به فضای مجازی اظهار کرد: هرچند که فناوریهای نوین همواره تلاش می کنند که شکاف های امنیتی که باعث افشای اطلاعات یا حتی هک شدن اطلاعات خصوصی می شوند را رفع نمایند، اما برخی از رسوایی های صورت گرفته توسط این قبیل شبکه ها این حق را به ما می دهد که نسبت به ایمن نبودن شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان‌هایی که خود را غول این عرصه ها می دانند، شک و تردید کنیم.

وی ادامه داد: این نوع فناوری ها که نوید توسعه روابط انسانی را داشته اند، در تحقق این اهداف به طور آشکاری ناکام مانده‌اند. آنها نه توانسته‌اند جهان واقعی را به ما معرفی کنند و نه موفقیتی در نزدیک کردن روابط انسانی (در سطح فردی و اجتماعی) داشته‌اند. حتی چنان باعث سرگرمی افراد شده‌اند که وقتی برای تفکر در مورد دروغگویی و فریب آنها باقی نمانده است. بنابراین، اکنون سئوالی که مطرح می شود این است که انتشار این  اطلاعات چه فواید و مضراتی در پی دارد.

دخالت شبکه‌های اجتماعی در جهت‌دهی افکار کاربران

مهرابی بیان کرد: اطلاعات شکل گرفته در فضای مجازی ابزاری هستند که برای صاحبان فناوری فرصت ایجاد می کنند و برای آنها که فاقد فناوری هستند تهدید محسوب می شوند. در واقع، با گردآوری اطلاعات در فضای مجازی صاحبان فناوری، در مقایسه با کسانی که فاقد این فناوری‌ها هستند، این فرصت را دارند که بر اساس این اطلاعات در امور گروههای دیگر دخالت کنند. این دخالت می تواند در سطوح مختلفی از قبیل هدایت افکار عمومی به سوی یک موضوع و رفتار خاص تا اختلال در امور داخلی دیگران شکل گیرد. دخالت‌هایی که مصادیق آنها نیز وجود دارند.

محدودیت حضور در فضای مجازی،عقب افتادگی در دنیای امروزی

وی در مورد حضور در فضای مجازی گفت: فضای مجازی برغم فرصت های بی نظیری که برای تولید محتوا و دسترسی مخاطب به این محتواها ایجاد کرده، اما از آنجایی که حریم خصوصی را نیز بخشی از اهداف خود قرار داده مورد برخی مخالفت ها قرار گرفته است. البته این مخالفت ها نباید باعث محدود شدن حضور در فضای مجازی شود، زیرا محدود کردن حضور در فضای مجازی، در همه ابعاد آن، عقب افتادن از رقبایی است که هر لحظه غفلت، عقب افتادگی غیرقابل جبرانی را به وجود می آورد.

سواد رسانه‌ای راهی برای کاهش آسیب‌ پذیری

عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات ادامه داد: به طور کلی می توان گفت که ارائه اطلاعات شخصی شاید در کوتاه مدت برای فرد زیان و آسیب خاصی در پی نداشته باشد، اما می تواند در طولانی مدت هم فرد و جامعه را با مشکلات عمده ای مواجه کند. تبعاتی که شاید بنیانگذاران اولیه وبسایت‌ها و شبکه‌هایی که اکنون صدها میلیون کاربر دارند، هرگز خود مواجهه با آن را پیش‌بینی نکرده‌اند.

مهرابی سواد رسانه‌ای را راه‌حلی برای کاهش آسیب‌پذیری از سوی فضای مجازی دانست و اظهار داشت: با توجه به اجتناب ناپذیر بودن پذیرش فناوری های نوین که به طور تقریبی همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی ما را در برگرفته اند، در کنار تلاش برای افزایش سطح سواد رسانه‌ای عموم مردم و آگاه کردن آنها از پیامدهای قرار دادن اطلاعات شخصی در فضای مجازی، پیشرفت در این حوزه و کاهش فاصله با صاحبان فناوری ها می تواند آسیب پذیری از ناحیه فضای مجازی را کاهش دهد.

سرقت اطلاعات کاربران از طریق اپلیکیشن‌های کاربردی جعلی

رئیس اداره تشخیص جرائم سایبری پلیس فتا ناجا با اشاره به برخی از شگردهای جدید مجرمانه گفت: یکی از شگردهایی که مجرمان سایبری از آن برای کلاهبرداری و سرقت اطلاعات مهم کاربران استفاده می‌کنند، طراحی اپلیکیشن‌هایی است که در ظاهر برنامه‌های کاربردی را ارائه داده اما در ادامه، عملکردی جاسوسی داشته و به جمع‌آوری اطلاعات  از مخاطبان می‌پردازند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم حمید کیانی بیان کرد: متاسفانه برخی از افراد سودجو با انجام تبلیغات گسترده در فضای مجازی و به خصوص در شبکه‌های اجتماعی اقدام به تبلیغ و ارائه اپلیکیشن‌های متنوع با کاربرد‌هایی جذاب و مختلف نموده و سعی دارند اعتماد کاربران را در فضای مجازی جلب نمایند.

وی ادامه داد: این افراد سعی دارند با جلب اعتماد کاربران و ترغیب آنان به نصب برنامه‌های مورد نظر، اهداف مجرمانه خود، یعنی دسترسی به اطلاعات خصوصی و مهم کاربران را عملی نمایند. این افراد با بهره بردن از جملات جذاب و اغواکننده به دنبال فریب کاربران می‌باشند.

سرهنگ کیانی تصریح کرد: کاربران برای نصب هر گونه نرم افزار بر روی سیستم‌های خود چه گوشی‌های هوشمند و چه لپ‌تاپ، تبلت یا سیستم‌های خانگی، نرم افزار مورد نظر خود را حتما از سایت‌های معتبر، مارکت‌های معتبر ویژه تهیه و از نصب برنامه‌های غیر ضروری خودداری نمایند.

وی افزود: حتی در خرید نرم افزار از فروشگاه‌ها در فضای واقعی و نصب توسط فروشنده نیز دقت داشته باشند که فروشنده تنها نرم افزار مورد نظر و اصلی را برای آنها نصب نموده و از نصب دیگر نرم افزارهای غیر ضروری که ادعا دارند رایگان است جلوگیری کنند.

این مقام مسئول تاکید کرد: عدم دانلود و نصب برنامه‌هایی که در فضای مجازی و توسط افراد ناشناس معرفی شده‌اند می‌تواند تا حدود بسیار زیادی از کلاهبرداری، اخاذی و سرقت اطلاعات جلوگیری نماید. بنابراین هموطنان عزیز مراقب تبلیغات جذاب در شبکه‌های اجتماعی بوده و به افراد ناشناس اعتماد نکنند.

رئیس اداره تشخیص جرائم سایبری در ادامه انتخاب رمز‌های عبور مناسب بر روی اطلاعات ذخیره شده در حافظه‌های تلفن همراه را بسیار مهم دانست و گفت: انتخاب رمز ایمن و استفاده از الگو‌های رمز نگاری مناسب تا حد بسیار زیادی مانع از دستیابی مجرمان سایبری به اطلاعات کاربرن شده و زمینه افزایش امنیت آنان را فراهم می‌آورد.

سرهنگ کیانی در ادامه گفت: از آنجایی که برخی از سایت‌های مخرب اقدام به ارائه مطالب و برنامه‌های جعلی و ویروسی می‌نمایند لذا داشتن یک آنتی ویروس مناسب و بروز می‌تواند از فعالیت این ویروس‌ها جلوگیری کرده و مانع از نقض حریم خصوصی کاربران شود.

این مقام ارشد انتظامی در ادامه یادآور شد: از آنجایی که در هنگام نصب اغلب اپلیکیشن‌های تلفن همراه باید مجوز برخی از دسترسی‌ها را به طراحان نرم افزار داد، لذا باید نهایت دقت را در هنگام نصب این برنامه‌ها داشته و از نصب برنامه‌هایی که مجوزهایی غیر منطقی را طلب می‌کنند خودداری نمایند.

حقوق کودکان در فضای مجازی

فضای مجازی عرصه ای است که حقوق و تکالیف متعددی در آن معنا می یابد. حقوق کودکان در این فضا از جمله حقوق مطروحه می باشد که در ابعاد مختلف می تواند مورد بررسی قرار بگیرد. پیش از آنکه وارد جزئیات و اقسام حقوق کودک در فضای مجازی شویم، تبیین و تشریح واژه “کودک” در ادبیات حقوقی ضروری می باشد.

به گزارش مرکز ملی فضای مجازی، قانونگذار جمهوری اسلامی ایران در موارد مختلفی احکامی را برای کودکان، صغار و … وضع نموده است، لکن هیچ گاه به طور صریح این واژه در ادبیات حقوقی داخلی تعریف نشده است. اما «کنوانسیون 1989 حقوق کودک» واژه کودک را به شرح ذیل تعریف نموده است: «از نظر این‌ کنوانسیون‌ منظور از کودک‌ افراد انسانی‌ زیر سن‌ 18 سال‌ است،‌ مگر این‌ که‌ طبق‌ قانون‌ قابل‌ اجرا در مورد کودک‌، سن‌ بلوغ‌ کمتر تشخیص‌ داده‌ شود.» فلذا مقصود از حقوق کودکان، ناظر به ان دسته از افرادی است که از حیث قانونی سن انها زیر 18 سال باشد. دولت جمهوری اسلامی ایران در اسفند 1372 با «‌قانون اجازه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک» و با تصویب مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان رسماً این کنوانسیون را پذیرفت. البته پذیرش کنوانسیون 1989 حقوق کودک؛ مشروط بر این نکته است که مفاد آن در هر مورد و هر زمان در تعارض با قوانین داخلی و موازین اسلامی باشد یا قرار گیرد از طرف دولت جمهوری‌اسلامی ایران لازم‌الرعایه نباشد.

موضوع حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی، درگیر شدن کودکان با بازی های آنلاین در بستر اینترنت و سوء استفاده ذهنی و جنسی از کودکان در فضای سایبر، از مهمترین چالش ها و مباحثی است که در موضوع حقوق کودکان در فضای مجازی مورد دقت قرار می گیرد.

  1. در خصوص نقض حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی باید به این نکته اشاره نماییم که دیتا و اطلاعات کودکان به راحتی می تواند توسط آن ها در شبکه های اجتماعی و … انتشار داده شود، بدون آنکه خود آنها به آثار این نشر و انتشار اطلاعات شخصی شان واقف باشند. در ظاهر امر، انتشار عالمانه و عامدانه اطلاعات شخصی توسط هر فرد به شرط آنکه دارای وصف مجرمانه نباشد، منعی ندارد و قانونگذار حکم خاصی را برای محدودیت یا حتی حمایت از افراد در این زمینه مقرر نکرده است. لکن اگر این انتشار توسط یک کودک صورت گیرد، هرچند که عامدانه باشد، لکن به دلیل صغر سن، عنصر عالمانه آن محل اشکال قرار می گیرد، از همین رو، این فعل نیازمند حمایت قانونگذار از آن است. در مجموع باید بیان نمود که با توجه به سهولت نقض حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی، این موضوع علاوه بر نیاز به مراقبت و پیشگیری، مترصد حمایت قانونگذار نیز می باشد.
  2. دومین مبحث و چالشی که در موضوع حقوق کودکان در فضای مجازی اشاره شد، موضوع بازی های اینترنتی است. موضوعی فراگیر که بدون تردید بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانان امروزی درگیر آنها هستند. بازی های اینترنتی می تواند نقش بسیار موثری در تربیت و رشد ذهنی و فکری کودکان ایجاد نماید و اگر این بازی ها استاندارهای لازم را رعایت نکنند، بدون تردید باید آنها را از مهمترین دلایل در هنجار شکنی جوانان آینده بدانیم.
  3. اصلی ترین موضوع حقوق کودک در فضای مجازی، سوء استفاده ذهنی و جنسی از کودکان در فضای سایبر می باشد. موضوعی که با توجه به اهمیت آن، در کشورهای مختلفی نظیر ایالات متحده آمریکا، آلمان، انگلستان، ایرلند و …، قوانین متعددی در مورد آن وضع گردیده است. در سال های اخیر پدیده سوء استفاده جنسی از کودکان در فضای مجازی به عنوان یک نگرانی جدی در جامعه بین المللی مطرح گردیده است. در همین راستا در بند ج ماده 34 کنوانسیون حقوق کودک، دولت های عضو مکلف گردیده اند تدابیر ملی، دو جانبه و چند جانبه برای پیشگیری از استفاده استثمارگرانه از کودکان در نمایش ها و موارد پورنوگرافیک را اتخاذ نمایند. رویکردی مشابه رویکرد این ماده در پروتکل اختیاری مربوط به فروش، فحشا و هرزه‌نگاری کودکان که در سال 2000 به کنوانسیون حقوق کودک منضم شد مشاهده می‌شود. ماده 9 کنوانسیون شورای اروپا در خصوص جرایم سایبری نیز با جرم‌انگاری این عمل کوشیده است تا از ارتکاب این قبیل از جرایم علیه کودکان جلوگیری کند.

عنصر قانونی و مبنای حقوقی برای حق دسترسی کودکان به فضای مجازی را می توان ماده ۱۹ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی دانست. این ماده در تشریح حق آزادی بیان بر این نکته تاکید می نماید که آزادی بیان شامل آزاد تحصیل یا دریافت اطلاعات و اشاعه یا انتقال اطلاعات می‌باشد؛ خواه شفاهاً یا به‌ صورت‌ نوشته‌ یا چاپ‌ یا به‌ صورت‌ هنری‌ یا به هر وسیله‌ دیگر صورت گیرد. در همین راستا، ماده ۱۷ کنوانسیون حقوق کودک مقرر می دارد که کشورهای‌ طرف‌ کنوانسیون،‌ دسترسی‌ کودک‌ به‌ اطلاعات‌ و مطالب‌ از منابع‌ گوناگون‌ و بین‌المللی‌، خصوصاً مواردی‌ که‌ مربوط‌ به‌ اعتلای‌ رفاه‌ اجتماعی‌، معنوی‌ یا اخلاقی‌ و بهداشت‌ جسمی‌ و روحی‌ وی‌ می‌شود را تضمین‌ می‌کنند.

همچنین ذکر این نکته در اینجا ضروری است که با توجه به ماهیت فضای مجازی که آثاری فراگیر دارد و محدود به مرزهای جغرافیایی نیست، ضرورت اتخاذ اقدامات بین المللی برای محدودسازی برخی محتویات مخرب برای کودکان با همکاری همه اعضای جامعه بین الملل امری انکار ناپذیر است.

در قوانین فعلی حاکم در نظام جمهوری اسلامی ایران قانون، مقرره یا قواعد صریح و خاصی در زمینه صیانت و حمایت از حقوق کودکان در فضای مجازی وجود ندارد که این امر نیازمند توجه جدی قانونگذار به این مساله است. البته ذکر این نکته ضروری است که از کلیات قوانین و مقررات موجود می توان حمایت های کلی را از این قشر خاص مورد نظر قرار داد. علاوه بر این موضوع در برخی قوانین از جمله ماده ماده (28) قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388/3/5 مجلس شورای اسلامی در راستای صیانت از حقوق کودکان در فضای مجازی مقرر شده است: «…دادگاه‌های ایران در موارد زیر نیز صالح به رسیدگی خواهند بود: … د) جرایم رایانه‎ای متضمن سوء‌استفاده از اشخاص کمتر از ١٨ سال، اعم از آنکه مرتکب یا بزه‎دیده ایرانی یا غیرایرانی باشد.» لکن علی رغم این موارد، همان طور که گفته شد، با توجه به اهمیت فضای مجازی و حقوق کودکان در این عرصه، توجه ویژه قانونگذار به موضوع حاضر ضروری می باشد.

انتشار تصاویر خصوصی در تلگرام با انگیزه انتقام جویی

پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات استان همدان گفت: فردی که با ایجاد مزاحمت در پیام‌رسان تلگرام براي یکی از آشنایان خود مشکل ايجاد کرده بود با تلاش مأموران پلیس فتا استان همدان شناسایی و دستگیر شد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ فیروز سرخوش‌نهاد در تشریح این خبر گفت: در پی مراجعه و ارائه شکوائیه احدی از شهروندان در خصوص هتک حیثیت وی در شبکه‌ی اجتماعی تلگرام، موضوع در دستور كار پلیس فتا استان قرار گرفت.

وی افزود: در تحقیقات اولیه مشخص شد فردي با به دست آوردن تصاوير خانوادگي و خصوصي شاکی و انتشار آن در فضاي مجازي باعث هتک حیثیت و آبروريزي وي شده بود.

اين مقام ارشد انتظامي ادامه داد: با انجام اقدامات فنی و اطلاعاتی و با پیگیری‌های مستمر، عامل انتشار مطالب شناسایی و با دستور مقام قضایی دستگیر گردید.

رییس پلیس فتا استان همدان بیان کرد: متهم که از آشنایان شاکی بوده در تحقیقات مقدماتی منکر قضیه شد ولی پس از مواجه شدن با دلایل‌، مدارک و مستندات موجود در پرونده‌، به بزه انتسابی معترف و در بازجویی صورت گرفته انگیزه خود را انتقام جویی عنوان نمود.

سرهنگ سرخوش‌نهاد با بیان اینکه رعایت اخلاق در فضای سایبر و به خصوص شبکه‌های اجتماعی یکی از الزامات فعالیت در این شبکه‌هاست، افزود: شهروندان، قانون جرائم رایانه‌ای را به دقت مطالعه و از پیامدهای استفاده نادرست و نا به جا از این فضا و مجازات‌های پیش روی مجرمین اطلاع حاصل نمایند.

این مقام مسئول با بیان اینکه عكس‌ها و اطلاعات خصوصي خود را در اختیار ديگران حتي اقوام و دوستان نگذارید، گفت: انتشار تصاویر خصوصی افراد در شبکه‌های اجتماعی اشتباه است چرا که با انتشار این تصاویر در شبکه‌های اجتماعی دسترسی دیگران به آن راحت می‌باشد و از این طریق می‌توانند برای شما مزاحمت ایجاد نمایند.

وی با بیان اینکه تجاوز به حریم شخصی افراد، افشای اسرار آنها در فضای مجازی و انتشار فیلم و عکس‌های خصوصی دیگر کاربران جرم است، گفت: این امور از نظر قانون گذاران جرم تلقی شده و با خاطیان برابر قانون برخورد خواهد شد.

‌سرقت اطلاعات كاربران به واسطه حفره‌های امنيتی‌، پيام رسان های موبايلی

رئيس پليس فتا فرماندهی انتظامی استان گيلان گفت: هکرها همیشه منتظر کاستی‌ها و حفره‌ها در نرم افزارها هستند تا از آن طریق بتوانند به شبکه و یا کامپیوتر شما نفوذ کنند. پس چنانچه شما از وصله جدید اطلاعی نداشته باشید و آن حفره را توسط آن پچ برطرف نکرده باشید خود را در معرض خطر نفوذ قرار داده اید.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ‌ محمدخانی ‌در تشريح اين خبر اظهار کرد: هر روز بر کاربران نرم‌افزارهاي پیام رسان موبايلي افزوده مي‌شود اما نکته‌اي که در کنار اين اقبال روز افزون قابل تامل و تعمق است، عدم توجه به سطح دسترسي‌هايي است که کاربران هنگام نصب نرم افزار با دستان خود در اختيار سرويس دهندگان اين قبيل از نرم‌افزارها مي‌گذارند و بدين ترتيب زمينه نقض حريم خصوصي براي سرويس دهندگان پیام رسان هاي موبايلي نسخه خارجي به راحتی فراهم می‌گردد.

وی با اشاره به بررسی‌های صورت گرفته در خصوص يکی از اين نرم افزار‌های پيام رسان افزود: خواندن ليست مخاطبان يا اطلاعات تماس ذخيره شده در گوشی، فعال کردن ميکروفون، استفاده از دوربين دستگاه بدون اطلاع کاربر و … نمونه‌ای از سطح دسترسی‌هايی است که سرويس دهنده جهت فعال‌سازی نرم افزار به آن نياز دارد.

سرهنگ محمدخانی با بيان اينکه استفاده از نرم افزارهای پیام رسان بومی و ملی توليد داخل براي حفظ حريم خصوصی افراد و مقابله با تهديدات و آسيب‌های جدی شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبايل نسخه خارجي ضروری است، بر اهميت حمايت از شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبايل بومی و ملی توليد داخل تاکيد کرد‌.

آسیب‌پذیری گوشی‌های هوشمند در برابر ردیابی موقعیت مکانی حتی با GPS خاموش

اخیراً محققان دریافته‌اند که داده‌های گوشی هوشمند می‌تواند برای ردیابی موقعیت کاربران حتی زمانی‌که GPS تلفن خاموش است، استفاده شود. یک تیم امنیتی از دانشگاه پرینستون برای نشان‌دادن نقض حریم‌خصوصی تلفن‌های هوشمند، اقدام به توسعۀ یک نرم‌افزار کردند که می‌تواند موقعیت مکانی افراد را یافته و آن‌ها را توسط تلفن‌های هوشمندشان حتی اگر سیستم موقعیت‌یاب جهانی یا GPS آن‌ها خاموش باشد، ردیابی کند.

به گزارش تچ اکسپلور، این نرم‌افزار که PinMe نام‌گذاری شده‌است، برخلاف GPS که برای دسترسی نیازمند مجوز است، از اطلاعاتی که هم اکنون بر روی تلفن‌های هوشمند ذخیره شده‌است، استفاده می‌کند. این اطلاعات مربوط به محاسبات عمومی نقشه‌ها و آب و هوا است. این اطلاعات کمک می‌کند که تشخیص‌دهیم یک فرد توسط ماشین یا اتوبوس یا هواپیما و یا پیاده سفر کرده‌است و یا جدولی از مسیرهای پیموده‌شده توسط او را بدست بیاوریم.

این تیم تحقیقاتی گزارش خود را در جورنال IEEE در ۱۵ سپتامبر با عنوان “Multi-Scale Computing Systems” منتشر کردند. این نرم‌افزار نوشته‌شده توسط آن‌ها از مجموعه‌ای از الگوریتم‌ها استفاده می‌کند که می‌تواند یک فرد را با استفاده از پردازش اطلاعاتی نظیر آدرس IP دستگاه، محدودۀ زمانی (time zone) و اطلاعات دریافتی از سنسورها ردیابی کند. از جمله اطلاعات مربوط به سنسورها می‌توان به جزئیات قطب‌نما (ژیروسکوپ)، خواندن فشار هوا از فشارسنج و داده‌های شتاب‌سنج اشاره کرد.

آقای Prateek Mittal دستیار پروفسور در دانشکده مهندسی الکترونیک دانشگاه پرینستون گفته است: نرم‌افزار PinMe نشان می‌دهد که چگونه اطلاعات سنسورهای ظاهراً بی‌ضرر می‌تواند توسط ماشین‌های یادگیرنده برای بدست‌آوردن جزئیات حساس از زندگی ما مورد بهره‌برداری قرار ‌گیرند.

در حال حاضر توسعه‌دهندگان PinMe در حال تحقیق بر روی یافتن راهکاری جهت دفاع در مقابل نرم‌افزار خود و حملاتی این‌چنینی هستند. علی‌رغم یافته‌های نگران‌کننده، همه پیامدهای PinMe، گمراه‌کننده نیستند؛ این تکنولوژی یک جایگزین قوی برای ناوبری مبتنی بر GPS در ماشین‌های مستقل و دیگر اشکال حمل و نقل است، زیرا سیگنال‌های GPS مستعد کلاهبرداری هستند.

ترجمه: وحید ذبیح‌اله‌نژاد

تاثیرات منفی شبکه‌های اجتماعی بر جامعه و افراد

سرویس‌های شبکه‌های اجتماعی همچون فیس‌بوک و مای‌اسپیس این امکان را  فراهم می‌کنند که با هر شخصی تماس داشته باشید ، چه همکارتان در اتاق بغل دفترکار و چه همکلاسی دوران ابتدایی 30 ‌سال قبل باشد. شاید با گشت‌وگذار در این شبکه‌ها احساس ملحق شدن همچون رود به دریا داشته باشید اما ایجاد ارتباط نسنجیده در محیطی الکترونیکی ایرادات خاص خود را دارد.

غیر واقعی بودن روابط:

بنا بر گفته استیون‌اسروتگتز از دانشگاه کرنل، شبکه‌های اجتماعی، تفاوت قائل شدن بین روابط معنادار در زندگی واقعی با روابط متعدد در محیط مجازی را مشکل می‌سازد. هرچه این روابط سطحی در محیط‌ های مجازی بیشتر باشد ، به همان میزان ارتباطات عمیق در دنیای واقعی ضعیف خواهد شد.

مجرمین سایبری :

قابلیت دسترسی سریعی که در شبکه‌های اجتماعی در دسترس کاربران است، در دسترس مجرمین نیز می‌باشد. مجرمین اینترنتی در محیط‌های مجازی ، اعتماد نوجوانان را به‌خود جلب و سپس آنان را در مقابل هم سن و سالانشان مورد تخریب شخصیتی قرار می‌دهند که آثار حاصل از چنین تخریب‌هایی گاها زخم‌های عمیق روانی بوجود می‌آورد. حتی در چندین مورد که اطلاعات شخصی کاربران انتشار یافته قربانیان جرایم سایبری دست به خودکشی زده‌اند. قابلیت ناشناس ماندن در اینترنت می‌تواند آمار تمایلات تیره و تاریک فرد را بروز دهد که اگر این ناشناس ماندن نبود، این تمایلات منفی نیز ممکن بود سرکوب شود. مجرمین سایبری روز افزون بوده و بنا بر گزارشات شبکه‌ی خبری “سی بی سی”در سال 2010 قربانیان جرایم سایبری 42 درصد برآورد شده‌اند.

کاهش بهره وری:

بسیاری از شرکت‌های تجاری با استفاده از شبکه‌های مجازی در پی ارتباط با مشتریان و بازاریابی هستند، در صورتی که شبکه‌های اجتماعی برای کارمندان بیشتر جنبه سرگرمی داشته و به‌جای انجام وظایف کاری توجه‌ آنها به پست‌هایی است که دوستانشان برای همدیگر می‌فرستند، امکانات فنی زیادی نیز برای مسدودسازی استفاده از شبکه‌های مجازی در بازار موجود است که البته میزان کارآمدی آنها نیز مورد تردید می‌باشد.

حریم شخصی:

طبیعت شبکه‌های اجتماعی، تشویق کاربر بر ارائه اطلاعات شخصی بیشتر از خود می‌باشد. بخاطر سهولت امکان انتشار مشخصات خصوصی فرد در شبکه‌های اجتماعی، افراد حفاظت گفتاری را که در دنیای واقعی رعایت می‌کنند، نادیده می‌گیرند. افزون بر این، مواردی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود، ماندگاری همیشگی دارد، برای مثال عکسی که در یک مهمانی گرفته شده ، شاید در زمان انتشار حساسیتی بوجود نیاورد ولی گاها بعد از گذشت مدتی امکان ایجاد مشکل برای افراد عکس را دارد.

ناگفته نماند که شبکه‌های اجتماعی تمهیدات برای اعمال محدودیت برای جلوگیری از وقوع موارد فوق الذکر را دارند ، اما این کاربران هستند که اغلب از محدود کننده‌ها غافل می‌باشند.