کلاهبرداری تحت عنوان سرمایه گذاری در بازار فارکس

کلاهبرداری تحت عنوان سرمایه گذاری در بازار فارکس

زمانی که فردی پیشنهاد کار و سرمایه گذاری در بازار فارکس یا حوزه ارز دیجیتال را نزد شما مطرح می کند؛ برای اینکه متوجه شوید که این فرد قصد فریب و کلاهبرداری را دارد، چند سؤال ساده زیر را از او بپرسید و ببینید چگونه پاسخ می دهد.

به گزارش سایبرلا به نقل از ایران هشدار, اولین مرحله مبارزه با کلاهبرداری در حوزه سرمایه گذاری استفاده از حق مسلم شما برای پرسیدن سؤال است؛ چرا که کلاهبرداران منتظر فرصتی هستند تا با هر ترفندی نظر شما را جلب و شما را ترغیب به سرمایه گذاری کنند. آن ها برای اینکه فرصت سؤال پرسیدن را از شما سلب کنند، از شما سؤالاتی که جواب آن بله است را می پرسند.

به عنوان مثال می گویند:« شما حداقل علاقه مند به شنیدن درباره یک فرصت خوب سرمایه گذاری هستید، مگر نه؟؟؟ » یا اینکه «می خواهید درآمدی بالا در فاصله زمانی کوتاه با کمترین ریسک را داشته باشید؟؟؟». تنها چیزی که یک کلاهبردار می خواهد این است که شما هرچه سریعتر پول را پرداخت کنید.

سوالات مهم

پرسیدن سؤالات زیر شما را راهنمایی خواهد کرد تا بتوانید هویت و هدف واقعی آن ها را کشف کنید.

1- چطور توانستید نام من را پیدا کنید؟

اگر در پاسخ به شما گفتند، شما از یک لیست که با هوش ترین و معتبرترین سرمایه گذاران درآن قرار دارند انتخاب شدید یا هر دلیل غیر موجه دیگری که نتوانند ثابت کنند که چه طور با شما آشنا شده اند، مطمئن شوید که قصد کلاهبرداری دارند.

2- این کاری که پیشنهاد می کنید چه خطراتی دارد؟

تقریبا تمام طرح های سرمایه گذاری احتمال ریسک و خطراتی دارد و بسته به طرح، درجه خطر آن کم یا زیاد می شود، بنابراین اگر در پاسخ به شما گفتند این کار خطری ندارد و شما فقط سرمایه گذاری کنید تا سود ببرید، به آن شک کنید.

3- آیا می توانید یک سری توضیحات کتبی و جامع در رابطه با طرح برای من ارسال کنید تا در اسرع وقت بررسی و پاسخ شما را بدهم؟

کلاهبردان با چرب زبانی و فریب می خواهند شما را ترغیب کنند تا سرمایه گذاری را انجام دهید. چرا که در اوقات فراغت و از روی متن کتبی، افراد فرصت بیشتری دارند تا همه جوانب را بررسی کنند. بنابراین پس از پرسیدن این سؤال، سعی می کنند هر طور که شده شما را راضی کنند تا در همان لحظه تصمیم بگیرید و سرمایه گذاری انجام دهید. بنابراین به خاطر داشته باشید که هر سرمایه گذاری که باید با سرعت و شتاب و بدون فکر و مشورت انجام شود، نا مطمئن و مشکوک است.

4- آیا امکان دارد این طرح سرمایه گذاری را برای شخص سومی مثل حسابدار، وکیل و یا مشاور من توضیح دهید؟

اگر در پاسخ این سؤال فرد به شما گفت: «نمی توانید خودتان برای پروژه های سرمایه گذاری تصمیم بگیرد؟ » یا اینکه به شما گفت: «خوشحال می شوم برای مشاورتان توضیح بدهم ولی وقت کافی برای این کار ندارم»، شک کنید که او یک کلاهبردار است که نمی خواهد فرصت را از دست بدهد.

5- آیا این طرح قانونی است و یا اینکه اسناد قانونی برای انجام آن در اختیار دارید؟

اگر در پاسخ به شما گفتند که این طرح قرار است در آینده قانونمند شود و یا این که این کار، کار جدیدی است و به صورت قانونی هنوز به تصویب نرسیده است و یا هر دلیل دیگری، بدانید ریسک این کار بالاست و تحقیق بیشتری کنید.

6- شرکت شما چه مدت است که در این حوزه سرمایه گذاری فعالیت می کند؟

در پروژه های سرمایه گذاری حتما روی شرکت های مشهور و معروف که سابقه خوبی دارند، سرمایه گذاری کنید؛ چرا که ریسک آن کمتر است. اگر در پاسخ این سؤال به شما گفتند: شرکت جدید است و یا دفتر آن در خارج از کشور است و دسترسی به آن امکان پذیر نیست و یا هر بهانه دیگری که نشان و سابقه شرکت را مخفی می کند، به طرح شک کنید.

مشاوره تخصصی در حوزه جرایم مربوط به بازار فارکس

 

شگرد کلاهبرداران در فارکس

شگرد کلاهبرداران در فارکس

کلاهبرداران فارکس همانند سایر کلاهبرداران با تکنیک های متقاعد سازی آشنا بوده و از دو مهره کلیدی آن به خوبی استفاده کرده اند: قدرت و محرک های مادی.

همه افراد گرایش به اطاعت از مراجع قدرت دارند. پس اولین قدم، قانونی نشان دادن خود و تمام فعالیتها می باشد. ذکر تاریخچه مفصل از فعالیت هایشان، دارا بودن مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار و وابسته نشان دادن خود به شرکت های معتبر فعال در عرصه فارکس از جمله اقدامات آنان در جهت معتبر نشان دادن خود می باشد.

مهره دوم دست گذاشتن بر روی نیازهای اساسی افراد و تمایلات درونی آنان همچون طمع وترس و مشکلات مادی با وعده کسب درآمد بالا می باشد تا از طریق آن واکنش احساسی افراد را برانگیخته و سیستم تصمیم گیری و قدرت منطق آنان را از کار انداخته و آنان را به سمت رفتارهای غیر منطقی سوق دهند.

در ادامه به بیان محرک های استفاده شده برای جذب قربانیان و نحوه تاثیر گذاری آنها می پردازیم که مورد استفاده بسیاری از مهندسان اجتماعی بوده و جزء تکنیک های مهندسی اجتماعی به حساب می آیند.

قدرت

همه افراد در برابر قدرت ها مشروط اند و خود را ملزم و متعهد به پیروی از منابع قدرت می دانند. استفاده از تمام نشانه های شرکت های معتبر راه استفاده از این محرک بوده است.

اثر گذاری شدید

تاثیر شدید فرد را از لحاظ روحی و روانی در شرایطی قرار می دهد که فرد دیگر نمی تواند به صورت منطقی فکر کند، اگر قربانی در شرایط تعجب ، هیجان ، توقع یا عصبانیت شدید قرار بگیرد قادر به تصمیم گیری به صورت منطقی نمی باشد. حال چگونه می توان قربانیان را در چنین شرایطی قرار داد؟ پاسخ استفاده از محرک های مادی و وعده درآمد بالا است.

کمیابی

این محرک بیان می کند تمایل ما بیشتر به سمت فرصت هایی است که به سختی و با تلاش بسیار بدست آمده اند به ویژه اگر با رقابت نیز همراه شود میزان تاثیر گذاری اش بیشتر خواهد شد. وقتی صحبت از کمیابی و نادر بودن یک فعالیت و رقابت درآن مطرح می شود افراد دچار استرس می شوند.

استرس، واکنشی هیجانی و زود گذر است که موجب می شود افراد موقعیتهای خاص را تهدید آمیز ارزیابی کنند و این موضوع حس امنیت در افراد را به خطر انداخته و ازآنجا که همه تمایل برای حفظ امنیت خود داشته و یکی از نیاز های اساسی بشر به شمار می رود، تلاش بیشتری را برای موفقیت درآن فعالیت از خود نشان می دهند.

بسیاری از قربانیان فارکس با وعده رقابت در بازار بین المللی وارد بازار شده در حالیکه هیچ گاه وارد فضای حقیقی رقابت نشده و فقط در یک فضای مجازی به فعالیت پرداخته اند.

حس تعهد و وظیفه شناسی اخلاقی

انسان ها گرایش به انجام تعهداتشان دارند زیرا عمل به تعهدات نشانه یکپارچگی شخصیت می باشد؛ حتی اگر به درستی آن تعهد شک داشته باشند . همین عامل باعث می شود افراد طبق باورهای دیگران عمل کنند.

بسیاری از قربانیان برای ورود به این بازار از تمام دارایی و سرمایه شان استفاده کرده اند و در این راه سختی های زیادی را به خانواده خود تحمیل کرده اند و همین باعث احساس تعهد آنان شده و احساس گناه در آنان به دلیل شکست های متعدد شکل گرفته است که این عامل قربانیان را به سمت جبران سریع ضررها سوق داده است، اما فضای احساسی که به دلیل احساس تعهد و وظیفه شناسی اخلاقی به وجود آمده است مانع از تفکر منطقی آنان شده و منجر به سقوط بیشتر و سریع تر و چالش روانی آنان شده است.

همسانی و مشابهت

افراد گرایش به پیروی از افرادی دارند که در پاره ای از ویژگی ها همانند یکدیگر هستند و کلاهبرداران باآگاهی از این خصوصیت خودشان را از نظر موقعیت اجتماعی و اقتصادی مشابه قربانیان معرفی کرده اند.

در کلاهبرداری فارکس هم مشاهده می کنیم که آی بی ها اقدام به این عمل کرده و از این طریق مخاطبان خود را جذب کرده اند.

همان طور که مشاهده کردید کلاهبرداران فارکس علاوه بر انکه مدیران تبلیغاتی موفقی هستند، مهندسان اجتماعی متبحری هم به حساب می آیند.

فارکس چیست؟

فارکس چیست؟

فارکس (Forex) اصطلاحی است لاتین بر گرفته از دو کلمه Foreign Exchange که به معنی تبادل ارزهای خارجی می باشد.

ساده ترین تعریف برای تبادل ارزهای خارجی، تبدیل یک ارز به ارز دیگر است که مقداری از این تبادل برای خرید و فروش کالا و یا خدمات شرکت ها و دولت ها، هزینه های سفر و خرید جهانگردان و یا سرمایه گذاری اشخاص و بنگاه ها در کشور مورد استفاده قرارمی‌گیرد. البته بیشتر تبادل های ارزی با هدف کسب سود از تفاضل قیمت خرید و فروش انجام می گیرد.

در بازار تبادل ارز جهانی تمامی بانک ها (اعم از تجاری و مرکزی و سرمایه گذاری)، مؤسسات مالی بزرگ، شرکت های چند ملیتی، تاجران، شرکت های بیمه، شرکت های صادرات و واردات، صندوقهای بازنشستگی، سفته بازها و اشخاص حقیقی، ارزهای مختلفی همچون دلار آمریکا، یورو، پوند، ین و … را معامله می کنند.

این بازار بر خلاف اکثر بازارهای مالی دیگر مکان فیزیکی خاصی نداشته و بانکها، مؤسسات و معامله گران از طریق شبکه الکترونیکی، یک ارز را در مقابل ارز دیگر معامله می کنند.

هر چند ماهیت معاملات فارکس، خارج بورس OTC یعنی Over the counter است اما مراکز اصلی تجارت ارز به ترتیب در لندن، نیویورک و توکیو می باشد و بانکها از سراسر جهان در این معاملات شرکت می کنند.

معامله در بازار فارکس در واقع عبارت است از خرید یک ارز و همزمان، فروش ارز دیگر است. ارزها از طریق یک معامله گر یا کارگزار و به صورت جفت ارز معامله می شوند. برای مثال یورو و دلار (EUR/USD) یا پوند انگلیس و ین ژاپن(GBP/JPY).

معامله در فارکس را می توان در دو هدف خلاصه کرد: 1. ابتدا در نرخ بالا بفروشید و سپس در نرخ پایین بخرید 2. ابتدا در نرخ پایین بخرید و سپس در نرخ بالا بفروشید.

چگونگی معامله در فارکس

با توجه به پیشرفت علوم ارتباطی و در همین راستا شبکه جهانی اینترنت هم اکنون اشخاص نیز می توانند کاملاً در شرایط یکسان با سفته بازان، شرکت های سرمایه گذاری و … بواسطه کارگزاران (Brokers) که از طریق شبکه الکترونیکی به بانک متصل می شوند و در هر لحظه نرخ ارزها را از بانک های مختلف جمع آوری می کنند و با اتصال به نرم افزار معاملاتی اختصاصی خود(Platform) که در اختیار مشتریان خود نیز قرار داده اند نرخ ارزها  را از شبکه اینترنت به نرم افزار معاملاتی مورد نظر ارسال نموده و مشتریان نیز سفارش خود را از طریق همان نرم افزار به کارگزار مربوطه منتقل می نمایند.

در واقع می توان گفت که عامل واسطه بین معامله گران شخصی (Traders) و بازار، کارگزار می باشد و مهمترین نقش کارگزار نیز انتقال سفارشات معاملاتی فرد معامله گر به بازار جهانی می باشد.

بنابراین برای انجام معاملات در بازار ارز انتخاب یک کارگزار الزامی می‌باشد. برای انجام معاملات ارزی مشتری بایستی با کارگزار مورد نظرش قرارداد بسته و مبلغ مورد نظر خود را بعنوان سپرده به شماره حسابی که کارگزار مشخص می کند واریز نماید. این سپرده در واقع پشتوانه انجام معاملات می باشد و به نام خود مشتری گشایش می شود، سپس کارگزار نام کاربری و شماره رمز ورود (Password , login name) به حساب معاملاتی گشایش شده را به مشتری می دهد تا به وسیله آن مشتری بتواند از طریق نرم افزار معاملاتی که در اختیارش قرار داده است و از طریق شبکه اینترنت به حساب معاملاتی خود دسترسی پیدا نموده و به راحتی به انجام معاملات ارزی مبادرت نماید و هر گونه تغییری (حسابرسی سود و ضرر، و وضعیت سرمایه و … ) که در اثر انجام معاملات ارزی حاصل شود را به صورت همزمان در بخش حسابداری نرم افزار معاملاتی خود که شامل موارد زیر می‌باشد ملاحظه نماید:

1 – نوع ارز مورد معامله  2 – قیمت انجام شده معامله  3– سایز یا حجم معامله 4 – تعیین نوع عملیات (خرید یا فروش) و بر اساس این متغیرها کارگزار اقدام و در ازای این خدمات کارمزد معاملاتی (Spread) دریافت می کند.

فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی در فارکس در 5 مورد مصداق پیدا می کند:

1 – معامله گری 2 – عملیات بروکری 3 – نمایندگی بروکر 4 – آموزش 5 –فروش سیگنال و اکسپرت

نرم افزارهای معاملاتی

 

هر کارگزار یا بروکر بازار فارکس جهت انجام دستورات معاملاتی مشتریان، به محیطی نیاز دارد تا از طریق آن بتواند با مشتری های خود ارتباط برقرار کرده و در عین حال که آنها را از روند قیمت ها آگاه می سازد شرایطی را فراهم سازد که بر اساس آن بتوان مراحل انجام یک معامله را به ثبت رساند.

اصولاً این مراحل شامل دریافت تقاضاهای پیش خرید و پیش فروش و باز و بستن معاملات بر روی کالاها یا ارزهای بخصوص است که هر کارگزار به کاربران خود بر اساس آن سرویس می دهد. برای رفع این مشکل هر بروکری از«پلت فرم»های خاصی استفاده می کند که گاهی ممکن است در میان بسیاری از آنان مشترک باشد مانند نرم افزار «متاتریدر» (Metatrader).

یکی از معروفترین نرم افزار معاملات بازار فارکس نرم افزار متاتریدر محصول یک شرکت روسی بنام MetaQuotes می باشدکه به وسیله آن می توان در بازار «فیوچرز» و CFD نیز معامله کرد. آخرین نسخه این نرم افزار در حال حاضر Metatrader4 است که از سایت فوق الذکر قابل دانلود است و تا کنون بیش از 20 زبان مختلف دنیا از جمله فارسی را پشتیبانی می کند.

 

روشهای معاملاتی

دو روش اصلی برای تحلیل و پیش بینی بازار وجود دارد:
1 – روش تحلیل بنیادی 2 – روش تحلیل تکنیکی.
1 – روش بنیادی: آیا تا کنون فکر کرده اید که نرخ مبادله در اثر چه مسایلی تغییر می کنند؟ چرا نرخ مبادله یورو به دلار از ابتدای سال 2007 تا بیش از 2700 واحد افزایش و سپس تا حدود 3700 واحد کاهش داشته است؟

در پاسخ به چنین سؤالاتی بایستی گفت در بازارهای پویا و فعال، قیمت ها در اثر تغییر میزان عرضه و تقاضا تعیین می شوند و بر این اساس ما در تحلیل بنیادی به دنبال آن هستیم تا مشخص کنیم چه عواملی موجب میزان عرضه و تقاضا می گردند.

یکی از بهترین و متداول ترین دسته بندی های بنیادهای اقتصادی تقسیم آن به چهار عامل زیر می باشد: الف) عوامل اقتصادی ب) عوامل مالی ج) رویدادهای سیاسی اجتماعی د) بحران ها.

2 – روش تکنیکی: تحلیل تکنیکی بررسی تغییرات قیمتهای پیشین، به منظور پیش بینی تغییرات آتی قیمتها می‌باشد. اغلب از تحلیل گران تکنیکی به عنوان «چارتیست» یاد می شود. چرا که برای تحلیل هایشان اتکای زیادی به نمودارها دارند.

در ابتدای قرن بیستم، تئوری «داو» (DOW) بنیان گذاری شد که بعدها به عنوان تحلیل تکنیکی نوین شناخته شد. تئوری «داو» از ابتدا ترکیب کاملی نبود بلکه به مرور با کنار هم قرار دادن اجزایی از میان نوشته های «چارلز داو» در طی چندین سال تکمیل شد.

از میان قضیه های نقل شده از «داو» سه تا از آنها برجسته می باشند: الف) قیمت معرف همه اطلاعات می باشد. ب) تغییرات قیمت کاملاً تصادفی نیست. ج) اینکه چه اتفاقی افتاده (پیشینه قیمت) بسیار مهمتر است از چرایی آن (چرا اتفاق افتاده).

نحوه کلاهبرداری به اسم فارکس

نحوه کلاهبرداری به اسم فارکس

برای اینکه شرکتی بتواند خدمات خرید و فروش ارز یا کالا یا هر چیز دیگری را از طریق یک بازار مالی ارائه بدهد باید مجوزهای لازم را از دولت اخذ نماید و به اصطلاح کارگزار یا بروکر شود.

اما معمولاً این شرکتها بروکر نبوده و صرفاً با ارائه مدارک جعلی خود را بروکر معرفی می کنند سپس با سوء استفاده از دانش محدود مردم در ارتباط با اینترنت و صرافی های اینترنتی این بازار واهی را خلق کرده اند. که معمولاً از آن به عنوان « بازارهای جهانی » یا « اوتی سی » نام برده می شود.

در این بخش ابتدا به معرفی نرم افزار متاتریدر می پردازیم و سپس نحوه کلاهبرداری و مسائل حقوقی کلاهبرداری در فارکس را بررسی می نماییم.

نرم افزار متاتریدر

نرم افزار متاتریدر را می توان یکی از شاخص ترین و عمومی ترین نرم افزارهای معاملاتی موجود در بازارهای مالی دنیا محسوب نمود.

به طور کلی نرم افزار متاتریدر دارای چهار قسمت کلی می باشد:
الف) منوهای اصلی بالای نرم افزار که کلیه ابزارهای نرم افزار داخل آن قرار دارد.
ب) نوار ابزارهای میانبر، که برای راحتی و سرعت استفاده کاربر در یک یا دو سطر زیر منوهای اصلی قرار دارند.
ج) پنجره شناور یا محیط میانه نرم افزار که نمودارها و ابزارهای کاربردی در این قسمت نمایش داده می شود.
د) نوار ابزار زیرین که شامل دو قسمت نوار وضعیت (Status Bar) و نوار نمودارهای (Charts Bar) می شود.

نرم افزار متاتریدر 4، دارای هفت منوی اصلی می باشد که در ذیل از آنها نام برده می شود.
منوی فایل( File )-منوی نما (view)،- منوی درج (Insert)، – منوی نمودارها (Charts)، – منوی ابزار (Tools)،– منوی پنجره (Window)، – منوی کمک (Help).

نحوۀ کلاهبرداری

برای اینکه شرکتی بتواند خدمات خرید و فروش ارز یا کالا یا هر چیز دیگری را از طریق یک بازار مالی ارائه بدهد باید مجوزهای لازم را از دولت اخذ نماید و به اصطلاح کارگزار یا بروکر شود.

اما معمولاً این شرکتها بروکر نبوده و صرفاً با ارائه مدارک جعلی خود را بروکر معرفی می کنند سپس با سوء استفاده از دانش محدود مردم در ارتباط با اینترنت و صرافی های اینترنتی این بازار واهی را خلق کرده اند. که معمولاً از آن به عنوان « بازارهای جهانی » یا « اوتی سی » نام برده می شود.

توضیح آنکه بر روی نرم افزار کارگزاران واقعی، جلوی قیمت آن چیزی که معامله گران خرید و فروش می کنند نام بازاری که این اتفاق در آن می افتد ذکر شده است. حتی آن صرافی های اینترنتی هم  که امکان انجام معامله ارز در آنجا وجود دارد، مشخص است که کدام صرافی ها می باشند و آدرس مشخصی دارند و این معاملات روی رایانه مرکزی آن شرکت اتفاق می افتند.

ولی روی نرم افزار متاتریدر دست کاری شده و سیستم های مشابه دیگر مشخص نیست که این بازار کجاست. در حقیقت اصلاً بازاری در کار نیست بلکه همه معامله گران همه سفارشات خود را برای همان یک شرکت که این نرم افزار را با دست خودشان روی رایانه آنها نصب کرده می فرستند و آنها می توانند با این سفارشات هر کاری که مد نظرشان باشد انجام دهند .

تقلب دیگری که در متاتریدر و نرم افزارهای مشابه انجام داده اند مربوط می شود به اینکه در بازار، همیشه تعداد زیادی خریدار و فروشنده وجود دارند که روی نرم افزارهای اصلی بازار هم می توان آن را مشاهده نمود ولی در سیستم کلاهبرداری فارکس، معامله گران همدیگر را نمی بینند چون طرف مقابلشان همان شرکت صاحب آن متاتریدر می باشد و در نتیجه روی متاتریدر فقط یک قیمت برای خرید و همینطور فقط یک قیمت برای فروش دیده می شود و از بقیه خریداران و فروشندگان بازار اثری نیست.

در واقع این نرم افزار طوری طراحی شده است که قابلیت کلاهبرداری را دارا می باشد و می تواند شبیه ساز بازارهای جهانی و نموداری جهت نشان دادن معاملات صوری باشد.

مسائل حقوقی کلاهبرداری در فارکس

این حقیقت وجود دارد که در قوانین خیلی از کشورها کلمه فارکس وجود ندارد ولی در همه کشورها کلاهبرداری جرم محسوب می شود. وقتی شما به کسی بگویید که با استفاده از نرم افزاری که شما در اختیارش می گذارید، می تواند در یک بازار ( حالا اسم این بازار هر چه می خواهد باشد ) معامله کند در حالیکه خودتان پشت این نرم افزار نشسته اید و هر کاری که اراده کنید می توانید انجام دهید ( چون نرم افزار خودتان است و همه جور امکانات به شما می دهد ) به این شخص دروغ گفته اید و از اعتماد او به شما سوء استفاده کرده اید.

همچنین پولی را که به خیال او برای بازار فرستاده شده به جیب خودتان گذاشته اید و چون با استفاده از امکانات نرم افزار به این شخص می گویید که به خاطر اشتباهات خودش ضرر کرده، مرتکب جرم کلاهبرداری شده اید.

استناد قانونی

ماده 67 قانون تجارت الکترونیک می گوید:« هر کس در بستر مبادلات الکترونیکی از طریق ورود، تغییر، محو و توقف در داده پیام و مداخله در پردازش « داده پیام » و سیستم های رایانه ای و غیره دیگران را بفریبد و یا سبب گمراهی سیستم های پردازش خودکار و نظایر آن شود و از این طریق برای خود و دیگری وجوه، اموال یا امتیازات مالی تحصیل کند و اموال دیگران را ببرد مجرم محسوب و علاوه بر رد مال به صاحبان اموال به حبس از یک تا سه سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال مأخوذه محکوم می شود.
تبصره – شروع به این جرم نیز جرم محسوب و مجازات آن حداقل مجازات مقرر در این ماده می باشد.»

استفتائات آیت الله مکارم شیرازی در مورد معاملات فارکس

استفتائات آیت الله مکارم شیرازی در مورد معاملات فارکس

مشروعیت معاملات فارکس، فعالیت در بورس های بین المللی، دلیل حرمت فارکس، خرید اینترنتی طلا و نفت از بورس های جهانی و …

در این قسمت متن استفتائات آیت الله مکارم شیرازی یکی از مراجع عالی قدر را در خصوص معاملات و فعالیت های  فارکس، مورد بررسی قرار می دهیم.


خرید اینترنتی طلا و نفت از بورس های جهانی

سوال : خرید و فروش طلا، ارز و نفت در بورس های جهانی توسط اینترنت دارای چه حکمی از نظر شرعی می باشد؟

پاسخ : با توجّه به اینکه فارکس شرایط شرعیّه معاملات را ندارد جایز نیست.


دلیل حرمت فارکس

سوال : چرا بازار فارکس از لحاظ شما شرایط شرعی معامله را ندارد؟ خیلی متشکرم اگر دلیل آن را ذکر کنید.

پاسخ : برای اینکه اگر در شرایط آن دقت کنیم شبیه نوعی قمار و کلاهبرداری است و بسیاری افراد سرمایه های خود را از این طریق باخته اند.


فعالیت در بورس های بین المللی

سوال : من چند وقت پیش از شما در مورد سرمایه گذاری در بازار بورس فارکس پرسیدم و شما فرمودید جایز نیست.حال میخواستم بدانم این حکم شامل سایر بورسهای بین المللی از قبیل بورس اوراق بهادار یا بورس فلزات گرانبها و نفت یا بورس ایران نیز میشود؟

پاسخ : در صورتیکه عملکرد آنها مشابه فارکس باشد آنها را نیز شامل می شود.


مشروعیت معاملات فارکس

سوال : فرموده بودید فارکس احکام معاملات شرعی را ندارد می خواستم بدانم کدامیک از موارد آن را ندارد؟

پاسخ : این معاملات در واقع نوعی اَکل مال به باطل و کلاهبرداری است، زیرا هیچ آدم عاقلی در مقابل یک دلار نود و نه دلار وام بدون سود نمی دهد و آنها می دانند که در پایان سرمایه های گروه زیادی را با این شگرد می ربایند، بنابراین یک معامله عقلایی جدی محسوب نمی شود.

فارکس و دلایل غیر قانونی شدن آن در ایران

فارکس و دلایل غیر قانونی شدن آن در ایران

طبق بند 1 مادۀ 49 قانون بازار اوراق بهادار :« هر شخص که بدون رعایت مقررات این قانون تحت هر عنوان به فعالیت هایی از قبیل کارگزاری، کارگزار / معامله گری، یا بازار گردانی که مستلزم اخذ مجوز است مبادرت نماید یا فرد را تحت هر یک از عناوین مزبور معرفی کند به حبس تعزیری از یک ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی معادل یک تا سه برابر سود به دست آمده یا زیان متحمل شده یا هر دو مجازات محکوم خواهند شد».

به گزارش سایبرلا به نقل از ایران‌هشدار، در قسمت زیر 2 عنوان از دلایل غیر قانونی شدن فعالیت فارکس را در ایران به صورت مستند بررسی می نماییم.

1 .  اولین دلیل غیر قانونی بودن فعالیت فارکس در ایران اطلاعیه سازمان بورس می باشد این اطلاعیه که در تاریخ 90/1/16 صادر شده است فعالیت تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در بازار فارکس را غیر قانونی اعلام کرده است.

در قسمتی از این اطلاعیه آمده است « بدین وسیله به اطلاع عموم هموطنان عزیز به ویژه صاحبان پس اندازها و فعالان بازار پول و سرمایه می رساند فعالیت تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که با معرفی خود به عنوان یکی از فعالان بازار ارز خارجی (forex)، فرا بورس بین الملل و بورس های خارجی هموطنان محترم را در اقصی نقاط کشور به سرمایه گذاری در این گونه فعالیت ها دعوت می کنند و مدعی سود آوری سرشار در این بازارها هستند، غیر قانونی است و هیچ گونه مجوزی از بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت نکرده اند.»

در واقع هیچ بروکر یا کارگزاری که در ایران مشغول فعالیت می باشد از سازمان بورس مجوز ندارد و فعالیت غیر قانونی دارند و اگر افرادی به این بروکرها مراجعه کنند به عنوان معاون در جرم شناخته می شوند.

2 .  طبق بند 1 مادۀ 49 قانون بازار اوراق بهادار: « هر شخص که بدون رعایت مقررات این قانون تحت هر عنوان به فعالیت هایی از قبیل کارگزاری، کارگزار / معامله گری، یا بازار گردانی که مستلزم اخذ مجوز است مبادرت نماید یا فرد را تحت هر یک از عناوین مزبور معرفی کند به حبس تعزیری از یک ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی معادل یک تا سه برابر سود به دست آمده یا زیان متحمل شده یا هر دو مجازات محکوم خواهند شد».

با توجه به اطلاق بند 1 مادۀ 49 و همچنین مادۀ 33 از همین قانون که شروع به فعالیت کارگزاری، کارگزاری / معامله گری و بازار گردانی به هر شکل و تحت هر عنوان منوط به عضویت در کانون مربوط و رعایت مقررات این قانون و آیین نامه ها و دستوالعمل های اجرایی آن است و با توجه به اهداف این قانون که حمایت از سرمایه گذاران می باشد برای انجام معاملات در بازار فارکس نیاز به عضویت کارگزاران در کانون مربوط و اخذ مجوز می باشد.

 

مشاوره تخصصی در حوزه جرایم مربوط به بازار فارکس

 

کشف کلاهبرداری اینترنتی در بازار فارکس

کشف کلاهبرداری اینترنتی در بازار فارکس

بعد از گذراندن چند جلسه کلاس توجیهی با چند نفر که در این بازار سرمایه‌گذاری کرده بودند و گرفتن جزوات آموزشی از چند سایت، حدود 400 میلیون تومان در بازار فارکس سرمایه‌گذاری کرده اما تاکنون کل مبلغ را متضرر شدم.

به گزارش سایبرلا به نقل از ایران‌هشدار، با تلاش مأموران پلیس فتا فارس، باند کلاهبرداری اینترنتی که در بازار فارکس مشغول به کار بودند، شناسایی و اعضای آن دستگیر شدند.

رییس پلیس فتا این استان اظهار داشت: فردی با ارائه مرجوعه قضائی به این پلیس مدعی شد حدود یک سال پیش به وسیله‌ یکی از دوستانم با بازار فارکس آشنا شده و بعد از صحبت‌هایی که از اطرافیانم درباره سوددهی این بازار شنیدم ترغیب شدم تا در این بازار بورس سرمایه‌گذاری کنم.

سید موسی حسینی تصریح کرد: شاکی در ادامه اظهارات خود بیان کرد بعد از گذراندن چند جلسه کلاس توجیهی با چند نفر که در این بازار سرمایه‌گذاری کرده بودند و گرفتن جزوات آموزشی از چند سایت، حدود 400 میلیون تومان در این بازار سرمایه‌گذاری کرده اما تاکنون کل مبلغ را متضرر شدم.

این مقام انتظامی گفت: با توجه به اهمیت موضوع اقدامات فنی بر روی سایت‌های موردنظر انجام و مشخص شد متهمان با راه‌اندازی چند سایت آموزشی، تبلیغاتی و انتشار جزوات آموزشی اقدام به انجام تبلیغات گسترده در مورد بازار فارکس کرده و خود را هدایت‌کننده سرمایه‌گذاران در بازار معرفی کرده‌اند.

وی ادامه داد: این در حالی است که سازمان بورس و اوراق بهادار ایران هرگونه فعالیت در این بازار از قبیل آموزش و تبلیغات را ممنوع اعلام کرده و متخلفان تحت پیگرد قرار می‌گیرند.

این مسئول بابیان اینکه با بررسی‌های تکمیلی پیرامون موضوع مشخص شد که متهمان با ارسال پیام به کاربران آن‌ها را ترغیب به انجام معامله کرده و اکثر این معاملات منجر به ضرر کاربران شده است.

وی افزود: هیچ‌کدام از معاملات در بازار جهانی انجام نمی‌گرفته و مدیر سایت بر روی تمام معاملات کنترل داشته و می‌توانسته بر روند نزولی یا صعودی بازار تغییراتی در راستای سوددهی خود اعمال کند.

حسینی گفت: درنهایت دو نفر مدیر سایت که با ارسال پیام‌های جعلی بسیار برای کاربران، آن‌ها را گمراه کرده و از آنان وجه نقد دریافت می‌کردند شناسایی و دستگیر شدند. رییس پلیس فتا فارس در پایان گفت: متهمان تاکنون در تحقیقات به پنج کلاه‌برداری با این روش اقرار کرده‌اند.

 

مشاوره تخصصی در حوزه جرایم مربوط به بازار فارکس

 

کلاهبرداران فارکس در پوشش شبه بورس

کلاهبرداران فارکس در پوشش شبه بورس

تعدادي از بازاريان و بنکداران مدعي هستند که بالغ بر ۵۰ ميليارد تومان با عنوان «شبه بورس» در فضاي مجازي از آنان کلاهبرداري شده است.

به گزارش سایبرلا به نقل از ایران‌هشدار، طي روزهاي گذشته افرادي که سرمايه هاي ميلياردي خود را در قالب ورود به بازار مالي شبه بورس از دست داده اند، با مراجعه به دستگاه قضايي، از عاملان کلاهبرداري در فضاي مجازي شکايت کردند.

در يکي از اين پرونده ها که با بيش از ۲۰ شاکي در شعبه ۸۲۵ دادسراي عمومي و انقلاب مشهد مورد رسيدگي قرار گرفته است، تعدادي از بازاريان و بنکداران مدعي هستند که بالغ بر ۵۰ ميليارد تومان با عنوان «شبه بورس» در فضاي مجازي از آنان کلاهبرداري شده است.

اين گزارش حاکي است: بررسي هاي قاضي پرونده با توجه به متهماني که تحت تعقيب قرار گرفته اند، نشان مي دهد که متهمان مذکور، همان کهنه کاران فارکس از نوع ايراني بوده اند که اين بار فعاليت جديدي را در قالب «شبه بورس» (معاملات اعتباري و شبه مشتقات) مانند سکه، طلا و ارز آغاز کرده اند و در فضاي مجازي و با سراب واريانس و احتمالات طعمه هاي خود را به يک قمار ناخواسته کشانده اند.

کلاهبرداران فارکس در اين گونه بازارها، از ضرر مشتري سود مي برند بنابراين به ناچار بايد اقداماتي را انجام دهند که مشتري آنان ضرر کند و به همين دليل به صورت «ماني گيم» (چرخش بسته اي که وصل به بازارهاي حقيقي و بين المللي نيست) فعاليت مي کنند. اين در حالي است که طعمه ها هر لحظه احساس مي کنند ممکن است سودهاي کلاني را به جيب بزنند.

قاضي ويژه جرايم رايانه اي در تشريح ماجراي اين گونه کلاهبرداري ها به خراسان گفت: بازارهاي «فارکس» در دنيا تحت قوانين نظارتي شديدي مانند «ميفيد» شکل گرفت که براساس آن ارز هر کشور به طور مستقل با پول هر کشور ديگري قابل معامله و داد و ستد مستقيم قرار مي گيرد که تحت نظارت سازمان هاي ناظر (رگولاتور) اداره مي شود.

اگرچه ورود به اين بازارها بسيار پرريسک و پرخطر است اما در ايران نيز طي سال هاي قبل افرادي به طور غيرقانوني و با عناوين نماينده (آي بي) کارگزاران (بروکرها) خارجي، وارد اين گونه بازارها شدند که با ورود قوه قضاييه به ماجرا، با اين افراد تحت عنوان کلاهبرداري برخورد شديدي شد و همزمان سازمان بورس ايران نيز طي اطلاعيه اي در تاريخ 90.1.16 فعاليت فارکس در ايران را ممنوع اعلام کرد و بدين ترتيب بساط فعاليت هاي غيرقانوني آنان برچيده شد.

قاضي محمد رضازاده افزود: اما بررسي پرونده هاي تشکيل شده طي روزهاي گذشته در شعبه ويژه جرايم رايانه اي بيانگر آن است که کلاهبرداران فارکس در پوشش شبه بورس دوباره به صورت زيرزميني فعاليت خود را آغاز کرده اند و بدين ترتيب تعداد زيادي از بازاريان و بنکداران را که دانشي در اين زمينه ندارند، به دام انداخته اند.

 

مشاوره تخصصی در حوزه جرایم مربوط به بازار فارکس

 

کلاهبرداري به شيوه فارکس

کلاهبرداري به شيوه فارکس

سودجويان و کلاهبرداران بازار «فارکس» با استفاده از مهندسي اجتماعي و نا آگاه بودن جامعه از نحوه داد و ستد در اين بازار بورس، به فريب مردم اقدام مي کنند.

به گزارش سایبرلا به نقل از ایران‌هشدار، فارکس يک بازار تبادل ارز درون بانکي و يک مجموعه عظيم از معاملات تبديل ارزها به يکديگر است و وقتي انجام مي شود که 2 طرف معامله تصميم مي گيرند در يک زمان معين، يک ارز را با نرخي معين به ارزي ديگر تبديل کنند. نرخ تبديل ارزها به يکديگر توسط عرضه و تقاضا در بازار تعيين مي شود.

نحوه کلاهبرداري

سودجويان و کلاهبرداران بازار فارکس با استفاده از مهندسي اجتماعي و ناآگاه بودن جامعه از نحوه داد و ستد در اين بازار بورس براي ايجاد اشتراک در اين بازار و داد و ستد در آن مبالغي را به واحد پولي دلار از شهروندان دريافت و به صورت واحد پولي سنت اشتراک ايجاد مي کنند.

با توجه به اين که هر دلار معادل 100 سنت است در واقع اين يک نوع کلاهبرداري از مردم محسوب و باعث ضرر و زيان شديد مي شود.

پليس فتا براي پيشگيري از کلاهبرداري در اين باره توصيه کرد هموطنان از تجارت با شرکت هايي با مشخصات زير پرهيز کنند:

1- شرکت هايي که پيشنهادهاي بسیار خوب و غير متعارف مطرح مي کنند.

2- شرکتي که ادعاي تضمين سود يا سود غير منتظره بالا را دارد.

3- شرکتي که بيانيه افشاي ريسک را بي اهميت جلوه مي دهد يا به شما مي گويد که اين بيانيه فقط يک تشريفات معمولي و به صورت فرماليته از طرف دولت است.

4- شرکت هايي که با سرمايه وديعه اي (Margin) معامله مي کنند.

5- شرکت هايي که در بازار بين بانکي کار مي کنند.

6- شرکت هايي که از آن ها مي خواهند ارسال يا انتقال پول را از طريق اينترنت و ايميل انجام دهند و داراي مکان فيزيکي نيستند.

 

مشاوره تخصصی در حوزه جرایم مربوط به بازار فارکس

 

جزئیات روش های تقلب و پشت صحنه فارکس

ایران داد ؛ فارکس فعالیت هرمی ندارد اما از حضور هرمی ها سود برد. پس از انهدام 410 دفتر شرکت هرمی کوئست در تهران از این موقعیت در سایه بودن استفاده کرد و ضمن برائت از هرمی ها به تصور خود از برخوردهای قضائی و قانونی گریخت.

به گزارش فارس، بابک پانیران کارشناس بازار سرمایه در گفت‌و‌گوی تفصیلی با ارزیابی تاریخچه فارکس در ایران و بررسی فعالیت آن، به ابعاد و زوایای پنهان فارکس پرداخته و درباره نرم‌افزارهای فارکس مباحث جالبی را مطرح می‌کند.

این کارشناس بازار معتقد است: فارکس فعالیت هرمی ندارد اما از حضور هرمی‌ها سود برد. پس از انهدام 410 دفتر شرکت هرمی کوئست در تهران از این موقعیت در سایه بودن استفاده کرد و ضمن برائت از هرمی‌ها به تصور خود از برخورد گریخت.

پانیران می‌گوید: در بررسی شکایات مالباختگان متوجه می‌شویم که اساساً موضوع معامله و خرید و فروش روی یک دموی نرم‌افزاری صورت گرفته است. یعنی اینکه صرفاً با فریب مشتری یا مخاطب پول را از او گرفته‌اند و به جیب زده‌اند و در یک نمایش صرفاً نموداری به مخاطب چنین القا می‌کنند که شما این معامله را تحت این شرایط باخته‌اید. در حالی که ساز و کار بورس و سنجش نوسانات به‌راحتی در تهران قابل ارائه است به چه دلیل این چنین افسار گسیخته افراد به ترویج معاملاتی آن هم در قالب‌های موهوم بدون پشتوانه و توأم با ضرر بیش از 90درصد می‌پردازند؟

گفت‌وگوی مشروح با این کارشناس مسائل اقتصادی و بازار سرمایه را با هم می‌خوانیم.

* فارکس چیست؟

در دانشنامه جهانی ویکی‌پدیا این گونه تعریف شده است: فارکس (FOREX) اصطلاحی است برگرفته از دو کلمه Foreign Exchange که به معنی تبادلات ارزهای خارجی است. در واقع فارکس بازار تبدیل یک ارز به ارز دیگر است. یا به قولی فارکس بازار جهانى خرید و فروش ارز است. در ادمه تعریف با کلمات جالب و اغواگری مواجه می‌شویم: فارکس بزرگترین، کاراترین، پویاترین و جذابترین بازار مالی در جهان با حجم تبادلات روزانه بیش از 3 تریلیون دلار براساس آمار سال 2007 میلادی است.

دقیقاً مشابه عملکرد شرکت‌های هرمی که برای خود تاریخچه‌ای از بازاریابی شبکه ای را برای مشروعیت خود ذکر می‌کنند فعالان این عرصه نیز تاریخچه مفصلی برای فارکس تعریف می‌کنند که شامل، مبادلات پایاپای، پیدایش پول، قانون برتون وودز، مبادلات آزاد ارزها و در نهایت تحولی که اینترنت در مبادلات ایجاد کرد،‌ است.

این تاریخچه بسیار شبیه تاریخچه بازاریابی شبکه ای است که شرکت‌های هرمی برای فعالیت کلاهبرداری خود به عاریه می‌گیرند و خود را شبکه ای می‌نامند.

جالب است که در نوع ابزار که اینترنت است و این که این مبادلات از طریق اینترنت و به قصد سهولت معامله‌گران و با سرعت انجام می‌شود نیز این دو فعالیت مشترکند. در این تاریخچه سیستم مالی و ارزی کشورهای عمدتاً اروپایی سیستم کاملاً باز و بر اساس قاعده عرضه و تقاضا معرفی می‌شود که بیشتر یک ادعای تبلیغاتی به نظر می‌رسد و خود جای بحث و بررسی فراوان دارد.

شروع عمل در این بازار از طریق یک بروکر انجام می‌شود. برای ورود به بازار شبیه بازارهای بورس لازم است برای خود کارگزار تعیین کنید. این کارگزار، ” بروکر ” نامیده می‌شود. در بررسی بروکرها نکات جالبی به چشم می‌آید. بروکر به نوعی واسطه شخص و بازار است.

* به طور اجمالی به ظهور و فعالیت فارکس در ایران بپردازید و توضیح دهید؟

عبارت فارکس در حدود 10سال پیش اولین بار وارد ایران شد. در سال 1380 نخستین شرکت فعال در فارکس در خیابان خالد اسلامبولی و با یک دفتر وسیع و تعداد زیادی کارمند شروع به کار کرد. با توجه به حجم بالای فعالیت این شرکت و وعده‌های فراوان سود دهی و همین‌طور نو بودن و جذابیت این موضوع، مشتریان فراوانی جذب این شرکت شدند.

پس از مدتی و با متضرر شدن عده‌ای از هموطنان، این شرکت برچیده شد. اما با توجه به نحوه عمل و این که قراردادها یک جانبه بسته شده بود و عدم شناخت افراد از این فعالیت، همه فکر می‌کردند در بازار بین المللی متضرر شده‌اند. تا آنجا که می‌دانیم هیچ پرونده قضایی در این مورد تشکیل نشد.

در مرحله دوم برخی بازماندگان این شرکت تصمیم به ادامه این فعالیت گرفتند. این گروه شامل کارمندان، شاگردان آموزش دیده و برخی سرمایه گذاران متضرر بودند که اکنون تلاش می‌کردند با ادامه فعالیت و آموزش و جذب سرمایه‌های دیگران درآمدی کسب کنند.

در این مرحله چند شرکت به وجود آمدند. در این میان برخی شرکت‌ها اقدام به تبلیغات گسترده و همه جانبه کردند. یکی از این شرکت‌ها در صفحات داخلی یک روزنامه اقتصادی هر روز به طور کامل مطالبی را منتشر می‌کرد که این حجم تبلیغات کم سابقه بوده و هست.

در این دوره خلاءهای قانونی و عدم شناخت عامه مردم از این فعالیت موجب یکه‌تازی این شرکت‌ها شده بود. در نهایت با چندین اطلاعیه که از جانب بانک مرکزی در سال 83 به مردم هشدار می‌داد این دوره به پایان رسید.

* مرحله بعدی فعالیت فارکس در ایران چگونه بود؟

این چرخه ادامه پیدا کرد. در دور سوم، شاگردان این شرکت‌ها و کارمندان جداشده و سرمایه‌گذاران متضرر، شرکت‌های جدیدی ایجاد و اقدام به جذب سرمایه‌های مردم کردند. این دوران، دوران ایجاد شرکت‌های جدید به صورت قارچی بود.

این دوره مصادف است با بالا گرفتن حجم عملیات شرکت های هرمی و به خصوص کوئست و مطرح شدن مسائلی چون تجارت الکترونیک و بازاریابی شبکه ای و سوءاستفاده از این نامها. در این دوره در برخی مقاطع فارکس زیر سایه هرمی‌ها مخفی می‌شود. برخی اوقات هرمی‌ها از همین نام جعلی هم سوءاستفاده می‌کنند و این خود به مطرح شدن فارکس کمک می‌کند.

در یکی از همایش‌های شرکت هرمی گالف، فردی خود را عضو تیم فارکس ایران! معرفی کرده و در مورد فارکس صحبت می‌کند و با تشریح این که می‌توان از این بازار حتی روزی 100%سود کسب کرد در خدمت هرمی‌ها قرار می‌گیرد و به این ترتیب است که هرم گالف توجیه می‌شود.

دوره آخر دوره یک تا یک و نیم سال اخیر است. در دوره‌های اخیر، فارکس از حضور هرمی‌ها سود برد. در حالی‌که زمان انهدام و ضربه زدن, از این موقعیت در سایه بودن استفاده کرد و ضمن برائت از هرمی‌ها به تصور خود از برخورد گریخت.

این دوره آخر را باید دوره بلوغ این موجود ناخلف دانست. شکل کار بسیار به روز و پیشرفته است، شرکت‌های فراوانی با عناوین دهان پرکن فعالیت می‌کنند. مصاحبه‌های تلویزیونی و همین طور روزنامه‌ها، شرکت در نمایشگاه‌های مختلف، برگزاری سمینار و کلاس‌های مختلف در دانشگاه‌ها و پارکهای فناوری، مجوز از فنی حرفه‌ای و …

* ارزیابی شما از فعالیت 10 ساله فارکس در ایران و دوره‌هایی که درباره آن بحث کردید، چیست؟

در دوره اول موضوع فعالیت فقط نمایندگی بروکر خارجی و البته آموزش بود. که هر دو فعالیت بدون ریسک و با سود خوبی بوده و هستند.(تمرکز روی این دو فعالیت بدون ریسک تا به امروز الگوی فعالیت اکثر شرکت‌ها بوده است.)

در دوره دوم علاوه بر این دو بخش برخی شرکت‌ها شروع به اقدامات مشکوکی مثل گرفتن نمایندگی انحصاری از بروکرهای خارجی کردند که جای سوال و ابهام بسیار داشت. در نهایت با بررسی شرکت‌هایی که ادعای نمایندگی انحصاری می‌کردند مشخص شد این شرکتها و اشخاص با خرید یک نرم افزار و پلات‌فورم نرم‌افزاری و اجاره یک سرور اقدام به کلاهبرداری از هموطنان کرده‌اند.

* فعالیت اشخاص و شرکت‌ها در فارکس چگونه است و از چه روش‌هایی بهره می‌برند؟

در واقع فعالیت اشخاص و شرکت‌ها در فارکس در چند بخش خلاصه می‌شود که شامل آموزش، نمایندگی بروکر خارجی، فروش سیگنال و اکسپرت و عملیات بروکری است.

در بخش آموزش؛ با توجه به این که اکثر آنها یا در شرکت‌های دیگر شاگرد بوده و آموزش دیده‌اند و اکنون با تصورات واهی تصور می‌کنند که خود استادند و این نکته که کم ریسک‌ترین و راحت ترین درآمدها در این وادی با آموزش دیگران به دست می‌آید اقدام به آموزش می‌کنندو در این راه از چاپ کتاب نرم افزار و سی‌دی نیز بهره می‌برند.

روش بعدی نمایندگی بروکر خارجی است، یکی از راههای کم‌ریسک فعالیت شرکت‌ها در فارکس نمایندگی بروکرهای خارجی است. بروکر به ازای جذب مشتری بخشی از سرمایه اولیه را به نماینده می‌دهد ( مشابه سود بازاریابی مستقیم هرمی‌ها) و در ازای هر بار معامله کمیسیونی از اصل سرمایه سرمایه‌گذار می‌گیرد که بخشی از آن به نماینده پرداخت می‌شود (مثل سود بازاریابی غیر مستقیم هرمی‌ها).

طبیعی است که شرکت‌ها و اشخاص داخلی به دنبال بروکرهایی می‌روند که بخش بیشتری از درآمد را به نماینده پرداخت کنند و بروکرهای غیر قانونی یا در جه 4 و 5 و پایین‌تر حاضرند تن به این عمل دهند و نماینده نیز در مقابل وی را قانونی و صالح جلوه داده و این چرخه بین نماینده و بروکر تا زمان ورشکستگی سرمایه گذار مرتب ادامه دارد.

* روش‌های فروش سیگنال و اکسپرت و عملیات بروکری را هم توضیح دهید؟

سیگنال عبارتست از اعلامی که به معامله‌گر می گوید اکنون چه کالایی را بخرد یا بفروشد. برخی شرکت‌ها با ادعاهای عجیب و اغواگر سعی در متخصص نشان دادن خود دارند و اقدام به فروش سیگنال می‌کنند .مثلاً ادعای ماهی 1000 پیپ سود یعنی 10 برابر سود.

حال این سوال مطرح می‌شود اگر این سیگنال این چنین سود ساز است چرا شرکت زحمت اجاره محل و ثبت شرکت و آموزش و حتی جذب مشتری برای سیگنال خود می‌کند .کافی است با یک وام صد میلیونی در عرض یک سال چندین میلیارد سود کسب کند! اکسپرت نرم افزارهای کمکی معاملات هستند در واقع نرم افزارهای معاملات هوشمند. که سوال قبلی اینجا نیز جای پرسش دارد.

عملیات بروکری (واسطه گری) نیز اوج فعالیت یک شرکت در فارکس است، در واقع شرکت با خرید یک نرم‌افزار و پلتفرم خود جای بروکر می‌نشیند. این عملیات در دو شکل انجام می‌شود: با ثبت یک شرکت صوری خارجی و اجاره یک تلفن در آن کشور خارجی خود را نماینده انحصاری آن معرفی می‌کنند و مبالغ دریافتی از مردم را خود دریافت می‌کنند.

روش دیگر هم به این شکل است و اخیراً با انفعال دستگاه‌های مسئول، خود را نماینده بروکر خارجی معرفی نمی‌کنند بلکه مدعی هستند که بروکر ایرانی هستند.

* پس با این حساب در فارکس همه بازنده هستند؟

در این بازار پول تولید نمی‌شود و جمع جبری آن با جمع سرمایه شرکت کنندگان برابر است پس باید جمع صفر باشد. اما با توجه به حق کمیسیون‌های کلانی که بروکر اخذ می‌کند جمع جبری بازی منفی می‌شود.

این به این معناست که سود هرکس حاصل ضرر شخص یا اشخاص دیگری است به علاوه کمیسیون بروکر که از دو طرف معامله دریافت کرده است. در واقع بر همین اساس بین منافع معامله‌گر و سرمایه‌گذار و طرف مقابل،بروکر، تضاد منافع وجود دارد یعنی سود هر طرف زیان طرف مقابل است،این یعنی بروکر برای سود و بقا دست به هر فعالیتی می‌زند و از هر ابزاری استفاده می‌کند.

هایرونی موس اقتصاددان دانشگاه ایلی‌نویز در تحقیقی که چند سال پیش انجام داد به نتایج جالبی رسید که امروز به نام تئوری هایرونی موس شناخته می‌شود، موس معتقد است؛ داد و ستد منجر به سود برای برخی از معامله‌گران اتفاق افتاده است اما در اکثر موارد معامله‌گران حرفه‌ای سود خود را از معامله‌گران غیرحرفه‌ای دریافت کرده‌اند و مبلغ آن را به واسطه‌ها (بروکرها) برای ادامه معاملات پرداخته‌اند.

جمع جبری فعالیت در فارکس همیشه منفی است و نتیجه فعالیت منجر به ضرر سرمایه گذاران می‌شود و مشتری فارکس در این قمار 100 درصد بازنده است.

* بروکر‌ها در فارکس نقش مهمی دارند، در این باره توضیح دهید؟

همانطور که می‌بینید بر اساس این تئوری که اساس بازارهای سوداگرانه چون فارکس است سود اصلی را در این بازار همواره بروکر می‌برد و دیگران چه آماتور و چه حرفه‌ای محکوم به شکست هستند، چون بازی با جمع جبری منفی مواجه است تلاش معامله‌گران حداکثر برای بقاء است و نه کسب سود.

به همین دلیل است که در موج اخیر این جریان شرکت‌های داخلی تلاش می‌کنند خود را بروکر معرفی کنند یا عمل بروکر را انجام دهند.

در یکی از پرونده‌های مفتوح در دادسرا دو جوان زیر 30 سال با ثبت یک شرکت در انگلستان و اجاره یک خط تلفن و سپس ایجاد یک سایت به زبان انگلیسی یک ظاهراً بروکر را ایجاد و سپس نمایندگی انحصاری آن را به خود می‌دهند و سالها با این روش کلاهبرداری می‌کردند. یکی دیگر از این شرکت‌ها تا چند سال قبل به کار واردات دستگاه‌های گنج یاب اشتغال داشته اما ظاهراً متوجه شده که گنج همین جاست و با حجم تبلیغاتی بالایی شروع به فعالیت کرده است.

برخی شرکت‌های داخلی نیز دانسته یا نادانسته این خدمت را در ازای شراکت در سود برای شرکت‌های خارجی انجام می‌دهند.
روش‌های فریب شرکت‌های داخلی عموماً در چند محور انجام می‌شود:جلب اعتماد سرمایه دار با ترفندهای مختلف، وعده سود بالا، اطمینان به این موضوع که ریسک بسیار پایین و در کنترل است، ثبت یک نام تجاری در خارج و ادعای خارجی بودن و ادعای بروکر بودن آن هم بدون داشتن هیچ مجوزی.

* بروکرهای این بازار چه کسانی هستند؟

یک نمونه سکسو بانک(saxo bank) است، بر اساس اطلاعات سایت الکسا بیشترین بازدید از این سایت از کشور گرجستان است. این بروکر به دلیل تحریم‌ها با اشخاص ایرانی کار نمی‌کند. یکی از بروکرهای مورد علاقه ایرانیان ACM است.

بر اساس اطلاعات، بعد از کشور روسیه، ایران بیشترین بازدید کننده را از این سایت دارد. جالب است بدانید کشور سوئیس بر خلاف تصورعامه در بحث مالی و مجوزهای مالی بسیار ضعیف بوده و به راحتی می‌توان یک مجوز بانک در این کشور تهیه کرد.

یکی دیگر از این بروکرها www.windsorbrokers.biz است، این بروکر مدعی است در قبرس ثبت شده و از این حیث بسیار جالب است. حتماً شرکت‌های فراوانی را که مدعی ثبت در قبرس هستند می‌شناسید. به نظر می‌رسد قبرس محل مناسبی برای آدرس‌های جعلی و پولشویی و فرار مالیاتی است. بیشترین بازدید کننده از این سایت از قبرس، مصر و ایران هستند.

شرکت فیبو گروپ از بروکرهای مورد علاقه ایرانیان است. این بروکر مدعی است روسی است در انگلستان دفتر دارد، در بررسی مشخص شد بیشترین بازدید از سایت این بروکر از ایران، آلمان و ویتنام هستند. این که این بروکر از انگلستان یا روسیه بازدید کننده چندانی ندارد جای سوال است.

دقیقاً مشابه عملکرد شرکت‌های هرمی که تلاش می‌کنند وجهه اجتماعی کسب کنند برخی سایت‌های فعال فارکس نیز چنین رویه‌ای دارند.

حال سوال این است چطور این تجارت چند تریلیون دلاری بیشترین مراجعه و بازدید را از کشورهایی مثل ایران، اتیوپی و قبرس دارد. و چگونه است که کشورهای با اقتصاد قدرتمندتر مثل ایالات متحده، سوییس، فرانسه,چین و … در آن نقش کمتری دارند؟ آیا نقش ما در اقتصاد یک جانبه جهانی بیشتر از این کشورهاست؟ اگر این یک تجارت بین المللی است چرا سهم کشورهای با اقتصاد باز کمتر از ماست؟

* این در حالی است که کشورمان تحریم است؟

دقیقاً، با افزایش تحریم‌های اقتصادی علیه کشور، معمولاً شرکت‌های خارجی در تجارت و به خصوص در بحث‌های مالی سختگیری و حتی ممانعت‌های فراوانی در کار کردن با هموطنان دارند. حال این سوال به ذهن می‌رسد چگونه است که این عملیات مالی بدون بحث تحریم به جز در یکی دو مورد در حال انجام است؟ آیا فقط در مورد فارکس و خروج ارز از کشور تحریم‌ها حذف شده‌اند؟

تنها پاسخ منطقی از دو نکته پرده بر می دارد: عملیات سازمان یافته در جهت ضربه زدن و این عمل یک عمل کلاهبرداری است که دور از چشم نهادهای نظارتی کشور مربوط انجام می‌شود، در واقع بخش مربوط به ایرانیان با یک تشکیلات مجازی و بدون حضور واقعی و تنها با یک نرم افزار شبیه‌ساز و اجاره یک سرور انجام می‌پذیرد.

* بحث بروکرها ناتمام ماند، در این باره بیشتر توضیح دهید؟

هر بروکر برای خود تعدادی شرکت بازاریاب دارد که اصطلاحاً IB نامیده می‌شوند یا به قولی INTRODUCER BROKER یعنی معرف بروکر. در واقع اشخاص یا شرکت‌هایی که برای شرکت مادر اقدام به جذب سرمایه یا سرمایه گذار می‌کنند، چیزی مشابه لیدرهای شرکتهای هرمی.

حال سوال این است منفعت این شرکت‌ها چیست؟ و محل درآمدشان از کجاست؟ و اصولا نفع این شرکتها در انجام این عمل چیست؟

این شرکتها از دو یا سه راه منتفع می‌شوند: در ابتدای سرمایه گذاری، شرکت مادر بخشی از سرمایه شخص سرمایه‌گذار را به نماینده خود پرداخت می‌کند. این سهم معمولاً از 5 تا 20% متغیر است. این امر مشابهت بسیاری به پورسانت اولیه پرداختی شرکت‌های هرمی در تشویق عضوگیری جدید دارد.

یا شرکت مادر بخشی از پورسانت دریافتی بابت معاملات را به نماینده پرداخت می‌کند. این مبلغ معمولا بین 5 تا 50% پورسانت دریافتی است. این سود نیز مشابه پورسانت معرفی اعضای غیرمستقیم در شرکتهای هرمی است با این تفاوت که آنجا بابت عضویت جدید است و اینجا بابت معامله جدید، در شرکتهای هرمی تعداد اعضای بیشتر تشویق می‌شود و اینجا تعداد معاملات بیشتر، اما هدف یکی است: منفعت بیشتر شرکت مادر و نماینده وی.

بنابراین سود نماینده در معرفی بروکری است که پورسانت بیشتری به وی پرداخت می‌کند. روش سومی هم وجود دارد که توضیح خواهم داد که تحت عنوان نرم افزار معاملاتی است.

* در فارکس به موضوع آموزش تأکید فراوانی می‌شود، هدف چیست؟

یکی دیگر از نکات جالب روی آوردن سایتهای ایرانی به آموزش این امر می باشد. در واقع هرکاری برای شروع نیاز به آموزش دارد. متاسفانه برخی دانشگاه‌های رسمی و کارگزاری‌های رسمی بورس نیز نه به قصد آگاه‌سازی و نه به قصد آموزش بلکه به قصد سودجویی و ترغیب افراد به حضور در فارکس اقدام به برگزاری کلاس‌های آموزش کرده‌اند. برخی سایت‌های ایرانی امروزه محل درآمد خود را در برگزاری دوره‌های آموزشی و چاپ کتاب‌هایی با موضوع فارکس و برگزاری سمینار و کارگاه‌های آموزشی قرار داده‌اند.

این دوره‌های آموزشی هزینه های گزافی را شامل می‌شود، معمولاً دوره‌ها در چند سطح مقدماتی و پیشرفته برگزار می‌شوند و هزینه آن از چند صد هزار تومان تا چند میلیون تومان متفاوت است، در این آشفته بازار مدعیان فراوانی به چشم می‌خورند.

در بررسی مقدماتی مشخص می‌شود تاکنون هیچ دوره رسمی یا دانشگاهی برای آموزش این امر برگزار نشده است و اشخاص آموزش دهنده عموماً اشخاصی هستند که تا چند روز پیش خود آموزش می‌دیده اند و امروز خود را استاد می‌نامند و دانسته یا نادانسته در جهت منافع نامشروع دیگران، هموطنان خود را فریب می‌دهند.

* معاملات فارکس چگونه انجام می‌شود؟

در فارکس قرار است شما ارزهای مختلف را در مقابل هم خرید و فروش کنید تا از اختلاف قیمت آنها سود ببرید. در واقع شما به طور مثال دلار را با پوند عوض می‌کنید تا با بالا رفتن قیمت پوند یا پایین آمدن دلار سود کسب کنید. برای این کار از طریق اینترنت و یک نرم‌افزار تحت وب عمل می‌شود.

برای این عمل از نرم افزارهای مختلفی استفاده می‌شود. یکی از معروف‌ترین این نرم‌افزارها meta trader نام دارد، که شرکت روسی metaquotes آن را می‌فروشد. در بررسی سایت این شرکت مشخص شد بیشترین بازدیدکنندگان این سایت از کشورهای قبرس، برمودا، غنا و اردن هستند. در واقع پرطرفدارترین نرم افزار معاملات فارکس بیشترین طرفدار را در این کشورها دارد که خود جای سوال و تعجب است.

این نرم افزار دو بخش دارد یک نسخه مربوط به معامله‌گر یا client و یک نسخه مربوط به شرکت‌های کارگزاری. نسخه معامله‌گر به راحتی و به صورت رایگان دانلود شده و با اتصال به اینترنت و یک کارگزار قیمت‌ها را عرضه می‌کند. اما درآمد اصلی این شرکت از فروش نسخه کارگزاری است که شامل یک نرم افزار به قیمت حدوداً چند هزار دلار و یک وب سرویس قیمت فارکس با اجاره ماهیانه 200 تا 300 دلار و برای راه‌اندازی این موارد یک سرور که اجاره ماهانه حداکثر چند صد دلار دارد کفایت می کند.

یعنی با یک هزینه اولیه چند هزار دلاری و هزینه ماهیانه چند صد دلار اکنون شما می‌توانید به عنوان یک بروکر بازارساز عمل کنید یعنی مشتری بگیرید، قیمت بدهید و … این دقیقا این عملی است که بروکرها در اکثر حالات و حداقل در مواجهه با مشتریان ایرانی انجام می‌دهند.

* بحث ضریب اهرم در فارکس جالب توجه است؟

یکی از امکانات بسیار خطرناک در این بازار leverage یا ضریب اهرم است، به طور مثال شما 1000 دلار از سرمایه خود را برای یک به اصطلاح معامله وارد بازار می‌کنید. بروکر به شما می‌گوید شما می‌توانید یک معامله 100 هزار دلاری انجام دهید یعنی اهرم شما 1:100 است و این را از امکانات خود ذکر می‌کند. اما در عمل این تنها پورسانت دریافتی بروکر است که 100 برابر شده است.

یعنی در حالتی که همه چیز حتی اعتبار شما مجازی است. تنها یک امر واقعی است که سرمایه شما به طور واقعی و نه مجازی در اختیار بروکر است و از طریق این معامله صوری فقط یک اتفاق حقیقی افتاده و پورسانت پرداختی شما به بروکر 100 برابر شده است.

نکته جالب توجه دیگر این است که بنابر ادعای خود فعالان این بازار بیش از 90% شرکت کنندگان در این بازار سرمایه خود را از دست می‌دهند. شاید این اغراق‌آمیز است اما احتمالا معنای دیگر این سخن این است که همه کسانی که وارد این بازی می‌شوند 90% سرمایه خود را از دست می‌دهند. این امر مشابهت بسیاری به وضعیت اعضای شرکت‌های هرمی دارد که بیش از 90% اعضا سرمایه خود را از دست می‌دهند و تنها عده معدودی به سود می‌رسند.

حال در چنین حالتی 100 برابر کردن معاملات تنها یک مفهوم دارد و آن سرعت بخشیدن به این روند سقوط است. برخی بروکرها این رقم را تا 1000 برابر نیز افزایش می‌دهند.

* در صحبت‌هایتان به اصطلاح دمو (DEMO) اشاره کردید، منظور شما چه بود؟

در فارکس اصطلاحی داریم به نام حساب دمو، در واقع هر شخصی می‌تواند به طور رایگان یک حساب مجازی افتتاح کند و به طور مجازی سود یا زیان را تجربه کند. نکته جالب اینجاست که اکثر شرکت کنندگان بازار در حساب دمو به راحتی سود می‌گیرند و در مدت کوتاهی سرمایه فرضی را چند برابر می‌کنند.

در واقع حساب دمو حکم طعمه‌ای را دارد که برای جلب سرمایه گذار عمل می‌کند اما وقتی به طور حقیقی سرمایه گذاری می‌کند در عرض چند روز یا حداکثر چند هفته کل حسابش را از دست می‌دهد.

حال سوال این است چه تفاوتی بین دمو و حساب واقعی وجود دارد که در اولی همه برنده و معاملات شیرین و در حساب واقعی همه بازنده می‌شوند؟ و سوال بعدی این است: در بازاری که 95% شرکت کنندگان بازنده هستند چه نیازی است به زحمت بروکر برای اتصال مشتری به بازار! و اصولاً مشتری از کجا متوجه خواهد شد این حساب یک شبیه سازی است یا یک معامله واقعی در بازار جهانی؟

در حساب دمو به طور مجازی و بدون پرداخت وجه شما می‌توانید وارد بازار شوید و یک حساب فرضی باز کنید و از طریق نرم افزار شبیه ساز شروع کنید به معامله.

عملی که دقیقاً مشابه حساب‌های ظاهراً واقعی انجام می‌دهید. حال سوال این است که از کجا می‌توان تشخیص داد که حسابی که اکنون با آن کار می‌کنم واقعی است یا شبیه سازی شده؟ حسابی که بابت آن سرمایه‌ام را داده‌ام چطور؟ اصولا در بازاری که 90% بازنده هستند چه نیازی است که بروکر حساب واقعی باز کند و معاملات واقعی برای شما ترتیب دهد؟ در حالی که با یک شبیه‌سازی شما را سرگرم می‌کند و از 100% عایدی که به حسابش ریخته شده 10% سود را بدهد و با یک حساب سرانگشتی 90% سرمایه افراد به عنوان درآمد خالص نصیب بروکر می‌شود.

حال که بازار مجازی است اصولاً چه دلیلی دارد که بروکر قیمت واقعی را در زمان و لحظه واقعی اعلام کند؟ چرا که سود او در گرو زیان شماست و سود شما یعنی زیان بروکر. پس قیمتها را در برنامه شبیه ساز دستکاری و با مختصر دستکاری چون از امکاناتی مانند ضریب اهرم نیز استفاده می‌کند، سرعت سقوط شما را تسریع می‌کند.

در واقع قیمتی که شما می‌بینید ممکن است اختلافات ناچیزی در قیمت و فاصله زمانی با قیمت واقعی داشته باشد که این فرصت را به بروکر می‌دهد. در واقع بروکر رقیب شما است و طرف مقابل معامله شما فقط یک نفر است:خود بروکر

* بازار خرد فارکس اصطلاحی است که اغلب اوقات مطرح است، موضوع چیست؟

فارکس بازار بین بانکی است که عملاً برای ارتباطات ارزی فعالیت می‌کند.چیزی که امروز این شرکت‌ها با نام فارکس به مشتریان خرد عرضه می‌کنند به شرط صحت و درستی همه بخش‌ها OFF EXCHANGE RETAIL FOREX نام دارد.

در واقع بخشی به نام بازار خرده فروشی خارج از بورس فارکس، جالب اینجاست که این عملیات خرده فروشی در برخی کشورها ممنوع است. حتی در کشوری مثل تایلند!

این بخش از بازار حجمی کمتر از 5% بازار را در اختیار دارد، در واقع ادعای حجم معاملات چند تریلیون دلاری در روز فریبی بیش نیست و در حقیقت حتی خود بانک‌های عامل مثل دوچ بانک سرمایه خود را در معاملات وارد نمی‌کنند و سود و درآمد خود را از کمیسیون معاملات به دست می‌آورند.

در واقع بر خلاف ادعاهای زیاد، بانکهای تجاری سرمایه‌های خود را وارد این بازی نمی‌کنند و اگر هم وارد بازی می‌شوند با هدف کسب کمیسیون است. بانک مرکزی خودمان نیز حضور بانک‌های داخلی را در این بازار ممنوع کرده است. روش معاملات در بازار بین بانکی از طریق ترمینال‌هایی مثل رویترز و بلومبرگ است، بانک‌های داخلی ما عموماً از ترمینال رویترز استفاده می‌کنند.

در این بازار مراتب مختلفی وجود دارد که به ترتیب: سرمایه گذار و معامله گر خرده، نماینده بروکر، بروکر یا بازارساز واسطه، کانتر پارت و تأمین کننده نقدینگی و بروکر اصلی یا بانک صاحب ترمینال یا خط اعتباری است، البته حضور نماینده بروکر اجباری نیست و تازه همه اینها به شرط صحت و عدم سوء نیت است.

در واقع در یک سیستم سلامت همه تلاش می‌کنند تا به ترمینال بانکی منتقل شوند اما همانطور که می‌بینید برای رسیدن به ترمینال بین بانکی باید از موانع زیادی گذشت که مهمترین آن بروکر است. درواقع بروکر تلاش می‌کند همه سود را تا آنجا که می‌تواند خود دریافت کند.

در این بازار بیش از 95%شرکت کنندگان خرد بازنده هستند و چون بازار با بازی جمع منفی اداره می‌شود اگر خود بروکر طرف مقابل معامله قرار گیرد این سود به او تعلق می‌گیرد.

بنابراین به جای انتقال معامله به بازار، خود طرف معامله (کانترپارت) می‌شود و علاوه بر کمیسیون، سود حاصل از زیان طرف مقابل را نیز کسب می‌کند.

در این سیستم سود اصلی با بروکر است به همین دلیل بروکر تلاش می‌کند خود در مقابل معامله گر قرار گیرد و علاوه بر کمیسیون، سود حاصل از زیان طرف مقابل را نیز کسب کند، ابزار این عمل پلاتفورم نرم‌افزاری معاملات است.

رایج‌ترین پلاتفورم بازار متاتریدر است، اما روش‌های تقلب از طریق نرم افزار به شرح زیر است: تأخیر در نمایش قیمت، دستکاری قیمت، شکار نقاط زیان معامله‌گران به منظور خروج آنان از بازی برنده، نمایش دمو و عدم اتصال به بازار و … است.

یکی دیگر از مسائل دسترسی بروکر به اطلاعات جمعی معامله‌گران است. به همین جهت بروکر که خود طرف مقابل معامله است با داشتن این اطلاعات یک قدم از همه معامله‌گران جلو است.

* فارکس چه میزان ضرر به کشور وارد کرده است؟

بر اساس اطلاعات ما و گزارش‌های نهادهای نظارتی خارجی و تطبیق با وضعیت داخلی، هر فرد به طور متوسط 15 هزار دلار در فارکس از دست داده است. برخی این کلاهبرداری را بزرگترین کلاهبرداری سال‌های اخیر می‌دانند که در خیلی نقاط دنیا انجام شده اما با توجه به شرایط فعلی، ایران بهشت این کلاهبرداری است و در صورت عدم برخورد قاطع با این موضوع، هرمی‌ها را پشت سر می‌نهد. قبل از هر چیزی لازم است توضیح بیشتری بدهم، یکی از موارد مهم در پولشویی مبحث پول الکترونیک است.

پول الکترونیک از چندین سال پیش وارد ایران شد و در سال‌های اخیر در میان شرکت‌های فارکسی و به خصوص نمایندگان بروکرهای خارجی بسیار رواج پیدا کرده، شرکت‌های فعال فارکس به واسطه نوع فعالیت خود در خروج ارز از کشور و کشف روش‌های جدید همواره پیشگام بوده اند.

فارکس موجب خروج حداقل مبلغی بین 500 میلیارد تا 1000 میلیارد تومان ارز از کشور طی 3 سال گذشته شده است. هرچند این رقم را با احتیاط باید عنوان کرد. اکثر مال‎باختگان فارکس شکایتی نمی‌کنند، اما مال‎باختگانی که 40 میلیارد تومان سرمایه خود را در این راه از دست داده‌اند، وجود دارند.

* گویا برای فعالیت در فارکس احکام شرعی نیز وجود دارد؟

همچون برخی شرکت‌های هرمی که برای توجیه عمل خود به استفتائات مراجع عظام استناد می‌کردند این سوءاستفاده در این مورد نیز وجود دارد.این عمل به چند شکل انجام می‌شود: جعل استفتاء مراجع و طرح سوال استفتاء به نحوی که با مخفی کردن برخی حقایق حکم عدم حرمت بگیرند.

اما در استفتائاتی که رسماً‌ اخذ شده و قابل اطمینان است، مراجع عظام عموماً حضور در این بازار را منع و حرام اعلام کرده‌اند.آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله سیستانی وآیت‌الله بهجت فعالیت در فارکس را حرام اعلام کرده‌اند.

* با این توضیحات آیا فارکس قانونی است؟

یکی از مشکلات اصلی، عدم اعلام مواضع شفاف از سوی مسئولان ذیربط و عملکرد انفعالی آنان در قبال این موضوع است. در واقع تنها اعلام موضع رسمی، از سوی بانک مرکزی به عنوان متولی امور پولی و مالی در کشور آن هم مربوط به سالها پیش است که اطلاعیه‌ای دو پهلو در صفحات داخلی یکی از روزنامه‌های صبح کشور چاپ شد.

در واقع یک اعلامیه بدون پشتوانه و غیر الزام آور که متأسفانه از پشتوانه فنی هم برخوردار نبود. این همه آگاه‌سازی و برخورد مرجع سیاست گذاری نهادهای پولی و سرمایه در جهت جلوگیری از متضرر شدن هموطنان و از دست رفتن سرمایه ملی بوده است. نهادهای ذیربط دیگر مثلاً بورس حتی همین عمل را نیز انجام ندادند و این خود دستاویزی برای شرکتها و اشخاص شد تا اعلام کنند فارکس غیر قانونی نیست و بلکه بانک مرکزی شرکت‌های غیرحرفه‌ای را مخاطب قرار داده است و ما صحیح عمل می‌کنیم.

عده‌ای هنوز سعی دارند با دامن زدن به شایعات و القای این موضوع که برخوردهای احتمالی ناشی از ضعف دانش و آگاهی مسئولان است و مظلوم نمایی خود و سیاه نمایی اوضاع تلاش کرده‌اند. مانند سرشبکه‌های شرکتهای هرمی که عنوان می‌کنند چون ما مستقیم بازاریابی می‌کنیم و مالیات نمی‌دهیم دولت با ما برخورد می‌کند. اینجا نیز نهادهای حکومتی متهم به سهم خواهی می‌شوند.

عده دیگری از موافقان فارکس معتقدند: فارکس بازاری است که افراد می‌توانند به صورت مستقیم یا از طریق کارگزار در آن خرید و فروش کنند اگر کسی به صورت اصولی وارد فارکس شود و در بازار فارکس معامله کند با داشتن حساب بانکی مشخص می‌تواند در سود و زیان شریک شود. اما بحث شرکت ‌های هرمی‌ متفاوت است. شرکت‌هایی هستند که در فضای مجازی و با وعده‌های فریب‌دهنده کلاهبرداری می‌کنند و گاهی اسم خود را فارکس می‌گذارند که باید با شرکت‌ های فریب ‌دهنده برخورد شود.

در واقع همه تلاش بر این است که القا کنند این یک عملیات صحیح است و باید با شرکت‌های متخلف برخورد کرد و جالب اینجاست هیچ شخص یا شرکتی خود را متخلف نمی‌داند.

فارکس در خوشبینانه ترین حالت بازاری است که در آن نوسانات موهوم خرید و فروش می‌شود. نوساناتی که صرفاً بر اساس نرخ متغیر ارزهای رایج به وجود آمده‌اند و چرخه نقدینگی آن در نزد خریداران ایرانی جایگاهی نداشته و پشتوانه پول ملی ما نیست.
به لحاظ عقود اسلامی این نوع معاملات چه از نظر قرری بودن، ربوی بودن، صفحی بودن دارای مشکل بوده و فارغ از قوانین موضوعی کشوری در عقود شرعی صرفاً به مانند یک قمار با ضریب باخت بسیار بالا عمل می‌کند.

در بررسی شکایات مالباختگان متوجه می‌شویم که اساساً موضوع معامله و خرید و فروش بر روی یک دموی نرم افزاری صورت گرفته است. یعنی این که صرفاً با فریب مشتری یا مخاطب پول را از او گرفته اند و به جیب زده‌اند و در یک نمایش صرفا نموداری به مخاطب چنین القا کرده‌اند که شما این معامله را تحت این شرایط باخته‌اید. در حالی که سازوکار بورس و سنجش نوسانات به راحتی در تهران قابل ارائه است به چه دلیل این چنین افسار گسیخته افراد به ترویج معاملاتی آن هم در قالبهای موهوم بدون پشتوانه و توأم با ضرر بیش از 90% می‌پردازند؟

فارکس در سلامت‌ترین حالت و به شرط صحت همه امور یک بازار اهرمی بسیار پرریسک است که برندگان اصلی آن تنها بانک‌ها و بروکرهای خارجی بوده و هستند و با موازین شرعی اقتصاد نیز همخوانی نداشته و بنابر فتاوی ورود به این بازار حرام است.

مشاوره حقوقی تخصصی در حوزه جرائم مربوط به فارکس