نشر اکاذیب علیه تاکسی اینترنتی/جرم تشویش اذهان عمومی در فضای سایبر

هرگونه انتشار محتواى کذب که موجب تشویش اذهان عمومی شود، پیگرد قانونی را به دنبال خواهد داشت.

فرمانده انتظامی استان خراسان رضوی از شناسایی و دستگیری عامل انتشار مطالب کذب بر علیه یکی از شركت‌هاى ارائه دهنده خدمات تاکسی اینترنتی در استان خبر داد.

به گزارش پلیس فتا، سردار قادر کریمی در تشریح اين خبر گفت: در پی مراجعه نماینده حقوقی یکی از شركت‌هاى ارائه دهنده خدمات درخواست تاکسی‌ اینترنتی به پلیس فتا استان و ارائه شکوائیه از سوی مقام محترم قضایی مبنی بر انتشار تصاویر و مطالب کذب به منظور تشویش اذهان عمومی و ایجاد ذهنیت منفی شهروندان بر علیه شركت موصوف در شبکه‌های اجتماعی و به ویژه شبكه اجتماعى اینستاگرام، رسیدگی به اين موضوع در دستور کار کارشناسان پلیس فتا استان قرار گرفت.

وى افزود: با بررسى اظهارات نماينده حقوقى شركت مذكور و به دنبال تحقیقات فنی و پلیسی توسط كارشناسان پليس فتا، رد متهم در فضای سایبر شناسایی و با هماهنگی قضایی متهم در مشهد دستگیر شد.

سردار کریمی ادامه داد: متهم که زنی ۲۶ ساله بود با مشاهده ادله فنی جرم خود را پذیرفت و درخصوص علل و انگيزه خود از اين اقدام مجرمانه عنوان داشت كه مدتی قبل دوست‌اش در حالی که از خدمات تاکسی اینترنتی شركت موصوف استفاده مى‌كرد، پس از رسیدن به مقصد با راننده تاکسی ذکر شده دچار درگیری لفظی میشود و در پی این مشاجره برای انتقام گیری؛ به کمک متهم اقدام به انتشار تصاویر و درج مطالب کذب با موضوع مزاحمت نوامیس عليه شركت مذكور در شبكه‌هاى اجتماعى مى‌نمايند.

وی تصریح کرد: با توجه به اظهارات متهم و پس از روشن شدن حقیقت، متهم به همراه پرونده جهت کسب تکلیف نهایی به دادسرا اعزام شد.

این مقام عالی انتظامی به کاربران فضای سایبری هشدار داد: براساس قانون رسیدگی به جرایم رایانه‌ای هرگونه انتشار محتواى کذب که موجب تشویش اذهان عمومی شود، پیگرد قانونی را به دنبال خواهد داشت و به موجب آن قانون گزار مجازات حبس و جزای نقدی را برای عوامل انتشار محتوای کذب در نظر گرفته است.

وى همچنين خاطر نشان كرد: شهروندان توجه داشته باشند صفحات و كانال‌هاى موجود در شبکه‌های اجتماعی در اکثر مواقع برای جذب بازدیدکننده متاسفانه اقدام به بزرگ نمایی در درج خبر یا انتشار اخبار کذب و شایعه پراکنی می‌نمایند بنابراین شهروندان گرامی از هرگونه باور و انتشار خبر بدون نقل قول معتبر و رسمی پرهیز نمایند.

اختلاف مدیران کانال تلگرامی برای عضوگیری بیشتر دردسرساز شد!/مجازات انتشار مطالب کذب

رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی استان همدان گفت: فردی که از طریق فضای مجازی اقدام به تهدید، اخاذی و انتشار مطالب کذب کرده بود توسط کارشناسان این پلیس شناسایی و دستگیر شد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ‌دوم فیروز سرخوش‌نهاد با اعلام این خبر بیان کرد: فردی با در دست داشتن مرجوعه قضایی در پلیس فتا حاضر و خبر از تهدید و انتشار مطالب کذب علیه خود در فضای مجازی داد و خواستار شناسایی فرد مجرم شد.

اين مقام ارشد انتظامي ادامه داد: با توجه به اظهارات شاکي، پرونده‌اي در اين رابطه تشکيل شده و در دستورکار کارشناسان پليس قرار گرفت.

رئيس پليس فتا استان همدان گفت: کارشناسان پلیس فتا پس از انجام تحقیقات مقدماتی دریافتند که شاکی یکی از مدیران کانال تلگرامی مطرح در استان همدان بوده که در فضای مجازی با شخصی دیگری به صورت لفظی درگیر شده که در این راستا شخص مزاحم اقدام به تهدید و انتشار مطالب کذب علیه نامبرده در شبکه اجتماعی تلگرام می‌نماید.

وی افزود‌: مامورین پلیس فتا پس از انجام اقدامات فنی و تخصصی متهم را که از مدیران کانال تلگرامی استان همدان بود را شناسایی و پس از هماهنگی با مقام قضایی دستگیر کردند.

سرهنگ سرخوش گفت: در تحقیق از متهم، وی در ابتدا منکر هرگونه بزه انتسابی بوده که در نهایت با مشاهده ادله و مستندات به انجام عمل مجرمانه خود اعتراف و انگیزه خود را انتقام جویی و جذب عضو بیشتر برای کانال خود عنوان نمود.

این مقام مسئول در رابطه با انتشار مطالب کذب در فضاى سايبر و شبكه‌هاى اجتماعى گفت: بر‌مبناى قانون جرائم رايانه‌اى هر‌كس به قصد تشويش اذهان عمومى مطالب كذبى را به فردى منتسب نمايد علاوه بر جريمه نقدى از سه ماه تا دوسال حبس در انتظار وى خواهد بود.

اخلاق فضای سایبر / مجازات هتک حیثیت و نشر اکاذیب رایانه‌ای

هتک حیثیت و نشر اکاذیب در فضای مجازی جرم است و یکی از بیشترین جرم‌هایی است که در حوزه جرایم رایانه ای رخ می دهد قانون نیز با مجرمان این جرایم برخورد خواهد کرد.

امروزه اخلاق در فضای مجازی از مهم­ترین ویژگی­‌های زندگی کاربر بوده و از ویژگی­‌های روحی و نفسانی افراد نیز می­‌باشد، این ویژگی­‌ها شامل موضوعات نيكو و پسنديده يا ویژگی­‌های ناپسند مى‌باشد. البته این فضا قوانین خاص خود را دارد ولی بستگی به شرایطی دارد که کاربران در آن قرار می­‌گیرند و رفتار یا اخلاقی که از خودشان بروز می­‌دهند چگونه است و چقدر به قوانین احترام می­‌گذارند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ محمد اقبالی رئیس پلیس فتا استان البرز با حضور در برنامه مستند تلویزیونی بیراهه در خصوص هتک حیثیت و نشر اکاذیب رایانه‌ای برای هموطنان عزیز گفت: ایجاد صفحه در برخي سايت‌هاي اجتماعي به نام ديگران با هدف انتقام گيري و بازی با آبروی افراد، گذاشتن مطالب موهن در پايگاه‌هاي اينترنتي با هدف هتاكي به افراد مختلف، انتشار اسرار شخصي و خانوادگي ديگران با انگيزه‌هايي انتقام و هتك حيثيت افراد، انتشار يا تحريف عكس‌هاي خصوصي ديگران، نشر اكاذيب و افترا در اينترنت با هدف تشويش اذهان عمومي و بدبين كردن افراد به يكديگر و… تنها گوشه‌اي از اقدامات مجرمانه‌اي است كه برخي افراد با انگيزه‌هايي همانند تفريح و انتقام و فرو نشاندن عصبانيت و جلب توجه و باز نمودن عقده‌هاي روحي و رواني در حوزه فضاي مجازي مرتكب مي‌شوند كه متأسفانه آسيب‌هاي جبران‌ناپذيري را در پي دارد.

وی ادامه داد: هنجازسازی مثبت یکی از اصولی می­‌باشد که در هر تکنولوژی نوظهوری باید رعایت شود بنابراین در فضای سایبر نیز کاربران هنجارهای مثبت را رعایت نمایند و اخلاق حرف‌ه­ای در استفاده از امکانات سودمند آن داشته باشند.

رئیس پلیس فتا استان البرز در این برنامه عنوان کرد: شایعاتی ساختگی باعث ایجاد رعب و وحشت در جامعه شده و امنیت اجتماعی را خدشه‌دار می‌کند. خیلی از افراد خواسته یا ناخواسته به این شایعات دامن زده و باعث گسترش مطالب دروغ می‌شوند این شایعات و اخبار دروغین ایجاد مشکل می‌نماید.

این مقام ارشد انتظامی افزود: موضوع هتک حیثیت و نشر اکاذیب یکی از بیشترین جرم‌هایی است که در حوزه جرایم رایانه‌­ای رخ می‌دهد، برخی از افراد با سوءاستفاده از مزیت ابزارهای فن آوری از قبیل شبکه اینترنت و … اقدام به تشویش اذهان عمومی نموده و موجب به خطر افتادن آبروی افراد می‌شوند که قانون جهت برخورد با اینگونه افراد در فصل پنجم قانون جرایم رایانه ای در سه ماده مجازاتی را تعیین نموده است.

وی در خصوص رعایت نکات امنیتی به شهروندان و کاربران فضای مجازی اضافه کرد: از انتشار تصاویر خصوصی و خانوادگی در شبکه‌­های اجتماعی اجتناب نمایند و آگاهانه تر با این موضوع برخورد کنید.

سرهنگ اقبالی ​همچنین توصیه کرد: در فضای مجازی به کسانی اعتماد نمایید که مورد اعتماد خانواده می­‌باشند و شناخت کاملی از آن‌ها دارید.

رئیس پلیس فتا استان البرز در ادامه گفت: در استفاده از شبکه­‌های اجتماعی تنظیمات امنیتی و خصوصی مربوطه را انجام دهند تا هر کسی به اطلاعات شخصی و خصوصی کاربران نداشته باشد.­

مجازات هتک حیثیت و نشر اکاذیب در قانون جرایم رایانه ای:

ماده744ـ هركس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف كند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر كند، به نحوی كه عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
تبصره ـ چنانچه تغییر یا تحریف به صورت مستهجن باشد، مرتكب به حداكثر هر دو مجازات مقرر محكوم خواهد شد.

ماده745ـ هر كس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او جز در موارد قانونی منتشر كند یا دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی كه منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

ماده746ـ هر كس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سامانه رایانه ای یا مخابراتی اكاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از اینكه از طریق یادشده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت (در صورت امكان)، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

مزاحمت در تلگرام و بازی امنیت روانی یک خانواده در پی شکست عشقی

رئیس پلیس فتا استان سمنان از دستگیری مزاحم اینترنتی خبر داد و گفت: این مجرم سایبری با بهره‌گیری از شبکه اجتماعی تلگرام اقدام به بر هم زدن امنیت روانی زندگی یکی از شهروندان نموده بود که با هوشیاری کارشناسان پلیس فتا استان سمنان شناسایی و دستگیر گردید.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ حسین صادقی در راستای کشف این پرونده اظهار کرد: در پي‌ شكايت يكي از شهروندان مبني بر اينكه فردی با بهره‌گیری از شبکه اجتماعی تلگرام اقدام به مزاحمت برای شاکیه نموده است. با توجه به حساسیت موضوع، پی‌جویی پرونده در دستور کار این پلیس قرار گرفت.

وي افزود: با توجه به مستندات ارائه شده از سوی شاکیه، مشخص گردید در شبکه اجتماعی تلگرام فردی با آی‌دی ناشناس اقدام به ارسال مطالبی کذب برعلیه همسر شاکیه نموده است که این امر موجب برهم زدن و اخلال در امنیت روانی زندگی وی گردیده است.

سرهنگ صادقی ادامه داد: کارشناسان هوشیار این پلیس با توجه به اهمیت موضوع اقدامات لازم و تخصصی خود را در راستای شناسایی متهم آغاز نمودند. که با توجه به ردیابی و پی‌گیری سرنخ‌های موجود و ادله دیجیتال جمع آوری گردیده متهم شناسایی و با هماهنگی مقام قضایی در یک عملیات غافلگیرانه دستگیر گردید.

این مقام ارشد انتظامی پس از دستگیری متهم و حضور وی در پلیس فتا گفت: متهم در تحقیقات مقدماتی منکر هرگونه ارتباط با پرونده را داشت که پس از مواجهه با مستندات جمع آوری شده توسط کارشناسان این پلیس به بزه ارتکابی اعتراف نمود و انگیزه خود را انتقام‌جویی بیان کرد.

رئیس پلیس فتا استان سمنان در خصوص انگیزه متهم برای انجام این عمل مجرمانه گفت: همسر شاکیه چندی قبل با ابراز علاقه قصد ازدواج با متهمه را داشته که به دلایل مختلف این امر تحقق نیافته و در همین راستا این مجرم سایبری پس از اطلاع از ازدواج همسر شاکیه از این فرصت به منظور انتقام‌گیری استفاده نموده و با ارسال محتوای دروغین برای شاکیه ایجاد مزاحمت نموده است.

وی برای هوشیاری کاربران فضای مجازی و ایمن ماندن در برابر مزاحمان اینترنتی یادآور شد: افرادی از پنهان بودن این بستر سوء استفاده نموده و اقدام به ایجاد مزاحمت برای سایر کاربران می‌نمایند که این عمل در قانون مجازات اسلامی نیز جرم انگاری گردیده است. همچنین کاربران فضای مجازی بدانند به هیچ عنوان به پیام‌های دریافتی که از سوی افراد ناشناس از طریق شبکه‌های اجتماعی ارسال می‌گردد پاسخ ندهند و همواره مراقب افراد فرصت طلب و سودجو در فضای سایبر باشند.

سرهنگ صادقی در توصیه به کاربران فضای مجازی که برای دیگران مزاحمت ایجاد کرده و باعث هتک حیثیت دیگران می‌شوند، گفت: از ویژگی‌های مهم سلامت روان، توانایی کنترل و بروز مناسب احساسات و هیجان‌ها است، لذا افرادی که در فضای سایبر نمی‌توانند بر احساسات و هیجانات خود کنترلی داشته باشند و در پی کوچکترین اختلاف و مشکلی به دنبال انتقام‌جویی و هتک حیثیت هستند باید متوجه باشند این امر نه تنها مشکلات آنها را بر طرف نکرده بلکه با توجه به تخطئی از قانون و انجام رفتار مجرمانه بر مشکلات آنها افزوده است.

به گفته وی کاربران فضای سایبر باید توانمندی‌های خود را بشناسند و توانایی مقابله با استرس‌ها، هیجانات و احساسات روزمره را داشته باشند و به شکل مفید و موثری در فضای سایبر مشارکت و فعالیت داشته باشند تا نه تنها خود با مشکل مواجه نشوند بلکه بتوانند مشکلات دیگران را نیز  حل و فصل کنند.

فروشنده دست به تهدید مشتری خود در فضای مجازی زد

رئيس پليس فضای توليد و تبادل اطلاعات فرماندهی انتظامی استان کرمانشاه از دستگیری فروشنده مغازه‌ای خبر داد که به دلیل داشتن اختلافات مالی اقدام به توهین و  ارسال مطالب تهدید آمیز از طریق شبکه اجتماعی تلگرام برای مشتری خود نموده بود.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ ‌علی کریمی گفت: با مراجعه احدی از شهروندان مبنی بر اینکه فردی ناشناس در شبکه اجتماعی تلگرام با ارسال پیام‌های توهین آمیز و تهدید به هتک حیثیت، ‌موجبات مزاحمت را برای بنده فراهم آورده است، موضوع در دستور کار کارشناسان این پلیس قرار گرفت.

وی با بیان اینکه با بررسی‌های فنی و پلیسی خاص متهم شناسایی و با دستور مقام‌قضایی به این پلیس دلالت داده شد، افزود: متهم در تحقیقات اعلام داشت فروشنده مغازه می‌باشد و چون شاکی اقدام به خرید وسایل از مغازه ایشان نموده و به موقع بدهی خود را پرداخت نکرده است با ارسال پیام‌های تهدیدآمیز اقدام به تهدید شاکی نموده است.

سرهنگ کریمی تاکید کرد: متاسفانه امروزه دامنه اختلافات فضای واقعی به فضای مجازی کشیده شده است به طوری که گاهی شاهد این هستیم که افردی که اختلافات مالی دارند به جای مراجعه به مراجع قضایی و پیگیری از طریق قانونی، رو به فضای سایبر آورده و با هتک حیثیت و ارسال مطالب تهدید آمیز اقدام به تسویه حساب‌های شخصی می‌کنند اما باید بدانند اقدام آن‌ها پیگرد قانونی دارد و نه تنها به مطالبات خود نخواهند رسید بلکه با متهمین برخورد جدی خواهد شد.

وی یادآور شد: هرگونه مزاحمت در فضای سایبر با هر قصد و نیتی جرم بوده و خاطی باید در برابر محاکم قضایی پاسخگویی رفتار خود باشد.

تهدیدات و حملات سایبری 2018 پیش روی ایران (بخش اول)

بررسی تمرکز حملات سایبری در سال 2018، سبب به حداقل رسیدن این دست تهدیدات و چالش های فضای مجازی در مقیاس جهانی می‌شود.

به گزارش سایبربان، پیش‌بینی تهدیدات سایبری پیش روی از سوی موسسات و شرکت های فعال حوزه امنیت سایبری در سال های اخیر به یکی از هنجار های این عرصه بدل شده است. قطعا با این ترفند نمی توان همه تهدیدات و خطرات موجود را شناسایی کرد؛ اما همین امر سبب به حداقل رسیدن حملات سایبری و چالش های فضای مجازی در مقیاس جهانی می شود.

به عنوان مثال؛ در سال گذشته میلادی، پژوهش ها در این زمینه از احتمال افزایش حملات علیه موسسات تجاری و شرکت های بزرگ فراملی حکایت داشت. همین امر، با وجود به بار آمدن میلیون ها دلار هزینه در مقیاس جهانی، سبب آمادگی نسبی جهان در کنترل و مواجهه با بحران هایی مثل واناکرای (WannaCry) و نات پتیا (NotPetya) شد.

هکرها به صورت مداوم، در حال پیدا کردن اهداف و ابزار جدید هستند. این امر شناخت و پیشگیری از وقوع نفوذ سایبری را به امری دشوار بدل کرده است. بر اساس پژوهش های صورت گرفته از سوی کارشناسان ارشد امنیت سایبری جهان؛ جامعه بین الملل باید در سال پیش روی، منتظر بروز چالش های امنیتی تازه در زیرساخت های حیاتی و فضای مجازی باشد. بی شک برجسته شدن گونه ای خاص از حملات سایبری در سطح جهان، فضای مجازی ایران را نیز، تحت تاثیر قرار خواهد داد.

از همین روی، می توان تهدیدات سایبری شاخص ایران در سال جاری را با استفاده از مطالعات تطبیقی، شناسایی و متوقف کرد.

•    نفوذ سایبری و سرقت ابر داده ها

بر اساس گزارش های منتشر شده از سوی موسسات امنیتی، گزارش حمله سایبری به شرکت اعتباری اکوییفاکس (Equifax) در سال 2017 منجر به سرقت شماره های امنیت اجتماعی، تاریخ تولد و سایر اطلاعات در تقریبا نیمی از جمعیت ایالات متحده شد. این امر، مبین کلان شدن تدریجی اهداف مهاجمان سایبری دولتی و مستقل شده است.

بنابراین، افزایش حملات سایبری به بایگانی شرکت های بزرگ و بانک های اطلاعات کلان، در سال 2018، امری بسیار محتمل است.

مارک گودمن، کارشناس امنیت و نویسنده کتاب جرائم آینده، بر این باور است که موسسات کارگزار اطلاعاتی با دسترسی آزاد به طیف وسیعی از  داده های کلیدی مختلف، در سال میلادی جاری، از اهداف شاخص و برجسته هکر ها خواهند بود.

اتفاقات اخیر و سرقت گسترده اطلاعات در سطح جهان، می تواند برای برخی بخش های ایران، از جمله سامانه های ثبت احوال و زیرساخت های بانکی این کشور، نوعی هشدار به شمار رود. به عقیده بسیاری از کارشناسان، سال 2018، سال سرقت اطلاعات در بستر فضای مجازی، خواهد بود.

از سوی دیگر، رشد سریع و شتابان فضای ابری نیز، بدون محیا شدن زیرساخت های امنیتی حیاتی برای ورود به این عرصه در ایران، از خطرات بالقوه در آینده ای نزدیک، محسوب می شود.

•    حملات سایبری با تبعات فیزیکی

با بررسی روند رشد حملات سایبری به زیرساخت های حیاتی، می توان نتیجه گرفت که جهان باید در سال 2018 خود را برای مقابله با حجم بالایی از این دست حملات، آماده کند. برخی از این تهاجم ها، مثل حمله به شبکه برق اوکراین در سال 2014 از سوی روسیه، با هدف ایجاد اختلال فوری، ترتیب داده می شوند. در حالی که انواع دیگر این دست حملات، نفوذ اطلاعاتی و باج افزاری را نیز شامل می شوند.

به طور کلی می توان افزایش حملات به بخش های ذیر را در سال 2018، بسیار محتمل دانست:

•    صنایع شیمیایی

•    بخش خدمات تجاری

•    بخش ارتباطات

•    بخش‌های تولیدی شاخص

•    بخش سدها

•    بخش صنایع دفاعی

•    بخش خدمات اضطراری

•    بخش انرژی

•    بخش خدمات مالی

•    صنایع غذایی و کشاورزی

•    بخش خدمات دولتی

•    بخش بهداشت و درمان عمومی

•    بخش فناوری اطلاعات

•    زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای و دفع پسماندهای اتمی

•    سیستم حمل‌ونقل

•    بخش آب و فاضلاب

به عقیده بسیاری از کارشناسان امنیتی، در مقطع فعلی، سامانه های هواپیمایی، قطار ها و دیگر بخش های حمل و نقل، در میان همه انواع زیرساخت های حیاتی، آسیب پذیرترین سامانه های سایبری را در اختیار دارند…

حقوق کودکان در فضای مجازی

فضای مجازی عرصه ای است که حقوق و تکالیف متعددی در آن معنا می یابد. حقوق کودکان در این فضا از جمله حقوق مطروحه می باشد که در ابعاد مختلف می تواند مورد بررسی قرار بگیرد. پیش از آنکه وارد جزئیات و اقسام حقوق کودک در فضای مجازی شویم، تبیین و تشریح واژه “کودک” در ادبیات حقوقی ضروری می باشد.

به گزارش مرکز ملی فضای مجازی، قانونگذار جمهوری اسلامی ایران در موارد مختلفی احکامی را برای کودکان، صغار و … وضع نموده است، لکن هیچ گاه به طور صریح این واژه در ادبیات حقوقی داخلی تعریف نشده است. اما «کنوانسیون 1989 حقوق کودک» واژه کودک را به شرح ذیل تعریف نموده است: «از نظر این‌ کنوانسیون‌ منظور از کودک‌ افراد انسانی‌ زیر سن‌ 18 سال‌ است،‌ مگر این‌ که‌ طبق‌ قانون‌ قابل‌ اجرا در مورد کودک‌، سن‌ بلوغ‌ کمتر تشخیص‌ داده‌ شود.» فلذا مقصود از حقوق کودکان، ناظر به ان دسته از افرادی است که از حیث قانونی سن انها زیر 18 سال باشد. دولت جمهوری اسلامی ایران در اسفند 1372 با «‌قانون اجازه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک» و با تصویب مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان رسماً این کنوانسیون را پذیرفت. البته پذیرش کنوانسیون 1989 حقوق کودک؛ مشروط بر این نکته است که مفاد آن در هر مورد و هر زمان در تعارض با قوانین داخلی و موازین اسلامی باشد یا قرار گیرد از طرف دولت جمهوری‌اسلامی ایران لازم‌الرعایه نباشد.

موضوع حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی، درگیر شدن کودکان با بازی های آنلاین در بستر اینترنت و سوء استفاده ذهنی و جنسی از کودکان در فضای سایبر، از مهمترین چالش ها و مباحثی است که در موضوع حقوق کودکان در فضای مجازی مورد دقت قرار می گیرد.

  1. در خصوص نقض حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی باید به این نکته اشاره نماییم که دیتا و اطلاعات کودکان به راحتی می تواند توسط آن ها در شبکه های اجتماعی و … انتشار داده شود، بدون آنکه خود آنها به آثار این نشر و انتشار اطلاعات شخصی شان واقف باشند. در ظاهر امر، انتشار عالمانه و عامدانه اطلاعات شخصی توسط هر فرد به شرط آنکه دارای وصف مجرمانه نباشد، منعی ندارد و قانونگذار حکم خاصی را برای محدودیت یا حتی حمایت از افراد در این زمینه مقرر نکرده است. لکن اگر این انتشار توسط یک کودک صورت گیرد، هرچند که عامدانه باشد، لکن به دلیل صغر سن، عنصر عالمانه آن محل اشکال قرار می گیرد، از همین رو، این فعل نیازمند حمایت قانونگذار از آن است. در مجموع باید بیان نمود که با توجه به سهولت نقض حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی، این موضوع علاوه بر نیاز به مراقبت و پیشگیری، مترصد حمایت قانونگذار نیز می باشد.
  2. دومین مبحث و چالشی که در موضوع حقوق کودکان در فضای مجازی اشاره شد، موضوع بازی های اینترنتی است. موضوعی فراگیر که بدون تردید بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانان امروزی درگیر آنها هستند. بازی های اینترنتی می تواند نقش بسیار موثری در تربیت و رشد ذهنی و فکری کودکان ایجاد نماید و اگر این بازی ها استاندارهای لازم را رعایت نکنند، بدون تردید باید آنها را از مهمترین دلایل در هنجار شکنی جوانان آینده بدانیم.
  3. اصلی ترین موضوع حقوق کودک در فضای مجازی، سوء استفاده ذهنی و جنسی از کودکان در فضای سایبر می باشد. موضوعی که با توجه به اهمیت آن، در کشورهای مختلفی نظیر ایالات متحده آمریکا، آلمان، انگلستان، ایرلند و …، قوانین متعددی در مورد آن وضع گردیده است. در سال های اخیر پدیده سوء استفاده جنسی از کودکان در فضای مجازی به عنوان یک نگرانی جدی در جامعه بین المللی مطرح گردیده است. در همین راستا در بند ج ماده 34 کنوانسیون حقوق کودک، دولت های عضو مکلف گردیده اند تدابیر ملی، دو جانبه و چند جانبه برای پیشگیری از استفاده استثمارگرانه از کودکان در نمایش ها و موارد پورنوگرافیک را اتخاذ نمایند. رویکردی مشابه رویکرد این ماده در پروتکل اختیاری مربوط به فروش، فحشا و هرزه‌نگاری کودکان که در سال 2000 به کنوانسیون حقوق کودک منضم شد مشاهده می‌شود. ماده 9 کنوانسیون شورای اروپا در خصوص جرایم سایبری نیز با جرم‌انگاری این عمل کوشیده است تا از ارتکاب این قبیل از جرایم علیه کودکان جلوگیری کند.

عنصر قانونی و مبنای حقوقی برای حق دسترسی کودکان به فضای مجازی را می توان ماده ۱۹ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی دانست. این ماده در تشریح حق آزادی بیان بر این نکته تاکید می نماید که آزادی بیان شامل آزاد تحصیل یا دریافت اطلاعات و اشاعه یا انتقال اطلاعات می‌باشد؛ خواه شفاهاً یا به‌ صورت‌ نوشته‌ یا چاپ‌ یا به‌ صورت‌ هنری‌ یا به هر وسیله‌ دیگر صورت گیرد. در همین راستا، ماده ۱۷ کنوانسیون حقوق کودک مقرر می دارد که کشورهای‌ طرف‌ کنوانسیون،‌ دسترسی‌ کودک‌ به‌ اطلاعات‌ و مطالب‌ از منابع‌ گوناگون‌ و بین‌المللی‌، خصوصاً مواردی‌ که‌ مربوط‌ به‌ اعتلای‌ رفاه‌ اجتماعی‌، معنوی‌ یا اخلاقی‌ و بهداشت‌ جسمی‌ و روحی‌ وی‌ می‌شود را تضمین‌ می‌کنند.

همچنین ذکر این نکته در اینجا ضروری است که با توجه به ماهیت فضای مجازی که آثاری فراگیر دارد و محدود به مرزهای جغرافیایی نیست، ضرورت اتخاذ اقدامات بین المللی برای محدودسازی برخی محتویات مخرب برای کودکان با همکاری همه اعضای جامعه بین الملل امری انکار ناپذیر است.

در قوانین فعلی حاکم در نظام جمهوری اسلامی ایران قانون، مقرره یا قواعد صریح و خاصی در زمینه صیانت و حمایت از حقوق کودکان در فضای مجازی وجود ندارد که این امر نیازمند توجه جدی قانونگذار به این مساله است. البته ذکر این نکته ضروری است که از کلیات قوانین و مقررات موجود می توان حمایت های کلی را از این قشر خاص مورد نظر قرار داد. علاوه بر این موضوع در برخی قوانین از جمله ماده ماده (28) قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388/3/5 مجلس شورای اسلامی در راستای صیانت از حقوق کودکان در فضای مجازی مقرر شده است: «…دادگاه‌های ایران در موارد زیر نیز صالح به رسیدگی خواهند بود: … د) جرایم رایانه‎ای متضمن سوء‌استفاده از اشخاص کمتر از ١٨ سال، اعم از آنکه مرتکب یا بزه‎دیده ایرانی یا غیرایرانی باشد.» لکن علی رغم این موارد، همان طور که گفته شد، با توجه به اهمیت فضای مجازی و حقوق کودکان در این عرصه، توجه ویژه قانونگذار به موضوع حاضر ضروری می باشد.

معرفی دو مقاله در حوزه کپی رایت در فضای مجازی

اگر می خواهید بیشتر درباره کپی رایت در فضای مجازی بدانید، خواندن دو مقاله زیر را به شما پیشنهاد می کنیم:

 «بررسی ابعاد پیوندهای مختلف اینترنتی از نظر حقوق مولف»

نویسندگان: ابراهیم رهبری، سعید نجات زادگان، حمید نجات زادگان

«پیوندهای اینترنتی در یکی از سه قالب پیوندها فرامتنی، تصویری و پنجره ای، کاربران را به سرعت و سهولت در فضای وب به گردش در می آورند، امری که ممکن است حقوق انحصاری صاحبان آثار فکری را در مخاطره قرار دهد. مهمترین نقطه تلاقی چالشهای پیوندهای اینترنتی با مالکیتهای فکری، در چارچوب نظام کپی رایت و موارد احتمالی تعدی به حقوق دارنده ی آن متبلور می شود. این مقاله می کوشد در بستری فنی و حقوقی، اقسام لینک ها و کارکرد هریک را در فضای دیجیتال بررسی کرده و حقوق صاحبان وبگاه ها را در مواجهه با پیوندهای اینترنتی تبیین سازد.»

جاهایی که این مقاله در دسترس شماست:
•   فصلنامه مطالعات حقوقی، سال نهم، شماره ۱
• سایت magiran.com

«حق دسترسی به اطلاعات و کپی رایت در فضای مجازی»
نویسنده: محمد حبیبی محنده

«کپی رایت یا حقوق مولف و حق دسترسی به اطلاعات به گفتمان های رایج در فضای مجازی تبدیل شده است. تعارضی اولیه یا واقعی میان این دو وجود دارد، چراکه کپی رایت با اعطای حقوق انحصاری به دارندگان آن دسترسی به اطلاعات مندرج در آثار ادبی و هنری را کنترل می کند، در حالی که حق دسترسی به اطلاعات به عنوان جلوه ای از حق بنیادی بشری آزادی بیان مستلزم دسترسی به اطلاعات مشمول کپی رایت است.»

جاهایی که این مقاله در دسترس شماست:
• فصلنامه حقوق پزشکی، سال دهم، شماره ۳۹
• سایت magiran.com

منبع: همکاران سیستم

کالاهای بی‌کیفیت ارمغان فروشگاه‌های اینترنتی بدون مجوز است

رئيس پليس فتا استان سیستان‌ و بلوچستان با اشاره به ارسال کالای بی‌کیفیت و نامرغوب از سوی فروشگاه‌های آنلاین بدون مجوز گفت: اولین اصل در خریدهای آنلاین داشتن نماد اعتماد الکترونیک (اینماد) است که از سوی مرکز توسعه تجارت به کسب و کارهای آنلاین اعطا می‌شود.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم علی سرحدی با بیان اینکه بسیاری از سایت‌های فروش کالا در فضای مجازی فعالیت می‌کنند که پس از دریافت وجه از مشتری اقدام به ارسال کالاهای نامرغوب و بی‌کیفیت می‌نمایند، اظهار کرد: این فروشگاه‌های اینترنتی که اغلب فاقد مجوزهای لازم از مبادی ذی‌ربط می‌باشند در قالب سایت‌های فروش کالا در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند به طوری که پس از تقاضای خرید از سوی کاربران و دریافت وجوه آن، کالاهایی را برای مشتریان خود ارسال می‌نمایند که در بسیاری مواقع شهروندان پس از دریافت کالا متوجه معیوب بودن و یا عدم کیفیت لازم آن می‌شوند.

وی افزود: فروشگاه‌های اینترنتی به مانند فروشگاه‌های سطح شهر، نیازمند دریافت مجوزهای لازم جهت فعالیت خود هستند که این مشخصه مجوز فعالیت، به واسطه دریافت enamad در سایت مشخص می‌گردد. که شهروندان می‌توانند با کلیک بر روی آن اطلاعات لازم از گردانندگان سایت و آدرس و تلفن آنان را به دست آورند.

رئیس پلیس فتا استان سیستان و بلوچستان ضمن تاکید بر خرید از سایت‌های دارای enamad هشدار داد: اکثریت مشتریانی که از سایت‌های فاقد مجوز خرید می‌کنند از کالاهای دریافتی خود ناراضی هستند که این خود بیان‌گر این مطلب است که مدیران این سایت‌ها فقط به سود کوتاه مدت خود می‌اندیشند و برنامه‌ای برای دریافت مجوز و حفظ این کسب‌و کار ندارند.

سرهنگ سرحدی با بیان اینکه در خریدهای آنلاین پیش از آن‌که تبلیغات اغواکننده فریب‌مان دهد باید به اصالت سایت توجه کرد که دارای ای‌نماد هست یا خیر! گفت: کسب و کارهای فاقد مجوز برای جالب توجه مشتری برای خرید به تبلیغات اغوا کننده و فریبنده روی می‌آورند در حالیکه بسیاری از شعارهایی که در تبلیغات آنها گفته شده است درست نمی‌باشد.

وی سیاست این فروشگاه‌ها را نه ماندگاری در عرصه سایبر که جذب مشتری برای یکبار دانست و افزود: این دست کسب‌ و کارهای آنلاین به سرعت ماهیت عوض کرده و با نام و برندهای دیگر دوباره برای فریب مشتریان در فضای سایبر ظاهر می‌شوند. در حالیکه کسب و کارهای دارای ای‌نماد و مجوز دار کسب‌ و کارهایی هستند که تلاش دارند در این عرصه ماندگار باشند و مشتریان آنها دائمی شود.

این مقام ارشد انتظامی خرید از کسب‌ و کارهای فاقد ای‌نماد را اشتباه خواند و گفت: نه تنها خودمان باید از فروشگاه‌های دارای ای‌نماد خرید نمائیم بلکه باید به فرزندانمان نیز توصیه کنیم در خریدهای آنلاین حتما به این نکته توجه داشته باشند تا در دام مجرمان و کلاهبرداران سایبری نیفتند.

انتشار تصاویر خصوصی در تلگرام با انگیزه انتقام جویی

پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات استان همدان گفت: فردی که با ایجاد مزاحمت در پیام‌رسان تلگرام براي یکی از آشنایان خود مشکل ايجاد کرده بود با تلاش مأموران پلیس فتا استان همدان شناسایی و دستگیر شد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ فیروز سرخوش‌نهاد در تشریح این خبر گفت: در پی مراجعه و ارائه شکوائیه احدی از شهروندان در خصوص هتک حیثیت وی در شبکه‌ی اجتماعی تلگرام، موضوع در دستور كار پلیس فتا استان قرار گرفت.

وی افزود: در تحقیقات اولیه مشخص شد فردي با به دست آوردن تصاوير خانوادگي و خصوصي شاکی و انتشار آن در فضاي مجازي باعث هتک حیثیت و آبروريزي وي شده بود.

اين مقام ارشد انتظامي ادامه داد: با انجام اقدامات فنی و اطلاعاتی و با پیگیری‌های مستمر، عامل انتشار مطالب شناسایی و با دستور مقام قضایی دستگیر گردید.

رییس پلیس فتا استان همدان بیان کرد: متهم که از آشنایان شاکی بوده در تحقیقات مقدماتی منکر قضیه شد ولی پس از مواجه شدن با دلایل‌، مدارک و مستندات موجود در پرونده‌، به بزه انتسابی معترف و در بازجویی صورت گرفته انگیزه خود را انتقام جویی عنوان نمود.

سرهنگ سرخوش‌نهاد با بیان اینکه رعایت اخلاق در فضای سایبر و به خصوص شبکه‌های اجتماعی یکی از الزامات فعالیت در این شبکه‌هاست، افزود: شهروندان، قانون جرائم رایانه‌ای را به دقت مطالعه و از پیامدهای استفاده نادرست و نا به جا از این فضا و مجازات‌های پیش روی مجرمین اطلاع حاصل نمایند.

این مقام مسئول با بیان اینکه عكس‌ها و اطلاعات خصوصي خود را در اختیار ديگران حتي اقوام و دوستان نگذارید، گفت: انتشار تصاویر خصوصی افراد در شبکه‌های اجتماعی اشتباه است چرا که با انتشار این تصاویر در شبکه‌های اجتماعی دسترسی دیگران به آن راحت می‌باشد و از این طریق می‌توانند برای شما مزاحمت ایجاد نمایند.

وی با بیان اینکه تجاوز به حریم شخصی افراد، افشای اسرار آنها در فضای مجازی و انتشار فیلم و عکس‌های خصوصی دیگر کاربران جرم است، گفت: این امور از نظر قانون گذاران جرم تلقی شده و با خاطیان برابر قانون برخورد خواهد شد.