قرارداد محرمانگی اطلاعات و حفظ ایده‌های استارتاپی

این روزها با افزایش فعالیت استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش بنیان، حفظ اسرار و اطلاعات محرمانه تبدیل به دغدغه‌ای برای آن‌ها شده و باعث شده تا جهت جلوگیری از افشای این اطلاعات نیازمند سندی با عنوان NDA) Non-Disclosure Agreement) یا قرارداد عدم افشای اطلاعات شوند.

به گزارش آواتک، در ادامه به نکاتی مهم درباره‌ی نحوه تنظیم و استفاده از این قرارداد اشاره می‌کنیم.

قرارداد محرمانگی و عدم افشا اطلاعات چیست؟

این قرارداد توافقی است که مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی بر اساس آن یک یا هر دو طرف موظف به حفظ اسراری که بین یکدیگر مبادله می‌کنند هستند که در صورت نقض تعهد و افشای آن اطلاعات، فرد باید خسارت مالک اطلاعات را جبران نمایند. ایده‌های استارتاپی، مدل کسب‌وکار، برنامه‌های بازاریابی، روش‌های فروش و اطلاعاتی از این دست می‌تواند در قرارداد قید شوند و هر شرکت بسته به نوع کسب‌وکار خود می‌تواند اطلاعات دیگری را به آن اضافه کند. بنابراین اگر می‌خواهید قبل از تبدیل ایده‌تان به اختراع یا محصول، آن را در اختیار شریک خود قرار دهید لازم است قرارداد محرمانگی با آن فرد ببندید.

انواع توافق نامه‌ها

دو نوع توافق نامه یک جانبه و دو جانبه وجود دارد. در توافق یک جانبه، یکی از طرفین اطلاعات تجاری را در اختیار طرف دیگر قرار می‌دهد و طرف مقابل، قبول می‌کند که اطلاعات را افشا نکند. در توافق دو جانبه، هر دو طرف قبول می‌کنند که اطلاعات دیگران را به اشتراک نگذارند. به صورت کلی وقتی از این نوع توافق استفاده می‌شود که دو طرف تجاری اطلاعات محرمانه را به اشتراک گذاشته باشند.

 توافق نامه را امضاء کنید

تا زمانی که طرفین قرارداد توافق‌نامه امضا نکرده باشند، نمی‌توان علیه کسب و کار یا فرد دیگری از آن استفاده کرد. سعی کنید قبل از به اشتراک گذاشتن اطلاعات محرمانه مطمئن شوید که همه افرادی که قرار است به اطلاعات دسترسی داشته باشند توافق نامه را امضاء کرده باشند.

مدت پیمان عدم افشای اطلاعات

در این قرارداد باید مشخص شود متعهد تا چه زمانی ملزم به حفظ محرمانگی اطلاعات است. به صورت معمول این زمان بین ۲ تا ۵ سال است اما بسته به اطلاعاتی که در اختیار گیرنده اطلاعات قرار می گیرد ممکن است این زمان کمتر یا بیشتر تعیین شود.

موارد کلیدی قرارداد NDA
  • محدوده محرمانگی اطلاعات توسط طرف گیرنده اطلاعات
  • تعیین طرفین قرارداد و یک طرفه یا دوطرفه بودن آن
  • تعیین اطلاعاتی که محرمانه محسوب میشود
  • مدت پیمان منع افشای اطلاعات
  • موارد معافیت گیرنده اطلاعات
ذکر این نکات ضروری است که:
  • در قرارداد محرمانگی می توانید شرط عدم رقابت را نیز درج نمایید تا فردی که اطلاعات زیادی از جزییات کسب و کار به دست آورده است نتواند کسب‌وکاری که با کسب و کار شما در رقابت خواهد بود راه اندازی کند.
  • در عقد قرارداد محرمانگی باید مشخص شود که چه اطلاعاتی محرمانه بوده و در صورت افشای این اطلاعات توسط شخصی که اطلاعات در اختیارش قرار داده شده چه ضمانت اجرایی مقرر شده است.
  • برای حفاظت از اطلاعات محرمانه تنها به قرارداد بسنده نکنید و محافظت فیزیکی از آن‌ها را هم جدی بگیرید. اقداماتی از قبیل قفل کردن درب‌ها و کشوها نمونه‌هایی از حفاظت فیزیکی محسوب می‌شوند.

اموال فکری استارت‌‌آپ‌‌ها

امروزه دارایی‌‌های فکری به عنصری مهم و سرنوشت‌‌ساز در دنیای تجارت تبدیل شده است و بخش عظیمی از سرمایه‌‌ی شرکتها را تشکیل میدهد. استارت‌‌آپ‌‌ها (شرکتهای نوپا) نیز نیازمند استفاده از ظرفیتهای فکری خود بوده و باید حساب ویژه‌‌ای روی اموال فکری خود باز کنند. اموال فکری استارت‌‌آپ‌‌ها را می توان در چند مورد زیر خلاصه کرد.

اموال فکری استارت‌‌آپ‌‌ها
  • پتنت: پتنت یا حق اختراع، گواهینامه‌‌ای است که نمایانگر حقوق انحصاری مالک اختراع در استفاده و بهره‌‌برداری از محصول یا فرآیند مورد اختراع خود بوده و او را قادر میسازد تا مانع استفاده‌‌ی غیر مجاز (نقض) اختراع خود توسط سایر اشخاص شود. امروزه گواهینامه‌‌های اختراع از دارایی‌‌های ارزشمند شرکتها در سراسر جهان بوده و منبعی برای کسب درآمد از طریق اعطای مجوزه بهره‌‌برداری از اختراع (لایسنس) به متقاضیان استفاده از اختراع محسوب میشود. متولّی ثبت پتنت در ایران، مرکز مالکیت معنوی، وابسته به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.
  • علامت تجاری: هر کسب و کار و بنگاه اقتصادی برای معرفی خود در بازار و متمایز ساختن خود از رقبا نیازمند نشان و علامتی است که بطور انحصاری متعلق به آن بنگاه بوده و هویت مستقلی را برای آن و محصولات و خدمات آن ایجاد نماید. علامت تجاری چنین امکانی را برای صاحبان کسب و کار و استارت‌‌آپ‌‌ها فراهم آورده تا شناخته شده و جلب مشتری نمایند. ثبت علامت تجاری نیز در مرکز مالکیت معنوی صورت میگیرد.
  • کپی‌‌رایت: کپی رایت نظام حمایتی است که نسبت به آثار ادبی و هنری از جمله فیلم، موسیقی، داستان و رمان، کتب علمی، آثار تجسّمی و همچنین نرم‌‌افزارها اعمال میشود. البته نرم افزارها در صورتی که واجد شرایط اختراع باشند به عنوان اختراع نیز قابل ثبت هستند و نباید حمایت از آنها را تنها در نظام کپی رایت جستجو کرد.استارت‌‌آپ‌‌ها بسته به نوع فعالیت خود و بسته به اینکه در حوزه‌‌های مورد اشاره وارد شده باشند، برای تثبیت حق خود بر اثر ادبی و هنری ناگزیر از ثبت آن هستند. متولّی ثبت کپی رایت در ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
  • اسرار تجاری: اسرار تجاری را میتوان اطلاعاتی محرمانه دانست که واجد ارزش اقتصادی بوده و مالک نیز اقدامات لازم برای حفاظت از آن و جلوگیری از افشای آن را به عمل آورده است. این اطلاعات میتواند شامل روش ساخت یک محصول یا فرمول تهیه‌‌ی دارو باشد که تاکنون افشا نشده، یا شامل فهرست اسامی مشتریان شرکت یا اطلاعات محرمانه‌‌ی مربوط به بازارهای هدف باشد. شایان ذکر است که حمایت از اسرار تجاری به هیچ وجه نمیتواند از طریق به ثبت رساندن آن صورت گیرد. زیرا ثبت به معنای افشای سر است و به سرّی که افشا شود دیگر نمیتوان عنوان سرّ را اطلاق کرد.با این اوصاف برای حفاظت از اسرار تجاری باید طی قراردادهایی تحت عنوان ” قراردادهای محرمانگی” کسانی را که به نحوی با این اسرار سر و کار دارند به حفظ اسرار و عدم افشای آن حتّی در صورت قطع همکاری با شرکت متعهّد ساخت. طرف قرارداد محرمانگی میتواند از کارکنان و مستخدمان شرکت باشد یا از کسانی که مجوز بهره‌‌برداری از محصولات شرکت را اخذ کرده‌‌اند.

در پایان باید به این نکته توجه داشت که ایده‌‌ی صرف نه تنها در ایران بلکه در هیچ جای جهان مورد حمایت نیست و ایده باید در قالب اختراع یا اثری ادبی هنری یا در قالب شرکتی نوپا ظهور و تجلّی یابد تا مطابق با آنچه در این نوشتار مورد اشاره قرار گرفت مورد حمایت واقع شود.

قواعد و نحوه تنظیم قراردادهای عدم افشای اسرار تجاری(NDA)

موسسه توسعه حقوق فناوری اطلاعات و ارتباطات برهان با همکاری سازمان نظام صنفی رایانه ای تهران سمینار تخصصی آشنایی با قواعد و نحوه تنظیم قراردادهای عدم افشای اسرار تجاری (NDA) را برگزار می کند.

به گزارش روابط عمومی سازمان نظام صنفی رایانه ای تهران، دبیر سازمان با اعلام خبر فوق افزود: این سمینار با هدف آشنایی فعالان و مدیران صنعت فناوری اطلاعات و مشاوران حقوقی شرکت ها با موضوع  تنظیم قراردادهای عدم افشای اسرار تجاری از ساعت ۱۵ الی ۱۸ روز سه شنبه مورخ ۱۳۹۴/۱۲/۴ در محل دبیرخانه سازمان برگزارمی شود.

او با اشاره به اهمیت آشنایی و اطلاع رسانی در زمینه قراردادهای عدم افشای اسرار تجاری(قراردادهای محرمانگی) ادامه داد: این قراردادها یکی از عوامل مهم در رشد و توسعه کسب و کارها محسوب می شود و اهمیت نگارش صحیح این نوع قراردادها بر کسی پوشیده نیست.

رضانژاد در این رابطه گفت: آشنایی با نحوه نگارش قراردادهای محرمانگی، آگاهی از مفاد این نوع قراردادها و نیز تبعات حقوقی و تکالیف ناشی ازامضای این قراردادها، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای مدیران و فعالان صنعت فناوری اطلاعات کشور است و می تواند آنها را از خطرات و تبعات تعهدات موجود در این نوع قراردادها مصون نگه دارد.

وی درخصوص سرفصل های سمینار آشنایی با قواعد و نحوه تنظیم قراردادهای عدم افشای اسرار تجاری(NDA) گفت:  مفهوم سر و حقوق مربوط به اسرار تجاری، جایگاه سر در نظام حقوقی ایران و نحوه حمایت از اسرار فنی و تجاری و اقتصادی، تشریح ساختار و قالب قراردادهای NDA، نکات مهم در تنظیم قراردادهای عدم افشا و بررسی موردی نمونه قرارداد عدم افشای شرکت های حوزه فناوری اطلاعات سرفصل های این سمینار را تشکیل می دهند.

برای شرکت در دوره اینجا کلیک کنید


در پایان خاطر نشان می گردد، کاربران محترم فضای مجازی در صورت نیاز به مشاوره حقوقی می توانند به وب سایت مشاوره حقوقی اینترنتی به آدرس www.help.ictlaw.ir مراجعه نموده و بصورت رایگان از وکلای پایه یک دادگستری مشاوره دریافت نمایند.