دریافت کد شامد برای همه سایت ها و شبکه های اجتماعی الزامی است

ایران داد ؛ معاون مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص کد شامد ( شناسه الکترونیکی ثبت محتوا ) و کاربردهای آن در فضای دیجیتال به ارائه توضیحاتی پرداخت.

به گزارش روابط عمومی و اموربین الملل مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال، به نقل از معاون مرکز به هر محتوا در فضای مجازی قابلیت راستی آزمایی و اعتبار سنجی را خواهد داشت، در وب سایت‌ها و وبلاگ‌ها لگوی هوشمند نشان شامددار بودن سایت یا وبلاگ است بصورتیکه با کلیک بر روی لگو مشخصات دارنده محتوا، موضوع، محتوا و رده سنی مخاطب محتوا مشخص می‌شود.

کد شامد نشانی است که به همین منظور گردآ‌ری شده است. این نشان شناسه الکتریکی ثبت ملی ۱۶ رقمی است که به محتوای دیجیتال اشاره می کند. این شناسه با هدف رهگیری محتوای منتشره در فضای مجازی به هر بستر یا محتوا دیجیتال اعطا می شود. این نشان به اپلیکیشن های موبایل، بازی، نرم افزار، کانال و … داده می شود.

علی اکبر شیرکوند، معاون مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در خصوص این نشان به خبرنگار برنا  گفت:« شامد در واقع نشانی است که به  بسترهایی که محتوا در آن ارائه می شود، اعطا می شود. هدف ما از ارائه این نشان، پالایش محیط نامحدود فضای مجازی و تبدیل آن به یک محیط سالم است تا بتوان شرایط ورود خانواده ها را هم در فضای مجازی مهیا کرد.

او در خصوص مواردی که نشان شامد بدان اطلاق می شود گفت:  به کلیه سایت ها، وبلاگ های، اپلیکیشن ها، حتی اپلیکیشن های برای تلویزیون و مسابقات پیامکی، شبکه های اجتماعی، صفحات موجود در شبکه های اجتماعی، و کلیه محتواهای مشابه می توان نشان شامد را اختصاص داد تا این محتواها احراز هویت شده  و مالک آن مشخص شود.

پس از مشخص شدن مالک ، اقدام به پالایش فضای این صفحات مجازی خواهیم کرد تا فضا بر اساس ضوابط و استانداردهای قانونی شکل گیرد. پالایش فضا بدین صورت انجام می شود که پس از مشخص شدن مالک آن، فضای صفحه مجازی، کانال و … را بررسی کرده و چنانچه فضا مورد تایید استانداردها و ضوابط قانونی ما بود، کد شامد به مالک تعلق می گیرد و چنانچه هر زمان، محتوای خلاف قوانین در این فضا منتشر شود کد شامد تعلیق خواهد شد تا زمانی که مشکل محتوایی آن برطرف شود.

او در خصوص افرادی که واجد شرایط دریافت کد شامد هستند گفت: کلیه افرادی حقیقی و حقوقی متقاضی، در صورت احراز هویت و تایید محتوای فضای دیجیتالی که مالک آن هستند،می توانند کد شامد را دریافت کنند.

او در خصوص روند دریافت این کد گفت: افرادی که بازی یا برنامه تولید کرده اند و یا صفحات مجازی دارند که در آن به تولید محتوا می پردازند، چنانچه خواهان دریافت کد شامد هستند، می توانند با ثبت نام در سامانه Samandehi.ir در عرض کمتر از 3 دقیقه اطلاعات خود را وارد کنید و پس از ثبت نام، کدی به آن ها اختصاص داده می شود که محتوای دیجیتال مورد نظر توسط این کد شناسایی می شود.

شیرکوند در خصوص کاربردهای این کد چنین گفت: چنانچه فردی  محتوای دیجیتالی تولید کرده است و قصد ارائه این اپلیکیشن تولیدی را در فروشگاه های موبایلی دارد، لزوما باید کد شامد را داشته باشد. برای عرضه برنامه تولید خود نیز می توانید کد شامد اختصاصی خود را به فروشگاه های موبایلی عرضه کرده و فروشگاه ها نیز طبق این کد، برنامه مورد نظر را به عرضه می گذارند.

او تعداد شامدهای صادر شده برای اپلیکیشن ها، بازی ها، سایت ها، صفحات فضای مجازی و… بالغ بر 500 هزار کد عنوان کرد

در حاشیه کد شامد یا همان شناسه الکترونیکی ثبت ملی محتوای دیجیتالی

نشریه پیوست نوشت؛ صدور «کد شامد» (یا شناسه الکترونیکی ثبت ملی محتوای دیجیتالی) اقدام مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت ارشاد در جهت شناسنامه دار کردن فعالیت در فضای مجازی است.

این یادداشت چندین نقد شکلی و ماهوی به این طرح را بیان خواهد کرد و مدعایش این است که انجام چنین اقداماتی غیرضروری و البته غیرمفید است.

تاریخچه ساماندهی

 

داستان ساماندهی در فضای مجازی داستانی است که از سال ۱۳۸۵ آغاز شده. در این زمان آیین‌نامه‌ای به نام «آیین‌نامه ساماندهی فعالیت پایگاه‌های اطلاع‌رسانی (سایت‌های) اینترنتی ایرانی» را تصویب کرد. در همین آیین‌نامه معین شد که وزارت ارشاد باید ساختاری برای ساماندهی این سایت‌ها تاسیس کند.

سه سال بعد که قانون جرائم رایانه ای تصویب شد در تبصره ۱ ماده ۲۱ خود عملاً ساماندهی را تایید کرد و برای آن امتیاز قانونی گذاشت: «چنانچه محتوای مجرمانه به تارنماهای (وب‌سایت‌های) … اشخاص حقیقی یا حقوقی حاضر در ایران که امکان احراز هویت و ارتباط با آنها وجود دارد تعلق داشته باشد، با دستور مقام قضایی رسیدگی‌کننده به پرونده و رفع اثر فوری محتوای مجرمانه از سوی دارندگان، تارنما (وب‌سایت)ی مزبور تا صدور حکم نهایی پالایش (فیلتر) نخواهد شد.» این‌گونه بود که ساماندهی وب‌سایت‌های ایرانی به خصوص در میان وب‌سایت‌های خبری تقریباً جا افتاد.

توسعه ساماندهی

 

اما یک سال بعد با تصویب آیین نامه ساماندهی و توسعه رسانه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی دیجیتالی عملاً ماجرای ساماندهی به تمامی محتوای دیجیتالی موجود در فضای وب تسری کرد.

ماده ۲ این آیین‌نامه می‌گفت: «ایجاد و فعالیت هر واحد فرهنگی دیجیتالی و انتشار هر رسانه دیجیتالی منوط به اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و متخلفان وفق قانون‌ تعطیل‌ موسسات‌ و واحدهای‌ آموزشی‌ و تحقیقاتی‌ و فرهنگی‌ که‌ بدون‌ اخذ مجوز قانونی‌ دایر شده‌ و می‌شود- مصوب ۱۳۷۲- و سایر قوانین موضوعه مورد پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت».

بند ض از ماده ۱ رسانه دیجیتالی را رسانه مبتنی بر فناوری نوین اطلاعات و ارتباطات شامل گونه‌های بسته نرم‌افزاری رسانه‌ای، حامل دیجیتالی حاوی داده و رسانه برخط دانسته است و بند ز از ماده الف، رسانه برخطر را این‌گونه تعریف کرده بود: «هر سامانه که امکان قرار دادن محتوای دیجیتالی در معرض دسترس عموم یا بیش از یک هزار مخاطب مشخص یا نامشخص از طریق بستر شبکه نظیر شبکه گسترده جهانی، شبکه‌های محلی، شبکه‌های مبتنی بر فناوری بلوتوث، شبکه‌های تلفن ثابت و همراه را فراهم می‌آورد».

به این ترتیب است که در حال حاضر در سایت ساماندهی یا همان اعطای نشان شامد حتی حرف از ثبت صفحات شبکه‌های اجتماعی یا به تعبیر دقیق‌تر صفحه شخصی در رسانه کاربرمحور است! بعدها این موضوع به کانال های تلگرامی نیز تسری پیدا کرد، اما روشن است که چنین طرحی از ابتدا شکست خورده است.

زیرا هر طرحی که بدون ضمانت اجرای کافی به قانون تبدیل شود نه تنها نمی‌تواند اجرایی شود بلکه به یک ضدتبلیغ برای قانون و قانون‌گرایی نیز بدل می‌شود. مشخص نیست که در عصر رسانه‌های اجتماعی که هر کسی می‌تواند در چند ثانیه پروفایل جدیدی برای خود بسازد اقدامی برای ساماندهی این پروفایل‌ها چه معنایی دارد.

حدود سه ماه پیش بیش از ۶۰۰ هزار کانال تلگرامی فارسی در این شبکه پیام رسان – اجتماعی حضور داشت اما اعلام شد که نزدیک به سه هزار و ۵۰۰ کانال دارای کد شامد هستند. آیا این آمار به معنای شکست نیست؟

نقد ضوابط نظارت بر محتوا

 

نکته قابل توجه این است که مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتالی ارشاد در این فضا بدون توجه به قوانین و مقررات موجود در کشور برای خود وضع آیین‌نامه می‌کند و حتی دست به جرم‌انگاری زده است؛ مثلاً در حال حاضر در بخش قوانین سایت ساماندهی یک سند ظاهراً قانونی به نام «ضوابط نظارت بر محتوا» قرار گرفته و ذیل آن نوشته شده «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در راستای نظارت بر تولید محتوای دیجیتالی با هدف جلوگیری از ظهور فضاهای آسیب‌زا و پیشگیری از نشر محتوای نامناسب حدود و ضوابط تولید و انتشار محتوای دیجیتالی را معین می‌کند تا از فضای سالم و سازنده نشر دیجیتالی کشور حمایت و حراست نماید. انتشار محتوای دیجیتالی که به شرح زیر مخل مبانی اسلام و حقوق عمومی باشد ممنوع است…» اما جالب خواهد بود اگر بدانید که این موارد چه چیزهایی هستند. در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

  • بند سوم: ترویج مادی‌گرایی فلسفی و اخلاقی، اندیشه‌ها و جریان‌های فکری مخالف با جهان‌بینی اسلامی
  • بند چهارم: ترویج ناهنجاری‌های اجتماعی، منبهات فرهنگی و خرده‌فرهنگ‌های مغایر با ارزش‌های جامعه
  • بند سیزدهم: تحریک، تسهیل، دسیسه یا تعاون بر انجام حرام‌های شرعی
  • بند پانزدهم: نشر اکاذیب، محتوای خلاف واقع و تحریف حقایق مسلم دینی و علمی و وقایع مهم تاریخی
  • بند شانزدهم: انتشار محتوایی که موجب ضرر زدن به سلامت جامعه، خانواده و شخصیت کودک و نوجوان باشد.

جالب است که نویسنده این متن با فهم اینکه وزارت ارشاد نمی‌تواند مستقلاً به جرم‌انگاری بپردازد تلاش کرده این موارد را مستند به قوانین موجود کند، اما در این راه اصول حقوقی مثل تفسیر مضیق قوانین کیفری را نابود کرده است.

مثلاً بند سوم به ضوابط نشر کتابی ارجاع داده شده که توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب شده است یا مثلاً بند سیزدهم یعنی تحریک، تسهیل، دسیسه یا تعاون بر انجام حرام‌های شرعی به بند ۳ از ماده ۶ قانون مطبوعات ارجاع داده که در حقیقت تبلیغ و ترویج اسراف و تبذیر است.

نکات جالب در مورد رویه‌های ساماندهی نیز وجود دارد ؛ مثلاً اگر بخواهید یک حساب اینستاگرام را در این سامانه وریفای کنید باید برای چند دقیقه عنوان خود را به کدی تغییر بدهید که سامانه برای شما ارسال می‌کند.

نتیجه

 

ساماندهی محتوای دیجیتالی در وب تلاشی برای ریختن آب دریا در یک فنجان است . تلاشی بیهوده که بیش از هر چیز موجب اتلاف وقت و هزینه است . باید اقتضائات دنیای دیجیتالی را که یکی از آنها امکان پوشاندن هویت واقعی است پذیرفت و در همین زمین بازی کرد.

ماخذ: پیوست

کنترل جدی بازار نرم افزار توسط وزارت ارشاد

ایران داد ؛ با گسترش روزافزون نیازهای جامعه به فناوری اطلاعات و ارتباطات طبیعتا بازار نرم افزار نیز هر روز گسترش می یابد.

به گزارش خبرآنلاین در طی یک دهه گذشته نیز این بازار توسعه و رشد چشم گیری داشته است و نخبگان و شرکت های نرم افزاری نیز مشغول رفع نیازهای جامعه در این زمینه  هستند. اما در این بین، مثل هر بازاری، افرادی نیز به فعالیت غیرقانونی و خارج از ضوابط و آیین نامه ها می پردازند.

با توجه به حساسیت استفاده مردم از نرم افزارهای اصلی که طی روند قانونی آن تولید شده است و همچنین صیانت از حقوق تولید کننده و مصرف کننده لازم است جامعه اطلاعات و فرهنگ استفاده از انواع و اقسام نرم افزارها اعم از بر خط (آنلاین) و یا بر حامل را داشته باشد.

متولی و مرجع نظارت بر  تولید و توزیع نرم افزار مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که تا کنون در زمینه تدوین قوانین و آیین نامه ها و همچنین نظارت بر عملکرد فعالان این حوزه موفقیت هایی داشته است.

ملایری، مسئول بازرسی  این مرکز در رابطه با چالش های موجود در بازار نرم افزار می گوید: یکی از مشکلات ما محصولات فاقد مجوز هستند که بعضا دارای بدافزار و جاسوس افزارها هستند.

او ادامه می دهد: دیگر مشکل جدی ما در این حوزه استفاده از منابع نامعتبر برای رایانه و موبایل است که کاربران به سایت های نامعتبر مراجعه می کنند.
به گفته این مقام مسئول، از نظر مالی نیز ارائه اطلاعات غلط توسط برخی فروشندگان به خریداران باعث اغوای آن ها می شوند.  یعنی محصول غیر اصلی و اورجینال تحت عنوان نرم افزار اصلی به مشتری فروخته می شود.

اقدامات وزارت ارشاد در زمینه نرم افزار

 

ملایری درباره اقدامات وزارت ارشاد می گوید: درباره سلامت نرم افزارها از نظر محتوایی و عدم وجود بدافزار، وزارت ارشاد محصولات را از نظر پاک بودن بررسی می کند و صرفا به محصولات پاک مجوز می دهد.

مردم نیز باید به اینکه آیا بسته نرم افزاری خریداری شده دارای این مجوز و هولوگرام وزارت ارشاد هست توجه کنند. پشت بسته های نرم افزاری جدول مشخصات و  شناسنامه نرم افزار موجود است و هولوگرام نیز موید اطلاعات این جدول می باشد..

به گفته مسئول بازرسی مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در حوزه اپلیکیشن های موبایل نیز نرم افزارهایی که بررسی می شوند و سلامت آِن ها احراز می شود کد شامد دریافت می کنند.

این کد شامد شامل اطلاعات تولید کننده و اطلاعات نرم افزار است و کاربران می توانند به وسیله لوگویی که در صفحه اپستور  وجود دارد تخلفات احتمالی را به ما گزارش کنند.

«شامد» گامی مناسب برای ساماندهی محتوای دیجیتال

ایران داد ؛ با جدی‌تر شدن بحث شناسنامه‌دار شدن کانال‌های تلگرامی، نام طرح شناسنامه‌دار کردن الکترونیکی محتوای دیجیتال یا «کد شامد» برای بسیاری از مردم به نامی آشنا تبدیل شد.

به گزارش گرداب، هرچند این طرح پیش از این به منظور ساماندهی محتوای دیجیتال کلید خورده بود و گستره وسیعی از نرم افزار تا محتوا را زیر پوشش خود قرار می‌دهد، اما شهرت آن در جامعه به موضوع استفاده از آن برای ساماندهی کانال‌های تلگرامی باز می‌گردد.

در اجرای این طرح که یکی از مصوبات شورای عالی فضای مجازی است، در حال حاضر نقش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی ثبت و احراز هویت کانال‌های تلگرامی مشخص شده و هنوز خبری از جزییات آن نیست، اما به نظر می‌رسد به زودی پای پلیس فتا به عنوان مقام قضایی پیگیر نیز به این طرح باز شود.

حالا در جدیدترین مرحله شامد متولیان امر، شناسنامه‌دار شدن کانال‌های تلگرامی را یک الزام می‌دانند و با آنکه به تازگی کلید خورده، تاکنون از ۱۱ هزار کانال داخلی بالای ۵ هزار کاربر، حدود ۲ هزار کانال به ثبت رسیده‌اند.

نیمه نخست آذر سال جاری سیدرضا صالحی امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو شورای عالی فضای مجازی از تصمیم‌گیری شورای عالی فضای مجازی برای مدیریت شبکه‌های اجتماعی خبر داد.

در ادامه انتشار این خبر محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات جزییات بیشتری را منتشر کرد و گفت: «در آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی پیشنهادی مطرح شد مبنی بر اینکه کسانی که دارای کانال‌های مختلف در شبکه‌های اجتماعی با تعداد اعضای قابل‌توجه هستند، باید احراز هویت شوند.

این موضوع به این دلیل است که فعالیت‌های خبری و اطلاع‌رسانی در این کانال‌ها باید مورد استناد باشد تا مردم بتوانند به آنها اعتماد کنند. بر این اساس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسئول شد تا در مدت یک ماه کمیته‌ای تشکیل داده و برای ساماندهی این شبکه‌ها آیین‌نامه تدوین کند. »

این طرح کمی بعد با نام شامد دهان به دهان گشت و اعلام شد تمامی کانال‌های تلگرامی باید نسبت به ثبت خود در سامانه‌ای که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تدارک دیده شده اقدام کنند، در غیراین‌صورت در مراحل بعدی با برخوردهای قضایی مواجه خواهند شد.

شامد چیست؟

شامد یا همان شناسنامه‌دار کردن الکترونیکی محتوای دیجیتال طرحی است که در ابتدا به عنوان راهی برای ساماندهی پیامک‌های انبوه در مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و پس از آن به راهی برای ساماندهی کل محتواهای دیجیتال از نرم افزار گرفته تا محتوا و حالا هم کانال‌های تلگرامی تبدیل شده است.

بنا برآنچه متولیان امر می‌گویند برای ثبت مشخصات هر محتوای دیجیتال و گرفتن شامد تنها ۳ دقیقه زمان نیاز است، با این حال در مرحله پس از ثبت نیز هرچند هنوز جزییات این مصوبه منتشر نشده و اطلاع دقیقی از مراحل بعد و چگونگی نحوه و شدت برخوردها در دست نیست، اما به نظر می‌رسد اداره امور و چگونگی نظارت بر محتوا در گام نخست به مردم به عنوان مخاطبان محتوا و پس از آن به طور احتمالی به پلیس فتای ناجا به عنوان متولی تامین امنیت در فضای مجازی سپرده خواهد شد.

مرتضی موسویان، رییس معاونت فناوری و مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی معتقد است دولت با راه‌اندازی سامانه شامد برای احراز هویت صاحبان کانال‌های دارای بیش از ۵ هزار کاربر، به دنبال بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی نیست بلکه حاکمیت با راه‌اندازی این سامانه به دنبال استفاده مفید از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی و ممانعت از کلاهبرداری و اشاعه ناهنجاری‌های اجتماعی است.

همه چیز در گرو چگونگی اجرا

حمیدرضا همتی درباره اجرایی شدن طرح شناسنامه‌دار کردن الکترونیکی محتوای دیجیتال در سطح کانال های تلگرامی اظهارکرد: «مشاهده بازخورد مثبت طرح شناسنامه‌دار کردن الکترونیکی محتوای دیجیتال در هر بخشی از فضای مجازی وابسته به نحوه اجرای آن است.»

وی در ادامه صحبت‌هایش تاکید کرد: درحال حاضر ۸ درصد مجموع محتوای تولید شده در دنیا، محتوای فارسی است و از نظر رتبه‌بندی این زبان رتبه چهارم دنیا را در حوزه تولید محتوا به خود اختصاص داده است.»

رئیس کانون توسعه‌دهندگان فضای مجازی همچنین گفت: «از سوی دیگر می‌بینیم محتوای فارسی به یکی از موضوعات مهم فرهنگی تبدیل شده اما با این حال در چند سال گذشته با چالشی مواجه شده‌ایم مبنی بر اینکه با وجود اهمیت این حوزه، اقدام جدی و موثری از سوی روابط عمومی‌ها انجام نشده و بیشتر محتواها به جای تولید شدن، کپی و بدون مطالعه و دقت منتشر می‌شوند.»

آموزش مراحل ثبت کانال تلگرام در سامانه وزارت ارشاد (دریافت کد شامد)

ایران داد ؛ براساس مصوبه شورای عالی فضای مجازی مبنی بر نظارت دقیق تر بر محتوای پیام رسان تلگرام، صاحبان کلیه کانال های تلگرام دارای بیش از ۵ هزار نفر عضو موظف هستند که هویت خود را در سامانه «ساماندهی» وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسانده و کد شامد دریافت نمایند. نحوه ی این ثبت نام به چه شکل می باشد؟

به گزارش کلیک، از این پس احتمالا ادامه کار بسیاری از کانال های تلگرام بدون ثبت رسمی در سامانه وزارت ارشاد امکان پذیر نیست و باید این کانال ها ثبت رسمی شوند،صاحبان کانال های دارای بیش از ۵ هزار عضو لازم است از تاریخ ۷ بهمن لغایت ۷ اسفند ۱۳۹۵ نسبت به احراز هویت کانال خود در وبسایت «ساماندهی» وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام کنند. با این روند از این پس ادامه فعالیت کانال های پرجمعیت تلگرامی بدون دریافت مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی غیر ممکن خواهد بود.

مرتضی موسویان، رئیس مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اذعان داشته تا این لحظه ۱۱ هزار و ۱۰ کانال تلگرامی با بیش از ۵ هزار کاربر شناسایی شده که گردانندگان آن ها ملزم به ثبت اطلاعات خود در این سامانه هستند.

اما چگونه می توان کانال های تلگرام را در سامانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت برسانیم؟ با این آموزش مراحل گام به گام آن را خواهید آموخت.

۱- ابتدا برای  ثبت نام وارد وبسایت samandehi.ir شوید. پس از ورود به ویسایت  لینک از گوشه بالا و سمت راست صفحه روی نوشته قرمز رنگ «ثبت نام و ثبت رسانه» کلیک کنید. مدارک مورد نیاز برای تکمیل ثبت نام در این قسمت شامل شماره تلفن همراه و کد ملی خود را هم وارد نمایید.

دریافت کد سامانه شامد

در این مرحله کد ملی وارد شده بلافاصله با مشخصات تان در سامانه ثبت احوال کشور مقایسه شده و در صورت درست بودن، تأیید می گردد.

۲- در این مرحله هویت شما به عنوان صاحب کانال در سامانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده. حالا نوبت آن است که اطلاعات کانال را وارد کنید. وارد قسمت «افزودن رسانه بر خط» شده و در قسمت نوع رسانه «کانال تلگرام» را برگزینید.

سپس در فیلدهای خالی به ترتیب عنوان کانال و شناسه کانال (بدون نوشتن @) را وارد نمایید.

دریافت کد سامانه شامد

۳- بعد آن که اطلاعات کانال تان را وارد کردید، باید به سامانه وقت بدهید که پس از بررسی محتوا آن را از نظر فنی تأیید کند. جهت ارائه درخواست بررسی فنی، روی گزینه «انجام تأییدیه فنی» اشاره کنید.

دریافت کد سامانه شامد

۴- این مرحله، مرحله ی اصلی  ثبت کانال است . پس از فشردن دکمه انجام تأییدیه فنی، صفحه ای نمایان شده و یک کُد مخصوص در اختیارتان قرار می گیرد. کد مذکور باید چنین شکلی داشته باشد: عدد هشت رقمی-اسم کانال-verify.

برای تأیید کانال ارائه این کد ضروری است.

دریافت کد سامانه شامد

۵- در مرحله ی  بعدی شما باید این کد را به یک ربات تلگرامی ارائه کنید؛ رباتی طراحی شده توسط سامانه ساماندهی به نام iransamandehibot@ که می بایست آن را برای مدتی کوتاه به عنوان یکی از ادمین های کانال تان معرفی کنید.

برای این کار باید در تنظیمات کانال iransamandehibot را به عنوان ادمین معرفی کرده و سپس دکمه استارت را بزنید. اینجا ربات از شما کدی که در مرحله قبلی دریافت کرده اید را طلب می کند. کد را وارد کرده و منتظر تأیید بنشینید.

۶-  در این مرحله تأیید بلافاصله انجام می شود، و ربات هم به طور خودکار از لیست ادمین ها حذف خواهد شد.، کانال شما در این مرحله با موفقیت به ثبت رسیده است. حالا باید پیغامی مشابه تصویر پایین ببینید:

دریافت کد سامانه شامد

در نهایت این سامانه کدی  را هم به عنوان شاهد در اختیار کانال ها قرار می دهد و ادمین ها می توانند با قرار دادن لینک دریافتی از سامانه، مخاطبین را از ثبت شدن کانال آگاه کنند.

علت اجرای این کار از نقطه نظر مسئولین دولتی به ااین علت است که قانونی بودن این کانال ها  می تواند جلوی بسیاری از کلاه برداری ها، اقدامات غیر قانونی و اشاعه فحشا در محیط این پیام رسان محبوب را گرفته و اعتماد به عملکرد کانال ها را برای مردم آسان تر کند.

ولی سوالی که مطرح می شود این است که سرنوشت کانال هایی که تا مهلت تعیین شده برای ثبت رسمی اقدام نکنند چیست؟ در صورتی که قرار باشد الگوی ساماندهی سایت های اینترنتی در تلگرام نیز دنبال شود، یقینا کانال های غیر اخلاقی و حاوی محتوای مجرمانه نیز می بایست مسدود گردند.

اما این سوال مطرح می شود که آیا انجام این کار از لحاظ فنی شدنی است؟ اگر پاسخ  مسئولین به این سوال مثبت است، پس چرا تا کنون کانال های تلگرامی حاوی محتوای غیر اخلاقی مسدود نشده اند؟

در هر صورت باید منتظر ماند و دید که آیا این افزایش فشار و نظارت بر کانال ها در نهایت نتیجه مثبتی در پی خواهد داشت یا بالعکس، کاربران ایرانی را از فعالیت در محیط تلگرام دلسرد کرده و آن ها را برای مهاجرت به پیام رسان های دیگر تشویق خواهد کرد.

کانال تلگرامی خود را در سامانه شامد ثبت کنید

ایران داد ؛ سامانه شامد بزودی راه‌اندازی می‌شود و ادمین کانال‌های با بیش از 5 هزار کاربر و حتی افرادی که قصد راه‌اندازی کانال جدید و رسمی دارند می‌توانند به این سامانه مراجعه کرده و برای احراز هویت ثبت‌نام کنند.

با راه‌اندازی سامانه «کد شامد» (شناسه الکترونیکی محتوای دیجیتال) برای احراز هویت کانال‌های با بیش از 5 هزار کاربر، دولت و حاکمیت به دنبال بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی نیست بلکه حاکمیت با راه‌اندازی این سامانه به دنبال استفاده مفید از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی و ممانعت از کلاهبرداری و اشاعه ناهنجاری‌های اجتماعی است.

مرتضی موسویان رئیس معاونت فناوری و مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌و‌گوی اختصاصی با «ایران» با بیان مطلب فوق گفت: سامانه شامد هفته آینده راه‌اندازی می‌شود و ادمین کانال‌های با بیش از 5 هزار کاربر و حتی افرادی که قصد راه‌اندازی کانال جدید و رسمی دارند (به صورت اختیاری) می‌توانند به این سامانه مراجعه کرده و برای احراز هویت ثبت‌نام کنند.

مطابقت مشخصات ادمین با سازمان ثبت احوال

سامانه «کد شامد» چگونه سامانه‌ای است و قرار است دقیقاً در این سامانه چه کارهایی برای ثبت احراز هویت کانال‌های شبکه‌های اجتماعی با بیش از 5 هزار کاربر صورت گیرد؟

موسویان در پاسخ به این سؤال گفت: سامانه samandehi.ir که پیش از این در آن سایت‌های اینترنتی ثبت می‌شد برای ثبت احراز هویت کانال‌ها نیز در نظر گرفته شده است. در این سامانه که هفته آینده راه‌اندازی می‌شود، بخشی به صورت باکس تعریف شده است که دارنده کانال با بیش از 5 هزار عضو به‌عنوان «ادمین» در آن تعریف می‌شود. این باکس بعد از ثبت در کانال فرد، پیغامی را ایجاد می‌کند که این کانال در حال ساماندهی است به این ترتیب هویت دارنده کانال احراز و مشخص می‌شود که این کانال را چه کسی راه‌اندازی کرده است.

مرتضی موسویان افزود: در این سامانه مرحله دیگری نیز تعریف شده است. در سامانه کد ملی فرد ادمین ثبت و سپس مشخصات وی با مشخصات ثبت شده در سامانه ثبت احوال کشور مقایسه می‌شود و در صورت مغایرت نداشتن اطلاعات ثبت شده در هر دو سامانه به این نتیجه می‌رسیم که شماره تلفن همراهی که ادمین اعلام کرده است متعلق به همان فرد با مشخصات کدملی است. به عبارتی در ابتدا فرد با ثبت‌نام احراز هویت و سپس مشخصات فرد ادمین با اطلاعات در ثبت احوال مقایسه می‌شود که آیا اطلاعات فرد ثبت شده صحت دارد یا خیر.

موسویان در ادامه گفت: بعد از اینکه ادمین شناسایی شد، کد یونیکی در اختیار فرد ادمین قرار داده می‌شود که شناسه الکترونیکی محتوای دیجیتال کانال وی محسوب می‌شود و باید این کد در کانال قرار داده شود. بنابراین کاربرانی که از کانال استفاده می‌کنند، می‌توانند روی لینکی که روی کد یونیک قرار دارد، کلیک کرده و کانال مربوطه را اعتبارسنجی کنند. دقیقاً این همان کاری است که در ثبت سایت‌های اینترنتی انجام می‌شود و تنها تفاوت آن این است که به جای ارائه لوگوی هوشمند «رسانه»، لینکی در اختیار کانال‌های ثبت شده با بیش از 5 هزار کاربر قرار می‌گیرد و این لینک نشانه معتبر بودن کانال است.

ردیابی کانال‌ها با IP نسخه 6

اما این ایده از چه زمانی شکل گرفته و آیا انجام این کار صددرصد بومی است یا نمونه‌های مشابه خارجی نیز وجود دارد؟ مرتضی موسویان در پاسخ به این سؤال به «ایران» گفت: سایت «شامد» طرحی است که از قبل در معاونت فناوری اطلاعات و مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شده بود. ایده کار در ساماندهی پیامک‌های انبوه در مرکز رسانه‌های دیجیتال مطرح شد. مرکز، پیش‌نویسی را برای کانال‌های تبلیغاتی آماده کرده و به مرکز ملی فضای مجازی ارائه کرد. در بحث پیامک‌های تبلیغاتی انبوه مرکز 10هزار کاربر را مدنظر قرار داده بود که در مرکز ملی فضای مجازی برای کانال‌ها به 5هزار کاربر کاهش یافت. بنابراین در یک سال و نیم اخیر مرکز روی یک زیرساخت داخلی کار کرده است که چگونه آن را به NTT‌هایی که در فضای مجازی هستند انتصاب دهد. وی افزود: در تمام دنیا نیز فعالیت در فضای مجازی از سوی افرادی انجام می‌شود که هویت آنها برای دولت مربوطه مشخص است و افراد دارای هویت مجازی و غیرواقعی نیستند. بنابراین نمونه‌های خارجی آن در دنیا وجود دارد و ثبت راه‌اندازی سایت و کانال در بیشتر کشورهای دنیا از جمله امریکا مرسوم است. حتی دو سایت خارجی وجود دارد که مشخصه واحد محتوای دیجیتال را ثبت می‌کنند. IP(آدرس پروتکل اینترنت) دستگاه‌هایی که در فضای مجازی مشارکت می‌کنند با توجه به استفاده از IP نسخه 6 قابل پیگیری است.

به‌عنوان مثال اگر فردی در امریکا می‌خواهد سایت یا کانالی را راه‌اندازی و ثبت کند با مراجعه به سایت مربوطه، می‌تواند در عرض 3 دقیقه ثبت‌نام کند. البته در مراحل ثبت‌نام شرایطی قرار داده شده است که ادمین باید آنها را رعایت کند و اگر یکی از بندها را رعایت نکند سایت و کانال غیرقابل دسترس می‌شود و هیچ فرد دیگری و حتی خود فرد ثبت‌نام‌کننده نیز نمی‌تواند از آن استفاده کند. مشخص بودن هویت اشخاص در اکثر کشورها مرسوم و امری ضروری است و رعایت می‌شود. مرکز فناوری اطلاعات رسانه‌های دیجیتال هم به‌عنوان واسط همین کار را انجام می‌دهد. وی در ادامه درباره انگیزه و هدف از ثبت و احراز هویت کانال‌های با بیش از 5 هزار کاربر گفت: صنوف مختلف اعم از اتاق اصناف و اتحادیه‌های مختلف نسبت به اینکه چرا افرادی بدون داشتن مجوز و پروانه در این فضا اقدام به کارهای تجاری می‌کنند اعتراض دارند و معتقدند حداقل باید هویت کسانی که در کانال‌ها فعالیت می‌کنند، مشخص باشد، وی افزود: درباره افرادی هم که در کانال‌ها فعالیت‌های تجاری انجام می‌دهند هنوز تصمیمی  گرفته نشده است ولی آیین نامه ساماندهی کانال‌ها، اصناف را موظف کرده است که مجوز لازم را به این افراد ارائه دهد. مرتضی موسویان افزود: با راه‌اندازی سامانه و ثبت احراز هویت، منافع مردم در نظر گرفته شده است، چرا که اگر کالا یا سرویسی را از طریق کانال‌ها دریافت می‌کنند باید بدانند که چه کسی این کالا و خدمات را عرضه می‌کند و اگر مشکلی پیش آمد بتوانند شکایت کرده و حق و حقوق از دست رفته و پایمال شده خود را احیا کنند. البته اینکه چگونه کاربران می‌توانند در صورت بروز مشکل شکایت کنند نیز در حال عملیاتی شدن است.

مردم بهترین ناظران کانال ها

اما موضوعی که دهان به دهان بین کاربران رد و بدل می‌شود، این است که دولت قصد دارد از طریق ساماندهی کانال‌ها پول دریافت کند. موسویان در این باره گفت: تاکنون در وزات فرهنگ و ارشاد اسلامی هیچ گونه وجهی برای صدور مجوز دریافت نشده است و بالعکس کسانی که در سامانه «شامد» فعال هستند، بعد از ثبت‌نام انتظار حمایت دارند. وزارت ارشاد در حال برنامه‌ریزی برای حمایت از ثبت‌نام‌کنندگان در سایت «شامد» است.  همیشه بحث نظارت بعد از انجام کارهای اولیه حرف اول را می‌زند. اما نظارت بر این کانال‌ها چگونه صورت می‌گیرد؟ موسویان در پاسخ به این سؤال نیز گفت: بحث نظارت را بر عهده خود مردم گذاشته‌ایم. از آنجایی که در فضای مجازی محتوا و تجارت کالا بدون واسطه انجام می‌شود بنابراین مردم بهترین ناظران هستند و می‌توانند در این زمینه به دولت کمک کنند تا کانال‌های کلاهبرداری و ناهنجار شناسایی شوند. مردم می‌توانند با مراجعه به لینک و کد کانال، تقلبی بودن کانال و کانال‌های دارای محتوای ناهنجار اجتماعی و کلاهبرداری را تشخیص داده و گزارش کنند تا پیگیری شود.

موسویان درباره مطالبی هم که گفته می‌شود به دلیل در پیش بودن انتخابات می‌خواهند با بحث احراز هویت، فعالیت در کانال‌ها را محدود کرده و حتی کانال‌های خارجی را مسدود کنند نیز گفت: اصلاً چنین بحث‌هایی صحت ندارد و فضای مجازی برای نامزدان ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی فرصت بسیار خوبی است و می‌توانند در این محیط تبلیغ کنند. البته کسانی هم که به دنبال راه‌اندازی کانال رسمی هستند نیازی نیست که حتماً منتظر بمانند تا کاربران آنها به 5 هزار کاربر برسد بلکه به صورت اختیاری می‌توانند از ابتدا کانال خود را ثبت کرده و فعالیت کنند و به این ترتیب از ابتدا مردم کانال‌های معتبر را شناسایی می‌کنند. شهروندان دارای حق و حقوقی مشخص هستند بنابراین همان‌طور که در منشور حقوق شهروندی آمده است، همه باید به حقوق شهروندی احترام بگذارند و استفاده از فضای مجازی یکی از حقوق‌ شهروندان است و ما قائل به این حقوق هستیم و مردم می‌توانند از این فضا به‌عنوان حقوق شهروندی خود استفاده کنند.

رئیس مرکز رسانه‌های دیجیتال در پاسخ به این سؤال که گفته می‌شود نامزدان انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی باید برای تبلیغ، از شبکه‌های اجتماعی داخلی استفاده کنند نیز گفت: مضمونی به این شکل هنوز مطرح نشده است و محدودیتی برای افراد در استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی وجود ندارد و افراد می‌توانند در هر شبکه‌ای که مایل هستند کانال تبلیغاتی ایجاد و ثبت کرده و فعالیت کنند. وی در پایان درباره احتمال بسته شدن برخی شبکه‌های اجتماعی خارجی نیز گفت: چنین بحثی حتی در بخش حاکمیت نیز مطرح نیست. مصوبه برای شورای عالی فضای مجازی است که رؤسای سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه حضور دارند و ریاست جمهوری ریاست شورا را بر عهده دارد و این ساماندهی نشان می‌دهد که حاکمیت به دنبال استفاده مفید از شبکه‌های اجتماعی است و هدف کاهش سوء‌استفاده و کلاهبرداری و اشاعه ناهنجاری‌ها 66 درصدی است. در کل باید گفت که فعالیت‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که حاکمیت به دنبال بستن کانال‌ها نیست بلکه به دنبال استفاده خوب از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی است.