«شما برنده شده‌اید» کلاهبرداری بود

رئیس پلیس فتا مازندران از شناسایی و دستگیری اعضای باند کلاهبرداری پیامکی و کشف بیش از ۲۵ فقره کلاهبرداری خبر داد.

پلیس فتا : سرهنگ حسن محمدنژاد، رئیس پلیس فتا استان مازندران با اعلام این خبر اظهار داشت: در پی مراجعه فردی به پلیس فتا استان، مبنی بر اینکه افرادی به بهانه این که در مسابقه طرح همراه اول مبلغ 15 میلیون ریال برنده شده‌اید، مالباخته را به پای دستگاه خودپرداز کشانده و از وی 150 میلیون ریال کلاهبرداری کردند موضوع در دستور کار کارشناسان و مأموران پلیس فتا قرار گرفت.

وی تصریح کرد: متهمان اینترنتی در اقدامی مشابه اقدام به کلاهبرداری 400 میلیون ریالی از یک شهروند دیگر نیز کردند.

سرهنگ محمدنژاد ادامه داد: پس از شناسایی متهم در تهران، مأموران و کارآگاهان پلیس فتا با هماهنگی مقام قضایی و در عملیاتی هماهنگ پلیسی متهم را دستگیر کردند.

رئیس پلیس فتا مازندران افزود: متهم در تحقیقات فنی و پلیسی به بزه انتسابی با همکاری یکی از همدستانش اعتراف کرد.

سرهنگ محمدنژاد با بیان اینکه در همین ارتباط ماموران با شناسایی برخی متهمان دیگر این پرونده بیش از 25 فقره کلاهبرداری پیامکی را کشف و ضبط کردند، تصریح کرد: متهمان این پرونده در چندین مرحله عملیات در استان تهران شناسایی و دستگیر شدند.

رئیس پلیس فتا مازندران اظهار داشت: سرکرده اصلی‌ این پرونده فردی در تهران بود که به یکی از روستاها در استان های جنوبی کشور متواری شده بود با هماهنگی قضایی در مخفیگاهش دستگیر شد.

سرهنگ محمدنژاد با هشدار به شهروندان عنوان داشت: ارسال یک پیامک دلیل بر برنده شدن شما در طرح نیست و اصرار فرستنده پیامک نشان دهنده کلاهبرداری است.

وی افزود: برای واریز نمودن وجه به حساب تان به هر دلیلی نیاز به حضور شما در پای دستگاه خود پرداز نیست.

رئیس پلیس فتا مازندران به شهروندان خاطرنشان کرد: ارسال یک پیامک دلیل بر برنده شدن در طرح هایی نظیر طرح هزاران لبخند همراه اول نیست؛ دقت داشته باشید که رمز دوم کارت خصوصی بوده و هیچ مرجعی حتی بانک نیاز به رمز دوم کارت شما ندارد؛ همچنین به پیامک ها و تماس های مشکوک تلفنی پاسخ ندهید.

 

کلاهبرداری پیامکی

سرهنگ آذر درخش سرپرست اداره تشخیص جرایم سایبری پلیس فتا ناجا گفت: ارسال پیامک های اغواگرایانه و کلاهبردارانه یکی از رایج ترین انواع کلاهبرداری هاست که متاسفانه با وجود اطلاع رسانی های گسترده در این خصوص، باز هم شاهد گرفتار شدن قربانیان در دام کلاهبرداران پیامی هستیم.

پلیس فتا : سرپرست اداره تشخیص جرایم سایبری پلیس فتا ناجا از شهروندان خواست در مواجهه با پیامك‌هایی مانند”برنده شدن در سفرهای زیارتی”، “وجه نقد”، “لپ‌تاپ”، “تبلت” و یا پیامك هایی مشابه با تیز هوشی برخورد كنند؛ تا طعمه افراد سودجو نشوند.

وی با اشاره به اینکه کلاهبردار با ارسال یک پیامک، که نوید بخش باز شدن دروازه های خوشبختی برای فرد است، کاربران تلفن همراه را وسوسه می کند، تا اطلاعات بانکی خود را در اختیار کلاهبردار قرار دهد، افزود: در برخی از شگردهای مجرمانه، کلاهبرداران، صاحبان حساب را مقابل دستگاه‌های خود پرداز کشانده و از وی می خواهند پس از وارد كردن كارت خود در عابر بانك، با انتخاب زبان فارسی و یا انگلیسی كدهایی را در سیستم مربوطه وارد نماید.

این مقام مسوول  ادامه داد: كلاهبرداران با این ترفند نه تنها وجهی را به حساب آنان واریز نمی نماید بلكه با فریب اشخاص، رمز های عبور قربانی را تغییر داده و یا از حساب آنها وجهی مشخص را به حسابی دیگر که غالباً جعلی است منتقل می کنند.
وی به شهروندان هشدار داد: به هیچ عنوان، به این گونه پیامک ها اعتنایی نکرده و توجه داشته باشید برای واریز وجه به حساب بانکی شما، نیازی به دادن اطلاعات مهم بانکی  و یا حضور صاحب کارت در کنار دستگاه خودپرداز نیست و عنوان این موضوع که« در انتقال وجه با استفاده از شبکه شتاب اشکالی رخ داده»، صرفاً شگردی است که کلاهبرداران از آن برای خالی کردن حساب عابر بانک و به دست آوردن رمز دوم شهروندان استفاده می‌کنند.

سرهنگ آذر درخش افزود: ضمن اینکه اینگونه افراد بیشتر از شماره‌های اعتباری برای ارسال پیامک استفاده می‌کنند، این در حالی است که تمامی شرکت ها، موسسات، اپراتورها و سایر ارگان هایی که اقدام به برگزاری مسابقات و غیره  می کنند از سامانه ای مشخص و یا سایتی خاص که قبلاً معرفی کرده اند، برنده ها را اعلام می نمایند. پس در پاسخگویی به این پیامک‌ها بیشتر دقت کنید.

سرپرست اداره تشخیص جرایم سایبری پلیس فتا ناجا در ادامه یکی دیگر از کلاهبرداریهای پیامکی را چوپان دروغگو خواند و گفت: در این روش، پیامکی برای شخص ارسال می‌شود مبنی بر اینکه من از روستایی در یکی از استان‌های کشور با شما تماس می‌گیریم و شغل من کشاورزی و دامداری است به هنگام کار بر روی زمین به گنج یا سکه‌های با ارزش برخورد کرده‌ام که برای فروش آن‌ها به کمک شما احتیاج دارم. شمارۀ شما را با استخاره به قرآن بدست آوردم.

این مقام مسوول افزود: مخاطب بی اطلاع، از روی طمع و به خاطر بدست آوردن گنج زیر خاکی و سکه با پرداخت مبلغی پول، به ظاهر صاحب این سکه‌ها می‌شود؛ ولی بعد از بررسی بیشتر متوجه خواهد شد که این سکه‌ ها تقلبی بوده و ارزش مادی خاصی ندارند.
وی  ادامه داد: در این روش کلاهبرداران حتی برای از بین رفتن هرگونه سوءظن از احساسات مذهبی استفاده می‌نمایند یا کلمات را اشتباه تایپ می‌کنند که شخص خواننده باور کند که این افراد بی سواد و روستایی هستند.

سرپرست اداره تشخیص جرایم سایبری پلیس فتا ناجا با اشاره به انواع کلاهبرداریهای پیامکی که در ایام و مناسبتهای خاص صورت می گیرد، گفت: شهروندان به هیچ عنوان به این دست پیامک ها توجه ای نکنند و فریب آنها را نخورند، و اصلا وجهی برای دریافت جایزه به شماره حسابهای اعلامی واریز نکنند.

افشای سرقت میلیاردی از عابربانک‌ ها

دزدان حرفه‌ای که کلکسیونی از انواع سرقت‌ها را در پرونده خود دارند، پس از دستگیری به ۸۰ فقره سرقت به ارزش یک میلیارد تومان اعتراف کردند. متهمان به سرقت شبانه هفت دستگاه خودپرداز نیز اعتراف کردند.

به گزارش جام‌ جم، روزهای پایانی سال ۹۳ فردی با حضور در پلیس آگاهی استان کرمان از سرقت اموال با ارزش خانه‌اش خبر داد. ماموران با حضور در خانه مالباخته مشاهده کردند گاوصندوق خانه تخریب و طلا، پول و اموال قیمتی داخل آن سرقت شده و علاوه بر آن، لوازم صوتی و تصویری نیز به سرقت رفته است. با تحقیق از مالباخته و خانواده‌اش مشخص شد که آنها نیمه‌شب‌ وقتی از مهمانی بازگشته‌اند، با صحنه سرقت رو به رو شده‌اند.

همزمان با تشکیل پرونده قضایی، کارآگاهان پلیس آگاهی تحقیقات برای رازگشایی از این سرقت را آغاز کردند. این در حالی بود که همزمان، افراد دیگری نیز با حضور در اداره آگاهی شکایت‌هایی را در رابطه با سرقت اموال قیمتی خانه‌شان از جمله گاوصندوق حاوی طلا، پول، اشیای قیمتی، نقره، تابلوفرش‌های نفیس، لوازم خانه و صوتی و تصویری مطرح کردند.

بررسی پرونده‌ها نشان می‌داد که شیوه سرقت‌ها یکی بوده و دزدی‌ها توسط همان سارقان شب‌رویی انجام شده که پلیس در تعقیبشان است. این در حالی بود که سارقان در جریان سرقت برخی از خانه‌ها گاوصندوق‌ها ی ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلویی را که نتوانسته بودند تخریب کنند، با خود برده بودند.

راز سرقت خودپردازها

با افزایش این شکایت‌ها، تحقیقات زیر نظر سرهنگ یدالله حسن‌پور رئیس پلیس آگاهی استان کرمان ادامه یافت. در حالی که ماموران در جست‌وجوی سارقان خانه‌ها بودند بعد از چند ماه متوجه شدند دستبرد به خانه‌ها متوقف شده و ماموران با شکایت‌های جدیدی در رابطه با سرقت مغازه‌ها و خودپردازهای موجود در سطح شهر کرمان رو به رو شدند.

دزدان در جریان سرقت از یک مرکز ترک اعتیاد، داروهای متادون را نیز دزدیده بودند. آنها پول چند دستگاه خودپرداز را نیز سرقت کرده بودند.

اغلب محل‌های سرقت به تجهیزات ایمنی از جمله دوربین مداربسته و زنگ خطر مجهز نبود و به همین دلیل پلیس با پیچیدگی‌هایی رو به رو بود اما تلاش کارآگاهان اداره آگاهی استان برای حل معمای این سرقت‌های سریالی به طور شبانه‌روزی ادامه داشت تا اینکه از یک ماه پیش سرقت‌ها به طور کامل متوقف شد. این در حالی بود که ماموران با کشف سرنخ هایی متوجه شدند یک مرد ایرانی و یک تبعه افغان در این سرقت‌های سریالی نقش داشته‌اند.

در ادامه جست‌وجوهای پلیسی، ماموران روزهای پایانی هفته گذشته مخفیگاه سارق ایرانی را در یکی از محله‌های شهر کرمان شناسایی و با هماهنگی ماموران کلانتری ۱۱ او را پیش از فرار، دستگیر کردند.

اعتراف دزدهای همه‌کاره
در بازجویی اولیه از متهم، او به سرقت‌های سریالی از مغازه، خانه و خودپردازها با همدستی دوست افغان خود اعتراف و عنوان کرد که همدستش به شهرستان ارومیه گریخته و قصد دارد از آنجا کشور را ترک کند. ماموران موضوع را به پلیس آگاهی آذربایجان غربی اطلاع دادند و با هماهنگی آنها موفق شدند دو روز پیش مرد افغان را هم دستگیر کنند. در بازرسی مخفیگاه وی نیز بخشی از اموال سرقتی کشف شد.

سرهنگ رضا بنی‌اسدی فرمانده انتظامی استان کرمان در این‌باره گفت: در تحقیق از این دو متهم که سابقه کیفری نداشتند، مشخص شد آنها یک سال پیش از وقوع سرقت‌ها در یک مرکز جمع‌آوری و فروش ضایعات با هم کار می‌کردند که تصمیم به سرقت می‌گیرند و ابتدا به سرقت خانه‌ها و بعد به سرقت مغازه‌ها، اماکن و دستگاه‌های خودپرداز رو می‌آورند. متهمان در جریان سرقت‌ها همیشه چهره خود را می‌پوشاندند تا ردی ازخود بر جای نگذارند. همچنین برای جا به جایی اموال سرقتی از خودروهای دزدی استفاده می‌کردند.

وی اضافه کرد: متهمان تاکنون به سرقت چند دستگاه خودپرداز و برداشت وجوه آن، ۱۰ فقره مغازه و اماکن مختلف و نیز ۶۳ فقره اموال قیمتی خانه‌ها در سطح شهر کرمان اعتراف کرده‌اند. در بررسی اولیه، ارزش اموال مسروقه یک میلیارد تومان برآورد شده است بنابراین احتمال این که ارزش اموال افزوده شود و سرقت های دیگری در پرونده این سارقان باشد وجود دارد.

ارسال روزانه 500 پیامک از طرف زن كلاهبردار

زن جوانی كه از طریق ارسال پیامک به شهروندان در استان های مختلف با مضمون برنده شدن در قرعه كشی اقدام به كلاهبرداری و برداشت از حساب آنها می كرد توسط كارآگاهان پلیس فتا اصفهان شناسایی و دستگیر شد.

پایگاه اطلاع رسانی پلیس فتا : سرهنگ سید “مصطفی مرتضوی ” رئیس پلیس فتا اصفهان با اعلام این خبر اظهار داشت ، در پی شكایت  تعدادی از شهروندان مبنی بر اینكه فردی از طریق ارسال پیامكی با مضمون برنده شدن در قرعه كشی  اطلاعات حساب بانكی آنها را دریافت و سپس اقدام به برداشت وجوه شان كرده  است ، موضوع در دستور كار ویژه كارآگاهان این پلیس قرار گرفت.

سرهنگ مرتضوی عنوان داشت: با پیگیری های صورت گرفته در فضای مجازی سرانجام زن جوانی كه دست به این عمل مجرمانه زده بود  شناسایی و دستگیر شد.

وی افزود :متهم كه ابتدا منكر هر گونه جرمی بود هنگامی كه با مدارك و مستندات پلیس روبرو شد  به بزه انتسابی خود اقرار و انگیزه خود را كسب درآمد از این راه عنوان كرد.

مرتضوی خاطر نشان كرد: متهم در اعترافات خود عنوان كرد، روزانه به بیش از 500 نفر در استان اصفهان و استان های دیگر كشور پیامك ارسال كرده  و از این طریق توانسته بود چندین میلیون تومان سرقت كند.

رئیس پلیس فتا استان اصفهان با بیان اینكه متهم با تشكیل پرونده جهت سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضائی شد بیان داشت: برای دریافت هرگونه جایزه اهدایی نیازی به مراجعه به دستگاه های خودپرداز یا ارائه اطلاعات حساب بانكی نمی باشد و شهروندان باید مراقب این گونه كلاهبرداران باشند.

جزییات تخلف میلیاردی در خودپردازها

جزییات تخلف میلیاردی در خودپردازها

مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی گفت: پرونده موسوم به خودپردازها مربوط به سال ۹۰ بوده است. بانک مرکزی و بانک‌های متضرر این تخلف را همان زمان شناسایی و با آن برخورد کردند و پرونده متخلفان سال ۹۱ بسته شد.

به گزارش ایسنا، ناصر حکیمی تصریح کرد: در سال ۹۰ برخی بانک‌ها با دفاتر پیشخوان قراردادهایی داشتند تا بتوانند خدمات دستگاه خودپرداز را ارائه و در مقابل کارمزد دریافت کنند که این فرایند زمینه‌ای برای سوءاستفاده شد.

وی ادامه داد: کارمزدی که در این مرحله دریافت می‌شد از شخص صادرکننده کارت بود. دفتر پیشخوان در این تخلف و با هدف بالا بردن کارمزد، تعداد زیادی کارت هدیه یا کارت اصلی تهیه و بی‌دلیل از خودپرداز خود وجه برداشت می‌کرد و دوباره وجه را به همان خودپرداز واریز می‌کرد.

حکیمی خاطرنشان کرد: با این اقدام، گردش صوری ایجاد می‌شد و منفعت آن هم در گرفتن کارمزد از بانک صادرکننده کارت بود.

مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی با تاکید بر اینکه این تخلف در سال ۹۰ کشف شده است، اظهار کرد:‌ بانک مرکزی تراکنش‌های مشکوک را که به تعداد زیاد از بانک‌های خاص و در ساعات غیر عادی شب و نیمه‌شب بود، شناسایی و بررسی کرد و همان سال ۹۰ موضوع به بانک‌های عامل منعکس و تذکر جدی داده شد که پرونده آن مفصل است.

حکیمی تصریح کرد:‌ تا سال ۹۱ نیز همه موارد تخلف و موضوع پیگرد قضایی پرونده با برخورد با متخلفان بسته شد.

وی گفت: متخلفان در این تخلفات غافل از اینکه فرآیند تراکنش‌های دستگاه‌های خودپرداز در بانک مرکزی و بانک‌های عامل نظارت و پایش می‌شود، با این مکانیسم سوءاستفاده کردند.

مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی در ادامه افزود: بانک مرکزی بر اساس روال، تخلفاتی را که در شبکه بانکی مورد شناسایی و برخورد قرار می‌گیرد، به سازمان بازرسی و سایر نهادهای نظارتی اعلام می‌کند تا به عنوان رویه مد نظر باشد.

حکیمی با اشاره به اینکه تخلف انجام‌شده در پرونده خودپردازها صرفا یک تخلف درون‌بانکی بوده است، گفت: در این فرآیند هیچ سوءاستفاده‌ای از حساب مردم نشده است و منافع عمومی و سپرده‌گذاران بانک متضرر نشده‌اند.

وی افزود: در این فرآیند کارگزار یک بانک، بانک‌های دیگر را با کارمزد اضافی و صوری متضرر کرده است.

مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی افزود:‌ بانک مرکزی به عنوان نهاد ناظر و بانک‌های عامل به عنوان نهادهای متضرر، تخلف را کشف و برای رسیدگی به مراجع قضایی معرفی کردند.

حکیمی درباره رقم سوء استفاده از تراکنش‌های صوری در این پرونده گفت: ارقام ۲ تا ۳ میلیارد تومان مطرح است اما به دلیل اینکه نمی‌توان تراکنش صوری با واقعی را تفکیک کرد، رقم دقیق را نمی‌توان گفت.

وی با قدردانی از مردم برای اعتماد به شبکه بانکی کشور گفت: ایران دارای بزرگ‌ترین شبکه پرداخت الکترونیکی در خاورمیانه و شمال آفریقاست و این گستردگی به دلیل اعتماد مردم است.

حکیمی با اشاره به اینکه برداشت وجه از خودپردازها برای دارنده کارت رایگان است، گفت: در این روش کارمزد را بانک به بانک می‌دهد و این روش فرصت را برای سوءاستفاده برخی کارگزاران بانک‌ها فراهم می‌کند.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور هفته گذشته از ‌تحقیقات این سازمان درباره پرونده دستگاه‌های خودپرداز (ای تی ام) خبر داده و اعلام کرده بود: پرونده متخلفان به دادسرا رفته است.

به گفته ناصر سراج، فردی ۹ دستگاه ای‌تی‌ام از بانک گرفته و حدود ۳ هزار حساب باز کرده و سه هزار کارت ای‌تی‌ام از بانک گرفته است و یک فرد افغان را نیز اجیر کرده و به او پول پرداخت می‌کرده تا تراکنش صوری انجام دهد.

کلاهبرداری با ثبت مقالات در مجله علمی ISI

پلیس فتا خراسان رضوی دو عامل کلاهبرداری با ترفند ثبت مقالات در مجله علمی ISI را شناسایی و دستگیر کرد. رییس پلیس فتا استان خراسان رضوی با اعلام این خبر گفت: با دریافت دو مرجوعه قضایی مبنی بر کلاهبرداری با ترفند ثبت مقاله علمی تیمی از کارشناسان پلیس فتا موضوع را در دستور کار خود قرار دادند. با بررسی اظهارات دو مالباخته که هر دو دانشجوی تحصیلات تکمیلی اند مشخص شد آنها در پی ثبت مقاله علمی خود با تبلیغات فریبنده یک درگاه اینترنتی جعلی مبنی بر درج مقالات علمی در مجله علمی ISI مواجه شدند.

در این درگاه اینترنتی افراد کلاهبردار با تبلیغاتی شبیه سایت ISI ابتدا مقالات را ثبت نام عمومی کرده و پس از تایید مقاله با ترفند ثبت مقاله این دو دانشجو در این مجله علمی از آنها خواسته شده مبلغ 22میلیون ریال را به حساب اعلام شده واریز کنند که بعد از مدتی زمانی از موعد درج مقاله، سایت از دسترس خارج شده و خبری از درج مقاله نیز نبوده  است.

وی ادامه داد: کارشناسان مجرب پلیس فتا با استفاده از سرنخ های دیجیتالی بدست آمده متهمان را که دو جوان 30و 36 ساله اند را در شهر مشهد شناسایی و با هماهنگی مقام قضایی دستگیر کردند.
سرهنگ عرفانی با اشاره معرفی متهمان به مقام قضایی تصریح کرد: مدتی است که درج مقاله در مجله علمی ISI به صورت یک رقابت علمی در آمده و درج مقاله در این مجله نوعی امتیاز محسوب می شود  از این روی این رقابت موجب شده تا برخی از کلاهبرداران دامهای خود را به سمت این عزیزان پهن کنند.

رئیس پلیس فتا خراسان رضوی در پایان توصیه های به کاربران اینترنتی به شرح ذیل ارائه کرد: 
* حتی الامکان از مکان های عمومی برای پرداخت اینترنتی  استفاده نکنند. 
*هنگام مراجعه به نت سراها خود از سیستم استفاده کنند و شهریه را پرداخت نمایند و هیچ گاه اطلاعات کارت خود را در اختیار فرد یا افراد شاغل در کافی نت‌ها قرار ندهند و در صورت کمک و راهنمایی خواستن از افراد مطمئن کمک بگیرند.
*هیچ‌گاه در تماس تلفنی یا هنگام صحبت با دوستان، شماره حساب و رمز خود را به زبان نیاورند.
*در هنگام پرداخت‌ اینترنتی حتماً از کیبوردهای مجازی تعبیه شده در صفحات پرداخت (درگاه بانک‌ها) یا کیبورد مجازی ویندوز استفاده کنند.
*بلافاصله بعد از انجام عملیات پرداخت به دستگاه‌های خودپرداز مراجعه کرده و رمز دوم کارت خود را تغییر دهند.
*هنگام پرداختهای اینترنتی به آدرس صفحه پرداخت دقت کنید .
*برای وارد كردن اطلاعات حساس مانند رمز عبور و نام كاربری همیشه از وب سایت های ایمن كه با https:// شروع می شود، استفاده کرده و به وب سایت هایی كه آدرس اینترنتی آنها http:// شروع می شود، برای وارد نمودن اطلاعات حساس استفاده نكنید.

منبع:پلیس فتا

دستگیری کلاهبردار اینترنتی سایت دیوار

مرکز اطلاع رسانی پلیس آگاهی تهران بزرگ اعلام کرد: فردی که از طریق یکی از سایت‌های اینترنتی اقدام به شناسایی افراد فروشنده گوشی تلفن همراه کرده و از آن ها کلاهبرداری می کرد، دستگیر شد.
 
۲۹ فروردین سال جاری فردی با مراجعه به دادسرای ناحیه ۳۱ تهران و طرح شکایتی عنوان کرد که از طریق سایت فروش اینترنتی قصد فروش یک دستگاه گوشی تلفن همراه را داشته که شخصی با عنوان خریدار با او تماس و در ادامه اقدام به کلاهبرداری از وی کرده است.
 
بر اساس این گزارش با تشکیل پرونده مقدماتی با موضوع کلاهبرداری و به دستور شعبه اول دادیاری داسرای ناحیه ۳۱ تهران، پرونده برای رسیدگی در اختیار اداره چهاردهم پلیس آگاهی تهران بزرگ قرار گرفت.
 
اظهارات مالباخته
مالباخته در اظهاراتش به کارآگاهان گفت: از طریق سایت اینترنتی قصد فروش یک دستگاه گوشی تلفن همراه مدل به قیمت یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان را داشتم که شخصی ناشناس به عنوان خریدار با من تماس گرفت، این شخص پس از گرفتن نشانی محل سکونت بنده در محدوده اتوبان ارتش به در منزل مراجعه و پس از رؤیت گوشی تلفن همراه و سایر لوازم جانبی آن از قبیل کارتن گوشی تلفن همراه و از من درخواست کرد تا به همراه وی برای دریافت پول به دستگاه خودپرداز مراجعه کنم.
 
مالباخنه افزود: به همراه این شخص ، به یک دستگاه خودپرداز در شهرک شهید محلاتی رفته و این شخص به ظاهر شروع به واریز و انتقال پول به حساب بنده کرد و پس از دقایقی عنوان کرد که پول را به حساب بنده واریز شده است. من نیز گوشی تلفن همراه را به همراه کارتن و متعلقاتش به وی تحویل و به منزل مراجعه کردم غافل از اینکه منتظر تایید واریز پول ازطریق سیستم پیامک بانکی شده و یا حتی درخواست برگه رسید تراکنش مالی را از این شخص کنم.
 
وی تصریح کرد: پس از مراجعه به منزل، به سراغ گوشی تلفن همراه خود رفته و هرچه پیامک های داخل آنرا بررسی کردم ، پیامکی در خصوص واریز مبلغ فروش گوشی تلفن همراه را پیدا نکردم. فردای آنروز به بانک مراجعه و در بررسی تراکنش مالی مشخص شد که هیچگونه واریزی به مبلغ یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان صورت نگرفته است.
 
شناسایی تعداد دیگری از شکات و مالباختگان
با بررسی شکایت های مشابه، کارآگاهان موفق به شناسایی تعداد دیگری از شکات و مالباختگانی شدند که همگی آنها بدین شیوه و شگرد و زمانیکه قصد فروش گوشی های تلفن همراه خود را داشتند،مورد کلاهبرداری قرار گرفته بودند.
 
تمامی این مالباختگان در اظهارات خود عنوان کردند که توسط جوانی حدود ۳۵ ساله و پس از انتشار آگهی فروش گوشی های تلفن همراه خود در سایت های اینترنتی بویژه سایت دیوار مورد کلاهبرداری قرار گرفتند.
 
دستگیری متهم سابقه دار
با توجه به شیوه و شگرد کلاهبرداری که در آن فرد جوانی به محل های اعلامی از سوی مالباختگان و در ادامه به همراه آنها به شعبات بانکی مراجعه کرده بود انجام چهره نگاری از مالباختگان و همچنین بررسی تصاویر بدست آمده از دوربین های مداربسته بانکی در دستور کار کارآگاهان اداره چهاردهم پلیس آگاهی تهران بزرگ قرار گرفت و نهایتا یکی از مجرمین سابقه دار در زمینه سرقت و کلاهبرداری بنام هدایت.ر ( متولد ۱۳۵۹ ) شناسایی در مخفیگاهش واقع در خیابان ولی عصر دستگیر و به اداره چهاردهم پلیس آگاهی تهران بزرگ منتقل شد.
 
متهم پس از مواجه حضوری با مالباختگان ، صراحتا به دهها فقره کلاهبرداری در تهران و نیز سایر شهرها و استان های کشور همچون کرج، اسلامشهر، قزوین، رباط کریم، اهواز، پاکدشت، اصفهان، خوزستان و نحوه شناسایی مالباختگان از طریق سایت های فروش اینترنتی اعتراف و در اظهاراتش گفت: به خاطر آنکه در زمان کلاهبرداری [ و در واقع سرقت گوشی تلفن همراه ] ، تمامی لوازم جانبی گوشی های بویژه کارتن های آنها را سرقت می کردم ، در زمان مراجعه به مراکز خرید و فروش گوشی های تلفن همراه و بدون هیچگونه مشکلی موفق به فروش تمامی گوشی ها می شدم.
 
سرهنگ کارآگاه محمدرضا ذاکر استقامتی، معاون مبارزه با جعل و کلاهبرداری پلیس آگاهی تهران بزرگ در خصوص این خبر گفت : بهره گیری از سیستم پیامک بانکی و یا تماس با شعبات بانکی برای اطمینان از واریز و یا انتقال پول یکی از مطمئن ترین و در عین حال راحت ترین روش های ممکن برای جلوگیری از وقوع کلاهبرداری است که با وجود آموزش ها و اطلاع رسانی های مکرر صورت گرفته همچنان شاهد آن هستیم که بسیاری از شهروندان محترم همچنان از این خدمات بانکی در دسترس ، بهره برداری و استفاده نمی کنند.
 
وی افزود: با توجه به اعتراف صریح متهم به دهها فقره کلاهبرداری به شیوه و شگرد فوق، قرار قانونی از سوی مقام قضایی صادر و متهم برای انجام تحقیقات تکمیلی و شناسایی دیگر شکات و مالباختگان در اختیار اداره چهاردهم پلیس آگاهی تهران بزرگ قرار گرفته است.
 
ذاکر استقامتی ادامه داد: از شهروندانی که بدین شیوه و شگرد مورد کلاهبرداری قرار گرفتند دعوت می شود تا برای شناسایی متهم و پیگیری شکایات خود به اداره چهاردهم پلیس آگاهی تهران بزرگ واقع در خیابان وحدت اسلامی مراجعه کنند.
منبع: همشهری آنلاین

کلمات معادل فرهنگستان برای «سلفی» و «ATM»

فرهنگستان زبان و ادب فارسی واژه‌های عمومی که از سال ۹۲ تا ۹۴ در شورای عمومی این فرهنگستان طرح شده بود را تصویب کرد.به گزارش فارس، در فاصلۀ سال‌های 1392 تا 1394 تعدادی از واژه‌های عمومی در شورای واژه‌های عمومی فرهنگستان طرح و در نهایت تصویب شد.

این واژه‌ها تصویب مقدماتی شده‌اند و به مدت سه سال در اختیار عموم قرار گرفته‌اند. چنانچه صاحب‌نظران و اهل فن نظری در مورد هریک از این واژه‌ها دارند می‌توانند با ذکر مستندات و دلایل مربوط، نظـر خود را از طریق بخش «پیشنهاد واژه» در وبگاه فرهنگستان و یا پیام‌نگار گروه واژه‌گزینـی به نشانی terminology@persianacademy.ir اعلام کنند.

معادل فارسی

واژه انگلیسی

دور خرید

teleshopping

گزاره برگ

fact sheet/ factsheet

سراسرنما

panorama

پیشنهاده

proposal

پاروَک

scooter

رانَک

segway

نورپز

solardom

فروش تلفنی

telesales

خود پرداز

automated teller machine ATM

فراپرداز

virtual teller machine VTM

خودعکس

selfie

خودعکس جمعی

group selfie

بازویی

handheld monopod

syn.: handle selfie monopod, selfie stick

 

پردازه

point of sale POS

سامانۀ پردازه

electronic funds transfer at point of sale EFTPOS

کارت‌خوان پردازه

EFTPOS terminal

abbr.: POS terminal, credit card terminal, payment terminal

 

سنجاقی (این واژه در جامعه با معادل «پیکسل» رواج دارد)

pin button

رهیاب

GPS navigation device

دلفین‌خانه

dolphinarium

خاکزی‌دان

terrarium

آژین‌کاری

piercing

نویسه نگاری

typography

نویسه نگاشتی

typographic

گل‌آهن

fer forgé

مفهوم شناسی جرایم رایانه ای، جرایم اینترنتی و جرایم سایبری

با شیوع استفاده از رایانه، اینترنت و ابزارهای الکترونیکی مانند تلفن همراه، دستگاههای پرداخت و … در زندگی شخصی و روابط اداری، بزهکاری و تخلف در استفاده از این ابزارها نیز، واقعه ای اجتناب ناپذیر است.

آنچه امروز تحت عنوان جرائم رایانه ای، جرایم اینترنتی و جرایم فضای سایبری نام برده می شود، مجموعه ای از همین تخلفات و بزهکاری هاست که از طریق رایانه و ابزارهای الکترونیکی یا موثر بر رایانه واقع می شود و مصادیق متعددی از آن نیز در ذهن ما نقش بسته است.

اما نکته قابل تامل این است که در بسیاری از محافل علمی و پژوهش های تخصصی در رابطه با اینگونه جرایم اصطلاح جرایم رایانه ای، اینترنتی و سایبری به طور مشترک بکار می رود و حتی در قانون جرایم رایانه ای مصوب مجلس شورای اسلامی سال ۱۳۸۸ کشورمان نیز از واژه جرایم رایانه ای استفاده شده است.

آیا سه واژه جرایم رایانه ای، اینترنتی و سایبری در یک معنا بکار می روند یا دارای مفهومی متفاوت هستند. در مقاله حاضر سعی نمودیم با مفهوم شناسی این سه واژه، تفاوت معنای این سه اصطلاح را مورد بررسی قرار دهیم.

اما بر اساس این تحقیق می توان چنین گفت که : با ورود رایانه ، اینترنت و فضای سایبر، جرائم رایانه ای و اینترنتی و سایبری نیز بوجود آمد. که می توان این جرایم را به سه نسل طبقه بندی نمود. نسل اول با عنوان جرایم رایانه ای که تا اواخر دهة ۱۹۸۰ می‌باشد شامل سرقت و کپی برداری از برنامه‌ها و جرائم علیه حریم خصوصی اشخاص مانند سرقت از آثار و تحقیقات افراد بود.

نسل دوم که تحت عنوان جرائم اینترنتی یا جرایم علیه داده‌ها نامیده می‌شود تا اواخر دهه ۱۹۹۰ ادامه داشته است. در این دهه تمامی جرائم علیه تکنولوژی اطلاعاتی، ارتباطاتی، کامپیوتری، ماهواره ای و شبکه‌های بین المللی تحت عنوان جرائم علیه داده‌ها اطلاق می‌شود. نسل سوم که از اواسط دهة ۱۹۹۰ شروع می‌شود تحت عنوان جرائم سایبر یا جرائم در محیط سایبر معروف گردید.

تعریف فضای سایبر (Cyber space)
فضای سایبر عبارتی است که در دنیای اینترنت، رسانه و ارتباطات بسیار شنیده می‌شود. و بهترین معادل فارسی آن فضای مجازی است.

واژه سایبر از لغت یونانی Kybernetes به معنی سکاندار یا راهنما مشتق شده است. نخستین بار این اصطلاح (سایبرنتیک) توسط ریاضیدانی به نام نوربرت وینر Norbert Wiener در کتابی با عنوان سایبرنتیک و کنترل در ارتباط بین حیوان و ماشین در سال ۱۹۴۸ بکار برده شده است. سایبرنتیک علم مطالعه و کنترل مکانیزم ها در سیستم‌های انسانی، ماشینی (و کامپیوتر ها) است.

سایبر پیشوندی است برای توصیف یک شخص، یک شی، یک ایده و یا یک فضا که مربوط به دنیای کامپیوتر و اطلاعات است. در طی توسعه اینترنت واژه های ترکیبی بسیاری از این کلمه سایبر بوجود آمده است که به تعدادی از آنها اشاره می کنیم:

فضای سایبر(Cyberspace)، حقوق سایبری ( cyber law ) شهروند سایبر (Cybercitizen) ، پول سایبر (Cyber cash)، فرهنگ سایبر ( Cyber culture )، جرایم سایبری ( cyber crime ) ، راهنمایی فضای سایبر ( Cyber Coach ) ، تجارت سایبر ( Cyber business ) ، کانال سایبر (channel Cyber ) و ….
واژه فضای سایبر نخستین بار ویلیام گیبسون William Gibson نویسنده داستان علمی تخیلی در کتاب نورومنسر Neuromancer در سال ۱۹۸۴ به کار برده است.

فضای سایبر در معنا به مجموعه هایی از ارتباطات درونی انسانها از طریق کامپیوتر و مسائل مخابراتی بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی گفته می شود.

یک سیستم آنلاین یا یک تلفن همراه یا یک دستگاه خودپرداز نمونه ای از فضای سایبر است که کاربران آن می‌توانند از طریق آن با یکدیگر ارتباط بر قرارکنند. بر خلاف فضای واقعی، در فضای سایبر نیاز به جابجایی‌های فیزیکی نیست و کلیه اعمال فقط از طریق فشردن کلیدها یاحرکات ماوس صورت می‌گیرد.

این عدم جابجایی فیزیکی، محققان را واداشت که به مطالعه برخی شباهت‌های فضای سایبر با حالت های نا هشیاری، بخصوص حالت‌های ذهنی‌ای که در رویا ها ظاهر می‌شوند، بپردازند.

تعریف جرایم رایانه ای ( computer crime )
پروفسور اولریش زیبر یکی از صاحب نظران معروف حقوق جزای رایانه معتقد است امروزه اجماع بین‌المللی براین است که جرم رایانه‌ای باید به طور کامل تعریف شود.

بنابراین تعریف کامل پذیرفته شده توسط گروه متخصصان oecd در سال ۱۹۸۳میلادی اصطلاح جرم رایانه‌ای بدین ترتیب تعریف شده: هرگونه رفتار غیرقانونی، غیراخلاقی یا غیرمجاز که مشتمل بر داده‌پردازی اتوماتیک یا انتقال داده‌ها باشد. مطالعات جدید مفاهیم وسیع‌تر و پیشرفته‌تری را از مجرمیت داده‌ها، یا جرم اطلاعاتی ارائه می‌کند.

پروفسورشیک یکی از حقوقدانان برجسته اتریشی در تعریف جرم رایانه‌ای چنین می‌گوید: جرم رایانه‌ای به هر عمل مجرمانه‌ای گفته می‌شود که در آن رایانه وسیله یا هدف ارتکاب جرم باشد.

برخی معتقدند گوناگونی تعاریف ارائه شده از جرم رایانه‌ای ناشی از اختلاف در دیدگاه‌هاست. برخی آن را ناشی از تفاوت در میزان دانش و آگاهی صاحب نظران می‌دانند؛ اما به نظر می‌رسد مشکلات موجود در تعریف جرم رایانه‌ای بیشتر از ماهیت این جرم ناشی می‌شود چگونه می‌توان تعریفی جامع و کامل از جرمی ارائه کرد که طیف وسیعی از اعمال، از نوشتن یک نامه توسط کارمند در رایانه‌ای گرفته تا بهره‌ برداری از رایانه برای اختلاس میلیون‌ها دلار، را دربرگیرد.

هنوز این مجادلات پیرامون جرایم رایانه‌ای در میان صاحب نظران ادامه داشت. که با بروز اینترنت نوع دیگری از جرایم با عنوان جرایم اینترنتی مطرح گردید. و هنوز این واژه به بحث و مناظره در محافل علمی و تخصصی کشیده نشده بود که واژه جدیدی از جرایم رایانه‌ای تحت عنوان جرم سایبر در حال شکل‌ گیری بود. پیدایش و شیوع جرایم تحت عنوان جرم سایبر بر پیچیدگی و دشواری ارائه تعریف کامل از جرم رایانه‌ای افزود و خود به مشکلی نو بدل شد.

تعریف گسترده جرایم رایانه ای و جرایم اینترنتی و جرایم سایبری
تا کنون تعاریف گوناگونی از جرم رایانه ای از سوی سازمان ها ومتخصصان ارائه شده که وجود تفاوت بیانگر ابهامات موجود درماهیت و تعریف این نوع از جرایم است. جرم رایانه ای یا جرم در فضای مجازی (سایبرکرایم ) دارای دو معنی است.

جرم رایانه ای عبارت از جرایمی است که در فضای سایبر رخ می دهد . و در تعریف گسترده :
هر فعل یا ترک فعلی که در و یا از طریق یا به کمک رایانه یا از طریق اتصال به اینترنت ، چه به طور مستقیم یا غیرمستقیم رخ می دهد و توسط قانون ممنوع گردیده و برای آن مجازات در نظر گرفته شده است ، جرم رایانه ای نامیده می شود.

با توجه به این تعریف جرایم رایانه ای را می توان به سه دسته تقسیم کرد :
دسته اول : جرایمی هستند که در آنها کامپیوتر و تجهیزات جانبی آن موضوع جرم واقع می شود. مانند: سرقت ، تخریب و….
دسته دوم : جرایمی هستند که در آنها کامپیوتر به عنوان ابزار ارتکاب جرم به کارگرفته می شود که معمولا از طریق شبکه های رایانه ای و اینترنت رخ می دهد. مثل کلاهبرداری ، جعل و سرقت رایانه ای و ….
دسته سوم : جرایمی هستند که می توان آنها را جرایم سایبری نامید که در فضای مجازی به وقوع می پیوندداما آثار آنها در دنیای واقعی ظاهر می شود. مانند نفوذ غیر مجاز،شنود غیر مجاز، انتشار ویروس ،کرم های رایانه ای و …

سیر تیپیک اصطلاحات حقوق رایانه ای ، حقوق اینترنتی و حقوق سایبر

۱-اصطلاح حقوق رایانه ( computer law ) و جرایم رایانه ای

در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی که سال های تولید ابر کامپیوتر ها و ورود آنها در شرکتهای بزرگ بمنظور انجام امور حسابداری ، توزیع کالا و نگهداری حسابها بود .اولین جرم رایانه ای در این دهه توسط رویس که حسابدار یک شرکت عمده فروش میوه و سبزی بود رخ داد.

او با نوشتن یک برنامه و تغییر در داده ها مبالغی را در حسابی جدا واریز می کرد و در زمانهای خاص با صدور چک مبلغ را به نفع خود از حساب شرکت خارج می نمود.

در این دهه کامپیوترهای کوچکتر با توان محاسباتی بیشتر تولید شد و علم برنامه نویسی پیشرفته تر شد و در این دهه اکثر شرکتها کلیه برنامه ها ومحاسبات مالی خود را با رایانه انجام می دادند.

در دهه ۱۹۷۰ جرایم کلاهبرداری ، جعل و جاسوسی رایانه ای اتفاق افتاد و حقوق جزا به سمت رشته جدید حقوق کیفری اطلاعاتی رفت و اصطلاح حقوق رایانه ، حقوق تکنولوژی اطلاعات ( IT law ) و تبعا جرایم رایانه ای و جرایم علیه تکنولوژی اطلاعات از اواخر همین دهه مطرح شد.

۲-اصطلاح جدید حقوق شبکه ( network law ) و حقوق اینترنت ( internet law )

در این دهه ۱۹۸۰ نرم افزارها تولید شدند و کلیه پرداختهای الکترونیکی و امور اداری ادارات توسط رایانه به شکل ساده انجام می شد. در این دهه سازمان توسعه اقتصادی اروپا OECD برای اولین بار لیستی ۵ گانه از جرایم رایانه ای ارائه کرد.

همچنین این دهه آغاز شروع به کار شبکه ها، پایگاههای داده و تا حدودی اینترنت بود و جرایمی مانند کپی رایت نرم افزار، نفوذ به حریم خصوصی، مالکیت اطلاعات و… مورد بحث قرار گرفت. در این دهه دو اصطلاح جدید حقوق شبکه و حقوق اینترنت و در پی آن جرایم شبکه ای و جرایم اینترنتی مورد توجه حقوقدانان قرار گرفت.

۳-اصطلاح حقوق سایبر و جرایم سایبری

در دهه ۱۹۹۰ تکنولوژی اطلاعات در زمینه بانکداری ، امور اداری و مالی به صورت پیشرفته و همچنین امور تولید و آموزش و… به شدت افزایش یافت. و در سال ۱۹۹۴ اصطلاح سایبرcyber و فضای مجازی یا سایبر اسپیس و حقوق سایبر و جرایم سایبری cyber crime مطرح شد.

شورای اروپا می گوید : منظور از فضای سایبر در مباحث حقوقی ترکیبی از عناصر زیر می باشد.
کامپیوتر + مودم + مخابرات (ماهواره ) با ویژگی شبیه سازی و مجازی

تاریخچه جرایم رایانه ای در ایران

در خصوص تاریخ وقوع جرم رایانه ای در ایران، نمی توان وقوع آنرا با سال ۱۳۴۱ که رایانه وارد ایران شد همزمان دانست. کار برد رایانه در سالهای اولیه بسیار محدود بوده و در دهه ۵۰ و ۶۰ کم کم بر تعداد رایانه های موجود در ایران و همچنین وسعت برنامه های رایانه ای افزوده شد به دلیل عدم وجود قانون مدون و آمار دقیق از جرائم و سوء استفاده از رایانه نمی توان تاریخچه ای مشخص بیان نمود.

با توجه به گسترش رایانه و تکنولوژی اطلاعات در ایران با گسترش تخلفات مرتبط با کپی و تکثیر غیر مجاز نرم افزارها و برنامه هایرایانه ای سرانجام پس از سالها بحث و بررسی قانون حمایت از پدید آورندگان نرم افزارهای رایانه ای » در دی ماه ۱۳۷۹ تصویب شد که آئین نامه اول آن نیز در ۷۰ ماده تهیه و در اواخر سال ۱۳۸۰ جهت بررسی و تصویب به هیات وزیران ارسال شد.

و در سال ۱۳۸۱ نیز طرح قانون تجارت الکترونیکی تهیه که نهایتاً متن آن در سال ۱۳۸۲ به تصویب نهایی مجلس شورای اسلامی رسید. از جمله موارد مهمی که می‌توان به آنها شاره نمود عبارتند از: جرم انگاری جعل، کلاهبرداری کامپیوتری، حمایت کیفری از حقوق مصرف کننده، حمایت از داده‌ها و کپی رایت.

براساس اطلاعات موجود اولین جرم اینترنتی در ایران در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۳۷۸ به وقوع پیوست. که در آن یک کارگر چاپخانه و یک دانشجوی کامپیوتر در کرمان اقدام به جعل چک های تضمینی مسافرتی کردند و چون تفاوت و تمایز چندانی بین جرم کامپیوتری و جرم اینترنتی وجود ندارد، عمل آنها به عنوان جرم اینترنتی محسوب می شود.

بعد از این بود که گروه های هکر جرم های دیگری را مرتکب می شدند، مواردی چون جعل اسکناس، اسناد و بلیطهای شرکت های اتوبوسرانی، جعل اسناد دولتی از قبیل گواهینامه، کارت پایان خدمت، مدرک تحصیلی و جعل چک های مسافرتی و عادی بخشی از این جرایم اینترنتی هستند.

نتیجه گیری

در این مقاله ما در مورد مفهوم سه واژه جرایم رایانه ای ، جرایم اینترنتی و جرایم سایبری ، چگونگی بوجود آمدن این جرمها، تعاریف و سیرتیپیک مباحث حقوق رایانه، حقوق شبکه و اینترنت و حقوق سایبر بحث کردیم.

هدف ما از طرح این مباحث آشنایی با مفهوم حقیقی این واژه ها بود. چون در اکثر محافل علمی علی الخصوص حقوق دانان هنوز تفاوتی برای این واژگان قائل نبوده و به اشتباه هر سه مورد را در جاهای مختلف بصورت یکسان بکار می گیرند.

با تعاریفی که از جرایم رایانه ای، اینترنتی و سایبری مطرح شد. مشخص گردید این سه واژه به نوعی با هم متفاوت هستند و وجه مشترک هر سه وجود نقش سیستم های رایانه ای می باشد. و فقط ارتباط این واژگان در کاربرد رایانه در همه موارد است اما در نوع جرایم و ادله دیجیتال متفاوت هستند و به نوعی جرایم اینترنتی و سایبری نوع تکامل یافته جرایم رایانه ای هستند.

علی ایحال با تعریفی که از جرم رایانه ای داریم به آن دسته از اعمال مجرمانه ای که صرفا در رایانه های غیر متصل به شبکه ها صورت می گیرد جرایم رایانه ای و به جرایمی که از طریق اتصال رایانه ها به هم و از طریق اتصال به شبکه های رایانه ای و اینترنت صورت می گیرد.

جرایم رایانه ای و در نهایت به عمده جرایمی که به وسیله ابزارهای الکترونیکی و سیستم های رایانه ای مبتنی بر زیر ساخت مخابراتی با قابلیت شبیه سازی مجازی رخ می دهند جرایم سایبری گفته می شود.

و به احتمال زیاد منشا انتخاب عنوان قانون جرایم رایانه ای برای قانون مصوب مجلس در سال ۱۳۸۸ همین مساله بوده است. که با توجه به وجود جرایم سایبری و اینترنتی در این قانون ، عنوان انتخابی قانون جرایم رایانه ای می باشد. همین مسئله است که رایانه وجه مشترک و منشا هر سه نسل جرایم بوده است.

منبع :iritn

مفهوم شناسی جرایم رایانه ای، جرایم اینترنتی و جرایم سایبری

با شیوع استفاده از رایانه، اینترنت و ابزارهای الکترونیکی مانند تلفن همراه، دستگاههای پرداخت و … در زندگی شخصی و روابط اداری، بزهکاری و تخلف در استفاده از این ابزارها نیز، واقعه ای اجتناب ناپذیر است.

آنچه امروز تحت عنوان جرائم رایانه ای، جرایم اینترنتی و جرایم فضای سایبری نام برده می شود، مجموعه ای از همین تخلفات و بزهکاری هاست که از طریق رایانه و ابزارهای الکترونیکی یا موثر بر رایانه واقع می شود و مصادیق متعددی از آن نیز در ذهن ما نقش بسته است.

اما نکته قابل تامل این است که در بسیاری از محافل علمی و پژوهش های تخصصی در رابطه با اینگونه جرایم اصطلاح جرایم رایانه ای، اینترنتی و سایبری به طور مشترک بکار می رود و حتی در قانون جرایم رایانه ای مصوب مجلس شورای اسلامی سال ۱۳۸۸ کشورمان نیز از واژه جرایم رایانه ای استفاده شده است.

آیا سه واژه جرایم رایانه ای، اینترنتی و سایبری در یک معنا بکار می روند یا دارای مفهومی متفاوت هستند. در مقاله حاضر سعی نمودیم با مفهوم شناسی این سه واژه، تفاوت معنای این سه اصطلاح را مورد بررسی قرار دهیم.

اما بر اساس این تحقیق می توان چنین گفت که : با ورود رایانه ، اینترنت و فضای سایبر، جرائم رایانه ای و اینترنتی و سایبری نیز بوجود آمد. که می توان این جرایم را به سه نسل طبقه بندی نمود. نسل اول با عنوان جرایم رایانه ای که تا اواخر دهة ۱۹۸۰ می‌باشد شامل سرقت و کپی برداری از برنامه‌ها و جرائم علیه حریم خصوصی اشخاص مانند سرقت از آثار و تحقیقات افراد بود.

نسل دوم که تحت عنوان جرائم اینترنتی یا جرایم علیه داده‌ها نامیده می‌شود تا اواخر دهه ۱۹۹۰ ادامه داشته است. در این دهه تمامی جرائم علیه تکنولوژی اطلاعاتی، ارتباطاتی، کامپیوتری، ماهواره ای و شبکه‌های بین المللی تحت عنوان جرائم علیه داده‌ها اطلاق می‌شود. نسل سوم که از اواسط دهة ۱۹۹۰ شروع می‌شود تحت عنوان جرائم سایبر یا جرائم در محیط سایبر معروف گردید.

تعریف فضای سایبر (Cyber space)
فضای سایبر عبارتی است که در دنیای اینترنت، رسانه و ارتباطات بسیار شنیده می‌شود. و بهترین معادل فارسی آن فضای مجازی است.

واژه سایبر از لغت یونانی Kybernetes به معنی سکاندار یا راهنما مشتق شده است. نخستین بار این اصطلاح (سایبرنتیک) توسط ریاضیدانی به نام نوربرت وینر Norbert Wiener در کتابی با عنوان سایبرنتیک و کنترل در ارتباط بین حیوان و ماشین در سال ۱۹۴۸ بکار برده شده است. سایبرنتیک علم مطالعه و کنترل مکانیزم ها در سیستم‌های انسانی، ماشینی (و کامپیوتر ها) است.

سایبر پیشوندی است برای توصیف یک شخص، یک شی، یک ایده و یا یک فضا که مربوط به دنیای کامپیوتر و اطلاعات است. در طی توسعه اینترنت واژه های ترکیبی بسیاری از این کلمه سایبر بوجود آمده است که به تعدادی از آنها اشاره می کنیم:

فضای سایبر(Cyberspace)، حقوق سایبری ( cyber law ) شهروند سایبر (Cybercitizen) ، پول سایبر (Cyber cash)، فرهنگ سایبر ( Cyber culture )، جرایم سایبری ( cyber crime ) ، راهنمایی فضای سایبر ( Cyber Coach ) ، تجارت سایبر ( Cyber business ) ، کانال سایبر (channel Cyber ) و ….
واژه فضای سایبر نخستین بار ویلیام گیبسون William Gibson نویسنده داستان علمی تخیلی در کتاب نورومنسر Neuromancer در سال ۱۹۸۴ به کار برده است.

فضای سایبر در معنا به مجموعه هایی از ارتباطات درونی انسانها از طریق کامپیوتر و مسائل مخابراتی بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی گفته می شود.

یک سیستم آنلاین یا یک تلفن همراه یا یک دستگاه خودپرداز نمونه ای از فضای سایبر است که کاربران آن می‌توانند از طریق آن با یکدیگر ارتباط بر قرارکنند. بر خلاف فضای واقعی، در فضای سایبر نیاز به جابجایی‌های فیزیکی نیست و کلیه اعمال فقط از طریق فشردن کلیدها یاحرکات ماوس صورت می‌گیرد.

این عدم جابجایی فیزیکی، محققان را واداشت که به مطالعه برخی شباهت‌های فضای سایبر با حالت های نا هشیاری، بخصوص حالت‌های ذهنی‌ای که در رویا ها ظاهر می‌شوند، بپردازند.

تعریف جرایم رایانه ای ( computer crime )
پروفسور اولریش زیبر یکی از صاحب نظران معروف حقوق جزای رایانه معتقد است امروزه اجماع بین‌المللی براین است که جرم رایانه‌ای باید به طور کامل تعریف شود.

بنابراین تعریف کامل پذیرفته شده توسط گروه متخصصان oecd در سال ۱۹۸۳میلادی اصطلاح جرم رایانه‌ای بدین ترتیب تعریف شده: هرگونه رفتار غیرقانونی، غیراخلاقی یا غیرمجاز که مشتمل بر داده‌پردازی اتوماتیک یا انتقال داده‌ها باشد. مطالعات جدید مفاهیم وسیع‌تر و پیشرفته‌تری را از مجرمیت داده‌ها، یا جرم اطلاعاتی ارائه می‌کند.

پروفسورشیک یکی از حقوقدانان برجسته اتریشی در تعریف جرم رایانه‌ای چنین می‌گوید: جرم رایانه‌ای به هر عمل مجرمانه‌ای گفته می‌شود که در آن رایانه وسیله یا هدف ارتکاب جرم باشد.

برخی معتقدند گوناگونی تعاریف ارائه شده از جرم رایانه‌ای ناشی از اختلاف در دیدگاه‌هاست. برخی آن را ناشی از تفاوت در میزان دانش و آگاهی صاحب نظران می‌دانند؛ اما به نظر می‌رسد مشکلات موجود در تعریف جرم رایانه‌ای بیشتر از ماهیت این جرم ناشی می‌شود چگونه می‌توان تعریفی جامع و کامل از جرمی ارائه کرد که طیف وسیعی از اعمال، از نوشتن یک نامه توسط کارمند در رایانه‌ای گرفته تا بهره‌ برداری از رایانه برای اختلاس میلیون‌ها دلار، را دربرگیرد.

هنوز این مجادلات پیرامون جرایم رایانه‌ای در میان صاحب نظران ادامه داشت. که با بروز اینترنت نوع دیگری از جرایم با عنوان جرایم اینترنتی مطرح گردید. و هنوز این واژه به بحث و مناظره در محافل علمی و تخصصی کشیده نشده بود که واژه جدیدی از جرایم رایانه‌ای تحت عنوان جرم سایبر در حال شکل‌ گیری بود. پیدایش و شیوع جرایم تحت عنوان جرم سایبر بر پیچیدگی و دشواری ارائه تعریف کامل از جرم رایانه‌ای افزود و خود به مشکلی نو بدل شد.

تعریف گسترده جرایم رایانه ای و جرایم اینترنتی و جرایم سایبری
تا کنون تعاریف گوناگونی از جرم رایانه ای از سوی سازمان ها ومتخصصان ارائه شده که وجود تفاوت بیانگر ابهامات موجود درماهیت و تعریف این نوع از جرایم است. جرم رایانه ای یا جرم در فضای مجازی (سایبرکرایم ) دارای دو معنی است.

جرم رایانه ای عبارت از جرایمی است که در فضای سایبر رخ می دهد . و در تعریف گسترده :
هر فعل یا ترک فعلی که در و یا از طریق یا به کمک رایانه یا از طریق اتصال به اینترنت ، چه به طور مستقیم یا غیرمستقیم رخ می دهد و توسط قانون ممنوع گردیده و برای آن مجازات در نظر گرفته شده است ، جرم رایانه ای نامیده می شود.

با توجه به این تعریف جرایم رایانه ای را می توان به سه دسته تقسیم کرد :
دسته اول : جرایمی هستند که در آنها کامپیوتر و تجهیزات جانبی آن موضوع جرم واقع می شود. مانند: سرقت ، تخریب و….
دسته دوم : جرایمی هستند که در آنها کامپیوتر به عنوان ابزار ارتکاب جرم به کارگرفته می شود که معمولا از طریق شبکه های رایانه ای و اینترنت رخ می دهد. مثل کلاهبرداری ، جعل و سرقت رایانه ای و ….
دسته سوم : جرایمی هستند که می توان آنها را جرایم سایبری نامید که در فضای مجازی به وقوع می پیوندداما آثار آنها در دنیای واقعی ظاهر می شود. مانند نفوذ غیر مجاز،شنود غیر مجاز، انتشار ویروس ،کرم های رایانه ای و …

سیر تیپیک اصطلاحات حقوق رایانه ای ، حقوق اینترنتی و حقوق سایبر

۱-اصطلاح حقوق رایانه ( computer law ) و جرایم رایانه ای

در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی که سال های تولید ابر کامپیوتر ها و ورود آنها در شرکتهای بزرگ بمنظور انجام امور حسابداری ، توزیع کالا و نگهداری حسابها بود .اولین جرم رایانه ای در این دهه توسط رویس که حسابدار یک شرکت عمده فروش میوه و سبزی بود رخ داد.

او با نوشتن یک برنامه و تغییر در داده ها مبالغی را در حسابی جدا واریز می کرد و در زمانهای خاص با صدور چک مبلغ را به نفع خود از حساب شرکت خارج می نمود.

در این دهه کامپیوترهای کوچکتر با توان محاسباتی بیشتر تولید شد و علم برنامه نویسی پیشرفته تر شد و در این دهه اکثر شرکتها کلیه برنامه ها ومحاسبات مالی خود را با رایانه انجام می دادند.

در دهه ۱۹۷۰ جرایم کلاهبرداری ، جعل و جاسوسی رایانه ای اتفاق افتاد و حقوق جزا به سمت رشته جدید حقوق کیفری اطلاعاتی رفت و اصطلاح حقوق رایانه ، حقوق تکنولوژی اطلاعات ( IT law ) و تبعا جرایم رایانه ای و جرایم علیه تکنولوژی اطلاعات از اواخر همین دهه مطرح شد.

۲-اصطلاح جدید حقوق شبکه ( network law ) و حقوق اینترنت ( internet law )

در این دهه ۱۹۸۰ نرم افزارها تولید شدند و کلیه پرداختهای الکترونیکی و امور اداری ادارات توسط رایانه به شکل ساده انجام می شد. در این دهه سازمان توسعه اقتصادی اروپا OECD برای اولین بار لیستی ۵ گانه از جرایم رایانه ای ارائه کرد.

همچنین این دهه آغاز شروع به کار شبکه ها، پایگاههای داده و تا حدودی اینترنت بود و جرایمی مانند کپی رایت نرم افزار، نفوذ به حریم خصوصی، مالکیت اطلاعات و… مورد بحث قرار گرفت. در این دهه دو اصطلاح جدید حقوق شبکه و حقوق اینترنت و در پی آن جرایم شبکه ای و جرایم اینترنتی مورد توجه حقوقدانان قرار گرفت.

۳-اصطلاح حقوق سایبر و جرایم سایبری

در دهه ۱۹۹۰ تکنولوژی اطلاعات در زمینه بانکداری ، امور اداری و مالی به صورت پیشرفته و همچنین امور تولید و آموزش و… به شدت افزایش یافت. و در سال ۱۹۹۴ اصطلاح سایبرcyber و فضای مجازی یا سایبر اسپیس و حقوق سایبر و جرایم سایبری cyber crime مطرح شد.

شورای اروپا می گوید : منظور از فضای سایبر در مباحث حقوقی ترکیبی از عناصر زیر می باشد.
کامپیوتر + مودم + مخابرات (ماهواره ) با ویژگی شبیه سازی و مجازی

تاریخچه جرایم رایانه ای در ایران

در خصوص تاریخ وقوع جرم رایانه ای در ایران، نمی توان وقوع آنرا با سال ۱۳۴۱ که رایانه وارد ایران شد همزمان دانست. کار برد رایانه در سالهای اولیه بسیار محدود بوده و در دهه ۵۰ و ۶۰ کم کم بر تعداد رایانه های موجود در ایران و همچنین وسعت برنامه های رایانه ای افزوده شد به دلیل عدم وجود قانون مدون و آمار دقیق از جرائم و سوء استفاده از رایانه نمی توان تاریخچه ای مشخص بیان نمود.

با توجه به گسترش رایانه و تکنولوژی اطلاعات در ایران با گسترش تخلفات مرتبط با کپی و تکثیر غیر مجاز نرم افزارها و برنامه هایرایانه ای سرانجام پس از سالها بحث و بررسی قانون حمایت از پدید آورندگان نرم افزارهای رایانه ای » در دی ماه ۱۳۷۹ تصویب شد که آئین نامه اول آن نیز در ۷۰ ماده تهیه و در اواخر سال ۱۳۸۰ جهت بررسی و تصویب به هیات وزیران ارسال شد.

و در سال ۱۳۸۱ نیز طرح قانون تجارت الکترونیکی تهیه که نهایتاً متن آن در سال ۱۳۸۲ به تصویب نهایی مجلس شورای اسلامی رسید. از جمله موارد مهمی که می‌توان به آنها شاره نمود عبارتند از: جرم انگاری جعل، کلاهبرداری کامپیوتری، حمایت کیفری از حقوق مصرف کننده، حمایت از داده‌ها و کپی رایت.

براساس اطلاعات موجود اولین جرم اینترنتی در ایران در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۳۷۸ به وقوع پیوست. که در آن یک کارگر چاپخانه و یک دانشجوی کامپیوتر در کرمان اقدام به جعل چک های تضمینی مسافرتی کردند و چون تفاوت و تمایز چندانی بین جرم کامپیوتری و جرم اینترنتی وجود ندارد، عمل آنها به عنوان جرم اینترنتی محسوب می شود.

بعد از این بود که گروه های هکر جرم های دیگری را مرتکب می شدند، مواردی چون جعل اسکناس، اسناد و بلیطهای شرکت های اتوبوسرانی، جعل اسناد دولتی از قبیل گواهینامه، کارت پایان خدمت، مدرک تحصیلی و جعل چک های مسافرتی و عادی بخشی از این جرایم اینترنتی هستند.

نتیجه گیری

در این مقاله ما در مورد مفهوم سه واژه جرایم رایانه ای ، جرایم اینترنتی و جرایم سایبری ، چگونگی بوجود آمدن این جرمها، تعاریف و سیرتیپیک مباحث حقوق رایانه، حقوق شبکه و اینترنت و حقوق سایبر بحث کردیم.

هدف ما از طرح این مباحث آشنایی با مفهوم حقیقی این واژه ها بود. چون در اکثر محافل علمی علی الخصوص حقوق دانان هنوز تفاوتی برای این واژگان قائل نبوده و به اشتباه هر سه مورد را در جاهای مختلف بصورت یکسان بکار می گیرند.

با تعاریفی که از جرایم رایانه ای، اینترنتی و سایبری مطرح شد. مشخص گردید این سه واژه به نوعی با هم متفاوت هستند و وجه مشترک هر سه وجود نقش سیستم های رایانه ای می باشد. و فقط ارتباط این واژگان در کاربرد رایانه در همه موارد است اما در نوع جرایم و ادله دیجیتال متفاوت هستند و به نوعی جرایم اینترنتی و سایبری نوع تکامل یافته جرایم رایانه ای هستند.

علی ایحال با تعریفی که از جرم رایانه ای داریم به آن دسته از اعمال مجرمانه ای که صرفا در رایانه های غیر متصل به شبکه ها صورت می گیرد جرایم رایانه ای و به جرایمی که از طریق اتصال رایانه ها به هم و از طریق اتصال به شبکه های رایانه ای و اینترنت صورت می گیرد.

جرایم رایانه ای و در نهایت به عمده جرایمی که به وسیله ابزارهای الکترونیکی و سیستم های رایانه ای مبتنی بر زیر ساخت مخابراتی با قابلیت شبیه سازی مجازی رخ می دهند جرایم سایبری گفته می شود.

و به احتمال زیاد منشا انتخاب عنوان قانون جرایم رایانه ای برای قانون مصوب مجلس در سال ۱۳۸۸ همین مساله بوده است. که با توجه به وجود جرایم سایبری و اینترنتی در این قانون ، عنوان انتخابی قانون جرایم رایانه ای می باشد. همین مسئله است که رایانه وجه مشترک و منشا هر سه نسل جرایم بوده است.

منبع :iritn