تبعات انتشار اطلاعات شخصی در فضای مجازی

یک استاد ارتباطات اظهار داشت رسوایی‌های صورت گرفته در خصوص انتشار اطلاعات کاربران شبکه‌های اجتماعی این حق را به مخاطب می‌دهد که نسبت به ایمن نبودن برخی پیام‌رسان‌ها شک و تردید داشته باشد.

به گزارش گرداب، داوود مهرابی عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات درباره لزوم بهره‌گیری سواد رسانه‌ای گفت: از اوت سال 1991 که تنها یک وبسایت در اینترنت وجود داشت تاکنون که تعداد وبسایت ها به مرز دو میلیارد نزدیک شده، هر دقیقه حدود 205 وبسایت در جهان راه اندازی می‌شود که این‌ها نشان از تغییر و تحول زیاد در عرصه گردآوری و انتشار اطلاعات است که مهم‌ترین عنصر عصر اطلاعات و ارتباطات محسوب می شود، رخ داده است.

وی در رابطه با اطلاعات درخواستی از سوی شبکه‌های اجتماعی توضیح داد: اطلاعات، داده هایی فردی است که افراد به منظور استفاده از خدمات فضای مجازی باید این قبیل داده ها را ارائه دهند. ارائه اطلاعات برای حضور در فضای مجازی لازمه استفاده از خدماتی است که در این فضا ارائه می‌شوند. به عنوان مثال، برای ساختن یک پست الکترونیک – که از جمله الزامات ارتباطی فضای مجازی محسوب می شود و یا حساب کاربری در شبکه های اجتماعی، اگرچه در ابتدا تنها ممکن است به نام و نام خانوادگی، شماره تلفن، تاریخ تولد و جنسیت (انتخابی) برای استفاده از خدمات اکتفا شود، اما پس از ایجاد حساب کاربری، اطلاعات بسیار زیاد دیگری از هر کاربر در اختیار شرکت ارائه دهنده خدمات قرار می گیرد.

اطلاعات دریافتی شبکه‌های اجتماعی از کاربران

مهرابی اطلاعات دریافتی شبکه‌های اجتماعی از کاربران گفت: با ساخت یک حساب کاربری ساده، علاوه بر مشخصات فردی، به طور عمده دو دسته از اطلاعات در اختیار شرکت ارائه کننده خدمات قرار می گیرد. دسته اول این اطلاعات شامل مطالبی است که کاربر جستجو می‌کند، وبسایت هایی که سر می‌زند، ویدئوهایی که تماشا می کند، تبلیغاتی که روی آنها کلیک می کند، مکانی که فرد در آن  قرار دارد و همچنین مشخصات دستگاهی که از آن استفاده می کند. دسته دوم شامل اطلاعاتی است که کاربر تولید می کند. محتوای پیامی که ممکن است به دیگران ارسال شود؛ افزودن افراد جدید به فهرست دوستان (دنبال کنندگان)، تقویم فعالیت‌ها؛ اماکنی که فرد از آنها بازدید کرده و بسیاری از موارد دیگر که می توانند ضمن روشن ساختن علائق فردی، بسیاری از جنبه های دیگر شخصیت فرد را آشکار سازد.

پیا‌م رسان‌ها بستری برای افشای اطلاعات

وی در خصوص افشای اطلاعات در فضای مجازی افزود: افشای اطلاعات که تا پیش از روی کار آمدن شبکه های اجتماعی، در حد نام و نام خانوادگی، شماره تماس و آدرس بود، با روی کار آمدن شبکه های اجتماعی به ویژه اپلیکشین های پیام رسان تلفن همراه بیش از پیش حریم خصوصی را به فضای عمومی منتقل کرده است. تا پیش از روی کار آمدن شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها، اطلاعات در معرض دید عمومی قرار نمی گرفتند و ممکن بود شرکت ارائه دهنده خدمات از این اطلاعات در جهت منافع خود استفاده کند و یا حتی در ازای کسب منافعی آنها را در اختیار دیگران قرار دهند، اما اکنون شبکه های  اجتماعی و پیام رسانهای تلفن همراه بستری برای انتشار سریع مطالب توسط کاربران است و باعث می شود که اطلاعات در فضای عمومی منتشر شوند.

حریم خصوصی در حبابی شکننده

مهرابی درباره حریم خصوصی در شبکه‌های اجتماعی گفت: من معتقدم که مجموع اطلاعاتی که ما در فضای مجازی منتشر می کنیم حریم خصوصی که پیشتر چهار دیواری قابل کنترلی بود را ابتدا به فضای شیشه ای تبدیل کرد که به رغم شفاف بودن آسیب پذیری چندانی نداشت، ولی با روی کار آمدن شبکه های اجتماعی و گسترش گوشی های هوشمند تلفن همراه اکنون به حبابی شکننده تبدیل شده که با کوچکترین تلنگری ظرفیت از بین رفتن کامل حریم خصوصی را دارد.

بیش از 2 میلیارد کاربر در فضای مجازی

کارشناس ارتباطات در خصوص تعداد کاربران فضای مجازی گفت: گوشی های هوشمند تلفن همراه که تعداد استفاده کنندگان از آنها در سطح جهانی هم اکنون دو میلیارد و 500 میلیون نفر تخمین زده شده و پیش بینی می شود که تا سال 2020 نیز به بیش از دو میلیارد و 800 میلیون نفر افزایش یابند،  به جعبه سیاه حریم خصوصی افراد تبدیل شده‎اند.

عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات درباره اطمینان به فضای مجازی اظهار کرد: هرچند که فناوریهای نوین همواره تلاش می کنند که شکاف های امنیتی که باعث افشای اطلاعات یا حتی هک شدن اطلاعات خصوصی می شوند را رفع نمایند، اما برخی از رسوایی های صورت گرفته توسط این قبیل شبکه ها این حق را به ما می دهد که نسبت به ایمن نبودن شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان‌هایی که خود را غول این عرصه ها می دانند، شک و تردید کنیم.

وی ادامه داد: این نوع فناوری ها که نوید توسعه روابط انسانی را داشته اند، در تحقق این اهداف به طور آشکاری ناکام مانده‌اند. آنها نه توانسته‌اند جهان واقعی را به ما معرفی کنند و نه موفقیتی در نزدیک کردن روابط انسانی (در سطح فردی و اجتماعی) داشته‌اند. حتی چنان باعث سرگرمی افراد شده‌اند که وقتی برای تفکر در مورد دروغگویی و فریب آنها باقی نمانده است. بنابراین، اکنون سئوالی که مطرح می شود این است که انتشار این  اطلاعات چه فواید و مضراتی در پی دارد.

دخالت شبکه‌های اجتماعی در جهت‌دهی افکار کاربران

مهرابی بیان کرد: اطلاعات شکل گرفته در فضای مجازی ابزاری هستند که برای صاحبان فناوری فرصت ایجاد می کنند و برای آنها که فاقد فناوری هستند تهدید محسوب می شوند. در واقع، با گردآوری اطلاعات در فضای مجازی صاحبان فناوری، در مقایسه با کسانی که فاقد این فناوری‌ها هستند، این فرصت را دارند که بر اساس این اطلاعات در امور گروههای دیگر دخالت کنند. این دخالت می تواند در سطوح مختلفی از قبیل هدایت افکار عمومی به سوی یک موضوع و رفتار خاص تا اختلال در امور داخلی دیگران شکل گیرد. دخالت‌هایی که مصادیق آنها نیز وجود دارند.

محدودیت حضور در فضای مجازی،عقب افتادگی در دنیای امروزی

وی در مورد حضور در فضای مجازی گفت: فضای مجازی برغم فرصت های بی نظیری که برای تولید محتوا و دسترسی مخاطب به این محتواها ایجاد کرده، اما از آنجایی که حریم خصوصی را نیز بخشی از اهداف خود قرار داده مورد برخی مخالفت ها قرار گرفته است. البته این مخالفت ها نباید باعث محدود شدن حضور در فضای مجازی شود، زیرا محدود کردن حضور در فضای مجازی، در همه ابعاد آن، عقب افتادن از رقبایی است که هر لحظه غفلت، عقب افتادگی غیرقابل جبرانی را به وجود می آورد.

سواد رسانه‌ای راهی برای کاهش آسیب‌ پذیری

عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات ادامه داد: به طور کلی می توان گفت که ارائه اطلاعات شخصی شاید در کوتاه مدت برای فرد زیان و آسیب خاصی در پی نداشته باشد، اما می تواند در طولانی مدت هم فرد و جامعه را با مشکلات عمده ای مواجه کند. تبعاتی که شاید بنیانگذاران اولیه وبسایت‌ها و شبکه‌هایی که اکنون صدها میلیون کاربر دارند، هرگز خود مواجهه با آن را پیش‌بینی نکرده‌اند.

مهرابی سواد رسانه‌ای را راه‌حلی برای کاهش آسیب‌پذیری از سوی فضای مجازی دانست و اظهار داشت: با توجه به اجتناب ناپذیر بودن پذیرش فناوری های نوین که به طور تقریبی همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی ما را در برگرفته اند، در کنار تلاش برای افزایش سطح سواد رسانه‌ای عموم مردم و آگاه کردن آنها از پیامدهای قرار دادن اطلاعات شخصی در فضای مجازی، پیشرفت در این حوزه و کاهش فاصله با صاحبان فناوری ها می تواند آسیب پذیری از ناحیه فضای مجازی را کاهش دهد.

دادگاه فدرال آمریکا به شکایت دسته جمعی از فیس بوک رأی داد

دادگاه فدرال در آمریکا رای به شکایت دسته جمعی کاربران از فیس بوک داد. عده ای از کاربران این شبکه اجتماعی به دلیل استفاده از فناوری شناسایی چهره و اطلاعات شخصی شان خواستار شکایت از آن هستند.

به گزارش مهر به نقل از رویترز، سال ۲۰۱۵ میلادی جمعی از کاربران فیس بوک به دلیل استفاده از فناوری شناسایی چهره و اطلاعات شخصی در این شبکه اجتماعی خواستار شکایت دسته جمعی از آن شدند.

همچنین طبق این شکایت، فیس بوک الگوریتم های شناسایی چهره را پس از ژوئن ۲۰۱۱ ساخته و ذخیره کرده است. در این تاریخ فیس بوک ویژگی Tag Suggestions را ارائه کرد.

درهمین راستا روز گذشته یکی از قاضی های دادگاه فدرال در آمریکا به شکایت دسته جمعی از فیس بوک رای داد. به عقیده این قاضی شبکه اجتماعی به طور غیرقانونی و بدون اجازه کاربر از فناوری شناسایی چهره در عکس ها استفاده می کند.

جیمز دوناتو قاضی دادگاه سانفرانسیکو فدرال معتقد است که شکایت دسته جمعی کاربران فیس بوک بهترین راه برای حل اختلاف درباره استفاده از فناوری شناسایی چهره در عکس ها است.

از سوی دیگر فیس بوک اعلام کرده مشغول بررسی این حکم است. دربیانیه این شرکت آمده است: با تمام قدرت از خود دفاع می کنیم.

کاربران فیس بوک در ۲۰۱۵ به دلیل نقض قوانین ایالت ایلینوی درباره استفاده از اطلاعات بیومتریک از این شبکه اجتماعی شکایت کردند.

به هرحال صدور گواهینامه شکایت دسته جمعی معمولا مانعی بزرگ است که شاکیان باید قبل از محاکمه یا حل و فصل خارج دادگاه آن را برطرف کنند.

این حکم در حالی اعلام می شود که فیس بوک مدت هاست به دلیل رسوایی افشای اطلاعات کاربران خود تحت فشار است.

هیچ عمل مجرمانه‌ای در فضای مجازی بدون مجازات و پیگرد قانونی نيست

رئيس پليس فتا فرماندهي انتظامي استان کرمان گفت: توهين، تهمت، تهديد، تمسخر، به كار بردن الفاظ ركيك و ناپسند، ايجاد شايعات و دروغ پردازي جهت تشويش افكار عمومي و يا تحريك ديگران بر عليه شخص يا اشخاص در فضاي مجازي جرم بوده و پيگرد قانوني دارد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ ستاد امين يادگار نژاد در برنامه زنده تلويزيوني عصر ورزش در خصوص افشای اطلاعات خصوصی دیگران گفت: بر اساس ماده 16 قانون جرایم رایانه‌ای هركس به وسیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف كند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر كند، به نحوی كه عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

وي افزود: چنانچه کاربران فضاي مجازي توسط شخص یا اشخاصی تهدید به افشای اطلاعات خصوصی (عکس , فیلم و… ) شدند، بدون ترس و واهمه ضمن حفظ ادله مربوطه که می‌تواند شامل نوشته یا صوت یا فیلم و… باشد‌، موضوع را فورا به پلیس فتا و دستگاه قضایی اطلاع داده و مطمئن باشند که در صورت تایید صحت این مدعی‌، قانون برابر شرایط مقرر، مدافع آنها خواهد بود و حق شکایت برایشان محفوظ  و ارتکاب جرم ” تهدید” برای فرد مقابل قطعی می‌باشد.

رئيس پليس فتا استان کرمان اظهار كرد: یکی دیگر از ناهنجاری‌های رایج در فضای مجازی و خصوصا در شبكهه اي اجتماعي، توهین، فحاشی و ناسزا گویی است که متاسفانه بی‌اطلاعی افرادی که مورد توهین و فحاشی قرار می‌گیرند، از حقوق قانونی خود و عدم برخورد قانونی با مجرمین زمینه را برای جرم چنین افرادی فراهم می‌کند.

وي در خصوص ايجاد شايعات و دروغ پردازي جهت تشويش افكار عمومي و يا تحريك ديگران بر عليه شخص يا اشخاص در فضاي مجازي افزود: بر اساس ماده 18 قانون جرایم  رایانه‌ای هر كس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سامانه رایانه‌ای یا مخابراتی اكاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از اینكه از طریق یادشده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت (در صورت امكان)، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

سرهنگ یادگارنژاد به افرادي كه گرداننده گروه‌ها، كانال‌ها و صفحات در فضاي مجازي هستند، گفت: توصیه ما به کسانی که کار رسانه‌ای انجام می‌دهند این است که اگر دارنده گروه‌ و کانال‌ ‌و صفحاتی در فضای مجازی هستند، ‌ابتدا هدف خود را مشخص کرده و  بدانید که مخاطبان شما چه کسانی هستند و چرا مطالب شما را مطالعه می‌کنند‌, باید سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران را رعایت کنند و به انتشار مطالب خلاف اخلاق نپردازند و  از دامن زدن به شایعات بی‌پایه و اساس و انتشار آن و همچنین  از درج مطالبی که باعت هتک حیثیت افراد میشود  خوداری نمایند.

رئيس پليس فتا فرماندهي انتظامي استان کرمان در پايان گفت: با اطلاع از این قوانین در مییابیم که هیچ عمل مجرمانه‌ای در فضای مجازی و خصوصا در شبكه‌هاي اجتماعي که این روزها در صدر اپلکیشن‌های ارتباطی در کشورمان قرار دارد، بدون مجازات و پیگرد قانونی نمی‌باشد و لذا آن دسته از افرادی که سهوا یا عمدا مرتکب چنین اعمالی می‌شوند، بایستی خود را آماده پاسخگویی و تحمل مجازات قانونی بدانند.

هشدار وزیر ارتباطات به کاربران اینستاگرام

در پی افشای اطلاعات ۶ میلیون کاربر اینستاگرام، وزیر ارتباطات در مورد حفظ حریم کاربران ایرانی هشدار داد.

 

به گزارش مهر، روز گذشته رسانه های خارجی اعلام کردند که گروهی از هکرها به نام Doxagram ادعا می کنند اطلاعات شخصی (آدرس ایمیل و شماره تماس) ۶ میلیون کاربر اینستاگرام را دزدیده و مشغول فروش آن در وب سیاه است.به گفته کارشناسان، این بزرگترین حمله سایبری از زمان هک iCloud به حساب می آید.

در این زمینه محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی اینستاگرام نوشت: امروز خبری به دستم رسید که کلمه عبور میلیونها اکانت اینستاگرام از طریق هک سرورهای آن افشا شده است.

وی گفت: برای حفظ حریم خصوصی کاربران ایرانی، توصیه می کنم سریعا نسبت به تغییر کلمه عبور خود اقدام کنید.(صحت خبر را تائید نمی کنم اما در هر حال اقدام پیشگیرانه عقلانی است.)

آذری جهرمی ادامه داد: زمانی که شرکتهای بزرگ دنیا در برابر هک نفوذپذیر هستند، خود ایمن پنداری فرضیه ای اشتباه است.

به گفته وی، شرکتهای ایرانی باید توجه ویژه ای به ارتقاء امنیت و حفظ حریم خصوصی کاربران خود داشته باشند.