هتک حیثیت در فضای مجازی / هویت شما برای پلیس فتا پنهان نیست

سرهنگ کاظمی بیان کرد: انتقام‌جویی بن مایۀ بسیاری از جرائم سایبری هتک حیثیت در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی شده است.

رئیس پلیس فتا تهران بزرگ با بیان اینکه متاسفانه برخی افراد مشکلات فی مابین خود و دیگران را به فضای مجازی کشانده و با انتشار تصاویر، کلیپ‌های آنها و گاها انتساب القاب، صفاتی منفی و توهین آمیز و حتی اتهام زنی و برچسب کارهای خلاف تلاش دارند عقده های خود را خالی نمایند، غافل از اینکه کار آنها جرم بوده و تبعات قانونی در پی دارد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ تورج کاظمی یادآور شد: متاسفانه باور پنهان ماندن هویت در فضای مجازی باعث افزایش جرائمی مثل هتک حیثیت در فضای مجازی و به خصوص شبکه‌های اجتماعی شده است.

انتشار عکس و شماره در سایت های غیراخلاقی

وی با اشاره به پرونده‌های متعدد در این خصوص در پلیس فتا گفت: فردی که از روی حس انتقام‌جویی اقدام به انتشار تصاویر شخصی و هتک حیثیت در شبکه‌های اجتماعی نموده بود‌ از سوی پلیس فتا شناسایی و دستگیرشد.

رئیس پلیس فتا تهران بزرگ ادامه داد: به دنبال شکایت از سوی شهروندان‌، مبنی بر انتشار عکس و شماره موبایل آنها در سایت‌های غیراخلاقی که باعث ایجاد مزاحمت گردیده بود پرونده در دستور کار کارشناسان این پلیس قرار گرفت.

سرهنگ کاظمی‌ گفت: طی بررسی فنی بعمل آمده، متهم برای فرار از قانون و اختفاء و گمنام ماندن هویت خود در شبکه اینترنت از فیلتر‌شکن (VPN) استفاده می‌کرد اما با اقدامات فنی‌ و تلاش کارشناسان پلیس فتا متهم شناسایی و پس از هماهنگی با دستگاه محترم قضایی در یک عملیات غافلگیرانه دستگیر گردید.

انتقام جویی در فضای سایبر

این مقام ارشد انتظامی با بیان اینکه متهم با مشاهده ادله دیجیتال انکار ناپذیر نهایتاً لب به اعتراف گشود و دلیل هتک حیثیت در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی را حس انتقام‌جویی از شکات اعلام نمود، افزود: انتقام‌جویی بن مایۀ بسیاری از جرائم سایبری هتک حیثیت در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی شده است. چرا که وقتی خشم و انتقام‌جویی بر فرد غالب می شود، دیگر هوش و حواسش به درستی کار نمی کنند و به جای اینکه فرد را تنبیه کند خود را مجازات می‌کنند چرا که مرتکب جرم شده و حال باید در برابر قانون پاسخگو باشد.

وی در توصیه به انتقام جویان سایبری گفت: این حس قوی را در دست بگیرید و  آن را به سمت و سوی موفقیت حرکت دهید، چرا که بهترین انتقام، دستیابی به موفقیت بزرگ است.‌ بی‌آنکه آن عواقب بد را برایتان در پی داشته باشد.

رئیس پلیس فتا تهران بزرگ همچنین در توصیه به آسیب دیدگان انتقام در فضای مجازی تاکید کرد: جواب مثبت دادن به خواسته‌های فرد انتقام‌جو نتیجه‌ای ندارد چون می‌تواند حتی باعث تقویت رفتارهای او شود. برای خاموش کردن تهدید، باید به انتقام‌جو بفهمانیم که با این رفتارها به نتیجه‌ای نخواهد رسید چون اگر او از رفتارش نتیجه‌ای بگیرد، دیگر تضمینی برای قطع شدن آن عمل وجود ندارد؛ زیرا انتقام‌جو به هدفش رسیده و احساس منفی در او تقویت شده ‌است.

سرقت هویت در فضای مجازی

وجود نداشتن قوانین مشخص در فضای مجازی بستر سرقت هویت کاربران و سوء استفاده از اطلاعات شخصی افراد را برای سارقان مجازی فراهم کرده است.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، با توجه به حضور فعال هکرها و حجم عظیم بد‌افزارهای سایبری در فضای مجازی، آشنایی با تهدیدات و تخلفات موجود در این فضا و شناخت راه‌های حفاظت و پیشگیری از وقوع آن‌ها، یکی از ملزومات برای کاربران است.

یکی از مهم‌ترین تهدیدات آنلاین که هر کاربری باید در برابر آن هوشیار باشد، موضوع سرقت هویت آنلاین بوده که این روز‌ها به معضلی شایع در فضای مجازی تبدیل شده است.

هویت چیست؟

در جهان واقعی متشکل از موجودات زنده و اشیا، هویت به نمادی از اطلاعات منحصر به فرد یک موجود اطلاق می‌شود. به طوری که در جهان مجازی هویت همانند رشته محوری است که امنیت، کنترل، مدیریت و پاسخگویی را در شبکه کاملا توزیع شده ممکن می‌کند. همچنین هویت نقطه اتصالی برای حفظ حریم خصوصی در قلمروهای دور دست است و زمینه ایجاد اطمینان بخشی به کاربران را فراهم می‌کند.

در فضای واقعی هویت به معنای اسم، آدرس، گواهینامه رانندگی، گذرنامه، دارایی‌های مالی و موارد دیگر است. فرد از طریق آنها برای دیگران قابل شناسایی است اما در فضای مجازی گاه تمام این اطلاعات مهم در یک حساب شخصی مجازی یا یک کارت الکترونیکی نهفته می شود و کاربر می تواند تنها با زدن چند کلید موبایل یا دستگاه های الکترونیکی اطلاعات شخصی خود را در اختیار سایرین قرار دهد.

سرقت هویت چیست؟

اهمیت اطلاعات هویتی و شخصی موجب شده تا در فضای مجازی شاهد متولد شدن پدیده‌ای نو به نام “سرقت هویت” باشیم.

افراد سودجو با به سرقت بردن اطلاعات شخصی کاربران می‌توانند به جای مخاطب مورد نظر دست به فعالیت‌هایی نظیر صدور کارت اعتباری، تراکنش مالی، تقاضای وام، اجاره ملک، تکمیل فرم کاریابی و اعلام ورشکستگی از طرف فرد موردنظر بزنند بدون آنکه کاربر اصلی از این تخلفات آگاهی داشته باشد.

چگونگی وقوع سرقت هویت

یکی از معمول‌ترین و شایع‌ترین نمونه‌های سرقت اطلاعات هویتی به شکل آنلاین، هک و نفوذ به پایگاه داده‌های دولت‌ها و نهاد‌های مالی از طریق وب سایت‌های آن‌ها است. البته این اتفاق می‌تواند تنها از روی یک وب‌سایت شخصی نیز رخ دهد.

در حالی که ما در مقابل بسیاری از ایمیل‌ها‌ و پیام‌های وب‌سایت‌هایی که از ما در‌خواست اطلاعات می‌کنند بی‌تفاوت هستیم، سالیانه هزاران نفر در سراسر جهان به دلیل همین بی‌توجهی قربانی سرقت اطلاعات می‌شوند. امروزه وجود بد‌‌افزارهایی که برای سرقت اطلاعات طراحی شده‌اند، این تهدید را نزدیک‌تر از هر زمانی کرده است.

بخشی از اطلاعات مانند کدملی، تاریخ تولد، آدرس و شماره تلفن تمام آن چیزی است که سارقین اینترنتی برای دستبرد به هویت شما نیاز دارند و تنها با قسمتی از اطلاعات شناسایی، سارق می تواند به اقداماتی نظیر جعل گواهینامه و جا زدن خود به جای شما دست بزند.

شواهد نشان می دهد برخی از این سارقین، هویت قربانی را از طریق هک کردن بانکهای اطلاعاتی پزشکان، وکلا، مدارس، بیمه‌ها و سایر نهادها به سرقت برده و برخی سارقین دیگر با دسترسی به اطلاعات شخصی باطل شده مثل فاکتور و صورت حساب خریدها، رسیدهای دستگاه کارتخوان و نامه‌های بانکی اقدام به جعل هویت می‌کنند.

برخی دیگر با نفوذ به گوشی همراه و رایانه فرد مورد نظر، اطلاعات بانکی و شخصی وی را کسب و سپس با ارسال ایمیل کذایی از طرف بانک مبنی بر بروز رسانی اطلاعات مشتری، اقدام به فریب دادن آن ها می کنند.

برخی ضعف‌های اینترنتی و ناآگاهی کافی کاربران از امنیت رایانه‌های شخصی زمینه فعالیت روز افزون این افراد را فراهم کرده است و با توسعه بیشتر ارتباطات دیجیتال در زندگی روزمره پیامدهای این جرایم می‌تواند زندگی و کار مردم را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.

ضعف امنیت عامل اصلی سرقت هویت افراد

محمد امامی مدیر کل اسبق روابط عمومی وزارت ارتباطات درباره سرقت هویت در فضای مجازی گفت: هویت بحثی جدی است که متأسفانه در فضای مجازی با چالش‌هایی به‌عنوان سرقت هویت عجین شده و جاعلان به اشکال مختلف و اهداف متفاوت هویت افراد را مخدوش می‌کنند که این تخلفات ناشی از ضعف امنیت و نادیده گرفتن قوانین است.

امامی با بیان اینکه چالش‌‌های پیش روی هویت در فضای مجازی، مدیریت آن را ضروری ساخته است ادامه داد: مدیریت هویت، ساز و کاری قدرتمند برای افزایش حریم خصوصی کاربران است. مدیریت هویت همان چیزی است که افراد در گفت و‌گوهای روزمره انجام می‌دهند و تصمیم می‌گیرند چه چیزی درباره خودشان بگویند.

وی افزود: سیستم مدیریت هویت در فضای مجازی براساس معیارهای حفظ حریم خصوصی می تواند باعث به وجود آمدن اعتماد بین کاربران و نوعی پیشگیری از عواقب جبران نشدنی سرقت هویت به شمار رود.

مدیر کل سابق روابط عمومی وزارت ارتباطات اظهار کرد: اجرای قوانین به صورت نظام‌مند به همراه ساز و کار رسانه‌ها برای اقشار خاصی که بیشتر در معرض خطر هستند، عاملی کارساز برای مدیریت هویت در شبکه‌های اجتماعی است.

چگونه از سرقت هویت جلوگیری کنیم؟

علی محمد رجبی کارشناس امنیت سایبری سه راهکار در خصوص پیشگیری از سرقت هویت ارائه داد و گفت: اولین راهکار برای پیشگیری این است که کاربران می‌توانند زمانی که در شبکه‌ها و سایت های فضای مجازی عضو می شوند تیک تأیید هویت را فعال کنند که این موضوع باعث می‌شود فرد یک هویت با امنیت مناسب در فضای مجازی داشته باشد. به این صورت که با داشتن صفحه رسمی، کاربران می‌توانند یک لینک مرجع برای ارتباط مستقیم با خود برای افراد دنبال کننده در شبکه‌های اجتماعی قرار بدهند و این موضوع باعث می‌شود فرد در معرض سرقت هویت قرار نگیرد.

رجبی ادامه داد: کاربر می تواند با فعال کردن تأیید دو مرحله ‌ای در سایت ها و شبکه های مجازی مانع از هک شدن حساب کاربری خود شود.

این کارشناس فضای مجازی تصریح کرد: باید در خصوص هویت و چالش‌های پیرامون آن فرهنگ سازی صورت گیرد و ارتقای آن با سواد رسانه‎‌ای امکان پذیر خواهد بود. کاربران نباید هر خبری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود به سرعت قبول کنند به دلیل اینکه اگر کاربری مورد سرقت هویت قرار بگیرد و خبر کذبی در ارتباط با وی نشر پیدا کند مردم نیز آن را می‌پذیرند این در حالی است که باید تشخیص خبرهای کذب با حقیقت برای همگان بازگو شود.

اگر مورد سرقت هویت قرار گرفتیم چه کنیم؟

کارشناس ارشد امنیت سایبری در خصوص اینکه اگر شخصی مورد سرقت هویت در فضای مجازی قرار گرفت باید چه اقدامی انجام دهد گفت: هر کاربری اگر مورد سرقت هویت در شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت باید از صفحه شبکه اجتماعی که مورد جعل قرار گرفته تصویربرداری کند و مستندات را به دادسرای جرائم رایانه‌ای برده و تشکیل پرونده بدهد و در ادامه مأموران پلیس جرم را مورد پیگیری قرار می‌دهند.

نقش سواد رسانه‌ای در محدود کردن سرقت هویت

کاربران با سواد رسانه‌ای قادر به کشف اطلاعات جعلی در فضای مجازی خواهند شد. این اطلاعات رسانه‌ای به افراد جامعه کمک می‌کند چگونگی ایجاد پیام‌های کذب را درک کنند و تعصبات و اطلاعات غلط و دروغ‌های رسانه‌ای را تشخیص دهند.

کاربران بدون تقویت سواد شبکه‌های اجتماعی مجازی و تفکر انتقادی، توان تشخیص اطلاعات جعلی را نخواهند داشت. این مسائل نیازمند تقویت تفکری تحلیگرانه در مدیریت باورهایی است که توسط مجرمان سایبری مورد تهاجم قرار گرفته است.

ایمن‌ ماندن در شبکه‌های اجتماعی موبایلی با استفاده از پیام رسان‌های داخلی

کارشناس پلیس فتا استان بوشهر با حضور در جمع کارکنان شهرک‌های صنعتی استان بوشهر، یکی از مهم‌ترین راه‌های ایمن ماندن در شبکه‌های اجتماعی موبایلی را استفاده از پیام رسان‌های داخلی نام برد و گفت: مجرمان‌سایبری به دلیل ناشناخته ماندن سعی می‌کنند پیام‌رسان‌هایی را انتخاب می‌کنند که سرور خارجی داشته باشند و شناسایی آنان سخت‌تر باشد.

به گزارش پلیس فتا، این کارشناس سایبری با اشاره به پنهان بودن هویت کاربران در فضای مجازی خاطرنشان ساخت: در حال‌ حاضر بسیاری از پرونده‌های موجود در پلیس فتا در راستای شبکه‌های اجتماعی، جعل هویت افراد و سوءاستفاده از اعتماد کاربران می‌باشد، بنابراین کاربران به‌هیچ‌عنوان نباید به افراد غریبه آنلاین در فضای مجازی اعتماد کنند، چراکه ممکن است آنچه خود را معرفی می‌کند نباشد و اهداف مجرمانه‌ای داشته باشد.

وی، یکی از مهم‌ترین اقدامات در برقراری امنیت دیجیتالی را استفاده از فایروال و آنتی‌ویروس مناسب دانست و تصریح کرد: کاربران سعی کنند، نرم‌افزارهای موردنیاز خود را از منابع رسمی، مورد اطمینان و امن دانلود کنند و سیستم‌عامل و نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس موجود در سیستم خود را نیز به‌ صورت مداوم به‌ روز رسانی کرده و اطمینان یابند که از نسخه به‌ روز شده‌ نرم‌افزار، استفاده می‌کنند.

این کارشناس سایبری در ادامه به خریدهای اینترنتی اشاره کرد و افزود: طراحی سایت‌های جعلی یکی از روش‌های رایج برای سوءاستفاده و کلاهبرداری می‌باشد که از این طریق می‌توانند تعداد بسیار زیادی از هم‌وطنان را درگیر کرده و مبالغ هنگفتی را کلاهبرداری نمایند که در اصطلاح سایبری به این شگرد مجرمانه، فیشینگ گفته می‌شود و مجرمان سایبری به‌دنبال سرقت اطلاعات بانکی کاربران می‌باشند. طبیعی است با در اختیار داشتن شماره‌کارت، رمزدوم، cvv2 و تاریخ انقضای کارت، به‌آسانی می‌توان برداشت غیرمجاز از حساب قربانیان داشت.

ارسال پیام‌های توهین‌آمیز در تلگرام

رئیس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فرماندهی انتظامی استان کردستان گفت: متأسفانه استفاده بی‌رویه و بدون دانش کاربران از شبکه‌های اجتماعی خارجی مانند تلگرام مشکلات زیادی را برای کاربران ایجاد کرده است.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ شاکری تصریح کرد: پنهان ماندن هویت و آزادی بی‌قید و شرط در ارسال مطالب و محتواها بدون رعایت اخلاق و عرف جامعه، افراد ناآگاه را وسوسه می‌نماید که در انتقام‌جویی و یا اختلافات شخصی خود را به این بستر وارد نمایند.

به گفته وی در جدیدترین پرونده از این‌ دست که در پلیس فتا منجر به تشکیل پرونده شد، فردی در تلگرام با ارسال موضوعات توهین‌‌آمیز، باعث هتک حیثیت یک شهروند شد.

سرهنگ شاکری گفت: شخصی با در دست داشتن مرجوعهٔ قضایی با موضوع مزاحمت در فضای مجازی و از طریق شبکه اجتماعی تلگرام به پلیس فتا مراجعه نمود و در اظهارات خود مدعی شد، شخصی در تلگرام اقدام به ارسال مطالب ناپسند و توهین‌‌آمیز نسبت به بنده نموده و سبب مزاحمت و هتک حیثیت برای من شده است. لذا از کسی که این کار را انجام داده شاکی و تقاضایی رسیدگی دارم.

رئیس پلیس فتا استان کردستان ادامه داد: مراتب در دستور کار کارشناسان اداره مبارزه با جرائم سایبری این پلیس قرارگرفته و در این رابطه پرونده تشکیل گردید.

وی افزود: پس از انجام تحقیقات مقدماتی از شاکی، اقدامات تخصصی، گرداننده صفحه تلگرامی شناسایی گردید. در ادامه با دستور قضایی متهم به پلیس فتا احضار شد. پیرامون مزاحمت از متهم تحقیق، بدواً منکر قضیه بوده اما پس از مواجهه با دلایل و مدارک مستند به بزه انتسابی معترف و بیان داشت، با شاکی اختلافات شخصی داشتیم و ابتدا ایشان با ارسال پیامک به من توهین نمود و من هم به انگیزه انتقام‌جویی اقدام به ارسال پیام‌های توهین‌‌آمیز و ایجاد مزاحمت برای شاکی از طریق تلگرام نمودم. درنهایت با توجه به اعتراف متهم به بزه انتسابی پرونده در معیت طرفین به دادسرا ارسال و برای متهم به اتهام مزاحمت اینترنتی قرار قانونی مناسب صادر گردید.

رئیس پلیس فتا استان کردستان بابیان اینکه فضای مجازی محیطی است که افراد قادر به پنهان کردن هویت اصلی خود هستند، تأکید کرد: شاید در ابتدا هویت‌ها در فضای مجازی پنهان باشد ولی هویت‌ها قابل‌ردیابی و شناسایی هست و هرگونه بارگذاری محتویات مجرمانه برابر قانون جرائم رایانه‌ای جرم بوده و تحت تعقیب قضایی قرار می‌گیرد.