احتمال طرح شکایت از شبکه اجتماعی اینستاگرام در مراجع بین‌المللی

مرکز ملی فضای مجازی با انتشار بیانیه‌ای در محکومیت اقدامات شبکه اجتماعی اینستاگرام، از نهادهای مسوول خواست که با توجه به جایگاه خود در حوزه دیپلماتیک و حقوق و روابط بین‌الملل، اقدامات حقوقی لازم برای طرح شکایت از اینستاگرام را انجام دهند.

به گزارش ایسنا، متن بیانیه مزکز ملی فضای مجازی به این شرح است:

«در سال‏های اخیر اقدامات سلطه ‏طلبانه و مداخله جویانه دولت آمریکا به حوزه فضای مجازی نیز تسری پیدا کرده و با اعمال فشار بر نهادها و مراجع بین‏ الملی، نفوذ در سکوها، خدمات و شبکه ‏های اجتماعی و تلاش برای انحصار حاکمیت خود بر اینترنت، به دنبال حفظ منافع خود در ابعاد مختلف اقتصادی و سیاسی و فشار بر سایر کشورها بوده و با اقداماتی همچون دخل و تصرف در حقوق اساسی کاربران فضای مجازی، نقض اصل بی‌طرفی شبکه و شبه انحصار شرکت‌های آمریکایی بر شبکه‌های اینترنتی، اصل بی‌طرفی در ارتباطات و اطلاعات را نقض کرده است.

از طرفی، تشدید و اعمال تحریم‏‌های یک ‏جانبه و ظالمانه اخیر در حوزه‏ های مختلف ارتباطی و فناوری اطلاعات، کاربران، توسعه دهندگان و صاحبان کسب و کار‏های ایرانی و به خصوص شرکت‏های نوپا را در برخورداری از خدمات پایه و ورود به بازار رقابت جهانی با مشکل مواجه ساخته است.

امروزه به کرات شاهد مسدودسازی حساب کاربران ایرانی در شبکه ‏های مختلف اجتماعی همچون توییتر و اینستاگرام و اعمال محدودیت در دسترسی به منابع علمی‌و تحقیقاتی و خدمات مختلف کاربردی توسط شرکت‏های آمریکایی به واسطه تحریم‏های آن کشور هستیم که از مصادیق بارز سانسور، نقض جریان آزاد اطلاعات و نقض حقوق بشر است.

اینگونه رفتارها در شرایطی که دولت آمریکا حق تشخیص و انتساب هرگونه تخلف و جرم در فضای مجازی به کشورها، سازمان‌ها و نهادها و حتی نحوه و میزان برخورد با موارد انتسابی را برای خود محفوظ می‏داند، اختصاص به تقابل با جمهوری اسلامی‌ایران نداشته و فرهنگ، هویت، استقلال، اقتصاد و ارزش‌های همه ملت‌ها را تهدید می‌کند.

رفتار اخیر شبکه اجتماعی اینستاگرام در همراهی با این اقدامات غیرمنطقی و فاقد ارزش بین‌المللی از سوی دیگر کشورها و مجامع جهانی، در تضاد با فلسفه فعالیت شبکه‌های اجتماعی، آزادی بیان و حقوق ملت‌هاست و لازم است نهادهای مسوول با توجه به جایگاه خود در حوزه دیپلماتیک و حقوق و روابط بین‌الملل، اقدامات حقوقی لازم برای طرح شکایت و پیگیری احقاق حقوق سلب شده از مردم عزیز کشور به عمل آورند.

مرکز ملی فضای مجازی از عموم مردم به‌ ویژه فرهیختگان، اصحاب رسانه و فرهنگ انتظار دارد در رابطه با تبیین این‌گونه رفتارهای غیراصولی و نابخردانه دولت آمریکا نقش فعالی داشته باشند.

همانگونه که بارها هم اعلام شده نمی‌توان مقدرات یک جامعه در حوزه رسانه، آموزش، بهداشت و خدمات اقتصادی را بر روی سکوهای بیگانه قرار داد. از این‌رو، از همه فعالان اقتصادی و نهادهای ذی‌ربط مؤکداً می‌خواهیم که راه‌اندازی و توسعه سکوهای داخلی را وجهه همت خود قرار دهند.

اموال فکری استارت‌‌آپ‌‌ها

امروزه دارایی‌‌های فکری به عنصری مهم و سرنوشت‌‌ساز در دنیای تجارت تبدیل شده است و بخش عظیمی از سرمایه‌‌ی شرکتها را تشکیل میدهد. استارت‌‌آپ‌‌ها (شرکتهای نوپا) نیز نیازمند استفاده از ظرفیتهای فکری خود بوده و باید حساب ویژه‌‌ای روی اموال فکری خود باز کنند. اموال فکری استارت‌‌آپ‌‌ها را می توان در چند مورد زیر خلاصه کرد.

اموال فکری استارت‌‌آپ‌‌ها
  • پتنت: پتنت یا حق اختراع، گواهینامه‌‌ای است که نمایانگر حقوق انحصاری مالک اختراع در استفاده و بهره‌‌برداری از محصول یا فرآیند مورد اختراع خود بوده و او را قادر میسازد تا مانع استفاده‌‌ی غیر مجاز (نقض) اختراع خود توسط سایر اشخاص شود. امروزه گواهینامه‌‌های اختراع از دارایی‌‌های ارزشمند شرکتها در سراسر جهان بوده و منبعی برای کسب درآمد از طریق اعطای مجوزه بهره‌‌برداری از اختراع (لایسنس) به متقاضیان استفاده از اختراع محسوب میشود. متولّی ثبت پتنت در ایران، مرکز مالکیت معنوی، وابسته به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.
  • علامت تجاری: هر کسب و کار و بنگاه اقتصادی برای معرفی خود در بازار و متمایز ساختن خود از رقبا نیازمند نشان و علامتی است که بطور انحصاری متعلق به آن بنگاه بوده و هویت مستقلی را برای آن و محصولات و خدمات آن ایجاد نماید. علامت تجاری چنین امکانی را برای صاحبان کسب و کار و استارت‌‌آپ‌‌ها فراهم آورده تا شناخته شده و جلب مشتری نمایند. ثبت علامت تجاری نیز در مرکز مالکیت معنوی صورت میگیرد.
  • کپی‌‌رایت: کپی رایت نظام حمایتی است که نسبت به آثار ادبی و هنری از جمله فیلم، موسیقی، داستان و رمان، کتب علمی، آثار تجسّمی و همچنین نرم‌‌افزارها اعمال میشود. البته نرم افزارها در صورتی که واجد شرایط اختراع باشند به عنوان اختراع نیز قابل ثبت هستند و نباید حمایت از آنها را تنها در نظام کپی رایت جستجو کرد.استارت‌‌آپ‌‌ها بسته به نوع فعالیت خود و بسته به اینکه در حوزه‌‌های مورد اشاره وارد شده باشند، برای تثبیت حق خود بر اثر ادبی و هنری ناگزیر از ثبت آن هستند. متولّی ثبت کپی رایت در ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
  • اسرار تجاری: اسرار تجاری را میتوان اطلاعاتی محرمانه دانست که واجد ارزش اقتصادی بوده و مالک نیز اقدامات لازم برای حفاظت از آن و جلوگیری از افشای آن را به عمل آورده است. این اطلاعات میتواند شامل روش ساخت یک محصول یا فرمول تهیه‌‌ی دارو باشد که تاکنون افشا نشده، یا شامل فهرست اسامی مشتریان شرکت یا اطلاعات محرمانه‌‌ی مربوط به بازارهای هدف باشد. شایان ذکر است که حمایت از اسرار تجاری به هیچ وجه نمیتواند از طریق به ثبت رساندن آن صورت گیرد. زیرا ثبت به معنای افشای سر است و به سرّی که افشا شود دیگر نمیتوان عنوان سرّ را اطلاق کرد.با این اوصاف برای حفاظت از اسرار تجاری باید طی قراردادهایی تحت عنوان ” قراردادهای محرمانگی” کسانی را که به نحوی با این اسرار سر و کار دارند به حفظ اسرار و عدم افشای آن حتّی در صورت قطع همکاری با شرکت متعهّد ساخت. طرف قرارداد محرمانگی میتواند از کارکنان و مستخدمان شرکت باشد یا از کسانی که مجوز بهره‌‌برداری از محصولات شرکت را اخذ کرده‌‌اند.

در پایان باید به این نکته توجه داشت که ایده‌‌ی صرف نه تنها در ایران بلکه در هیچ جای جهان مورد حمایت نیست و ایده باید در قالب اختراع یا اثری ادبی هنری یا در قالب شرکتی نوپا ظهور و تجلّی یابد تا مطابق با آنچه در این نوشتار مورد اشاره قرار گرفت مورد حمایت واقع شود.