اختلاف مدیران کانال تلگرامی برای عضوگیری بیشتر دردسرساز شد!/مجازات انتشار مطالب کذب

رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی استان همدان گفت: فردی که از طریق فضای مجازی اقدام به تهدید، اخاذی و انتشار مطالب کذب کرده بود توسط کارشناسان این پلیس شناسایی و دستگیر شد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ‌دوم فیروز سرخوش‌نهاد با اعلام این خبر بیان کرد: فردی با در دست داشتن مرجوعه قضایی در پلیس فتا حاضر و خبر از تهدید و انتشار مطالب کذب علیه خود در فضای مجازی داد و خواستار شناسایی فرد مجرم شد.

اين مقام ارشد انتظامي ادامه داد: با توجه به اظهارات شاکي، پرونده‌اي در اين رابطه تشکيل شده و در دستورکار کارشناسان پليس قرار گرفت.

رئيس پليس فتا استان همدان گفت: کارشناسان پلیس فتا پس از انجام تحقیقات مقدماتی دریافتند که شاکی یکی از مدیران کانال تلگرامی مطرح در استان همدان بوده که در فضای مجازی با شخصی دیگری به صورت لفظی درگیر شده که در این راستا شخص مزاحم اقدام به تهدید و انتشار مطالب کذب علیه نامبرده در شبکه اجتماعی تلگرام می‌نماید.

وی افزود‌: مامورین پلیس فتا پس از انجام اقدامات فنی و تخصصی متهم را که از مدیران کانال تلگرامی استان همدان بود را شناسایی و پس از هماهنگی با مقام قضایی دستگیر کردند.

سرهنگ سرخوش گفت: در تحقیق از متهم، وی در ابتدا منکر هرگونه بزه انتسابی بوده که در نهایت با مشاهده ادله و مستندات به انجام عمل مجرمانه خود اعتراف و انگیزه خود را انتقام جویی و جذب عضو بیشتر برای کانال خود عنوان نمود.

این مقام مسئول در رابطه با انتشار مطالب کذب در فضاى سايبر و شبكه‌هاى اجتماعى گفت: بر‌مبناى قانون جرائم رايانه‌اى هر‌كس به قصد تشويش اذهان عمومى مطالب كذبى را به فردى منتسب نمايد علاوه بر جريمه نقدى از سه ماه تا دوسال حبس در انتظار وى خواهد بود.

اخلاق فضای سایبر / مجازات هتک حیثیت و نشر اکاذیب رایانه‌ای

هتک حیثیت و نشر اکاذیب در فضای مجازی جرم است و یکی از بیشترین جرم‌هایی است که در حوزه جرایم رایانه ای رخ می دهد قانون نیز با مجرمان این جرایم برخورد خواهد کرد.

امروزه اخلاق در فضای مجازی از مهم­ترین ویژگی­‌های زندگی کاربر بوده و از ویژگی­‌های روحی و نفسانی افراد نیز می­‌باشد، این ویژگی­‌ها شامل موضوعات نيكو و پسنديده يا ویژگی­‌های ناپسند مى‌باشد. البته این فضا قوانین خاص خود را دارد ولی بستگی به شرایطی دارد که کاربران در آن قرار می­‌گیرند و رفتار یا اخلاقی که از خودشان بروز می­‌دهند چگونه است و چقدر به قوانین احترام می­‌گذارند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ محمد اقبالی رئیس پلیس فتا استان البرز با حضور در برنامه مستند تلویزیونی بیراهه در خصوص هتک حیثیت و نشر اکاذیب رایانه‌ای برای هموطنان عزیز گفت: ایجاد صفحه در برخي سايت‌هاي اجتماعي به نام ديگران با هدف انتقام گيري و بازی با آبروی افراد، گذاشتن مطالب موهن در پايگاه‌هاي اينترنتي با هدف هتاكي به افراد مختلف، انتشار اسرار شخصي و خانوادگي ديگران با انگيزه‌هايي انتقام و هتك حيثيت افراد، انتشار يا تحريف عكس‌هاي خصوصي ديگران، نشر اكاذيب و افترا در اينترنت با هدف تشويش اذهان عمومي و بدبين كردن افراد به يكديگر و… تنها گوشه‌اي از اقدامات مجرمانه‌اي است كه برخي افراد با انگيزه‌هايي همانند تفريح و انتقام و فرو نشاندن عصبانيت و جلب توجه و باز نمودن عقده‌هاي روحي و رواني در حوزه فضاي مجازي مرتكب مي‌شوند كه متأسفانه آسيب‌هاي جبران‌ناپذيري را در پي دارد.

وی ادامه داد: هنجازسازی مثبت یکی از اصولی می­‌باشد که در هر تکنولوژی نوظهوری باید رعایت شود بنابراین در فضای سایبر نیز کاربران هنجارهای مثبت را رعایت نمایند و اخلاق حرف‌ه­ای در استفاده از امکانات سودمند آن داشته باشند.

رئیس پلیس فتا استان البرز در این برنامه عنوان کرد: شایعاتی ساختگی باعث ایجاد رعب و وحشت در جامعه شده و امنیت اجتماعی را خدشه‌دار می‌کند. خیلی از افراد خواسته یا ناخواسته به این شایعات دامن زده و باعث گسترش مطالب دروغ می‌شوند این شایعات و اخبار دروغین ایجاد مشکل می‌نماید.

این مقام ارشد انتظامی افزود: موضوع هتک حیثیت و نشر اکاذیب یکی از بیشترین جرم‌هایی است که در حوزه جرایم رایانه‌­ای رخ می‌دهد، برخی از افراد با سوءاستفاده از مزیت ابزارهای فن آوری از قبیل شبکه اینترنت و … اقدام به تشویش اذهان عمومی نموده و موجب به خطر افتادن آبروی افراد می‌شوند که قانون جهت برخورد با اینگونه افراد در فصل پنجم قانون جرایم رایانه ای در سه ماده مجازاتی را تعیین نموده است.

وی در خصوص رعایت نکات امنیتی به شهروندان و کاربران فضای مجازی اضافه کرد: از انتشار تصاویر خصوصی و خانوادگی در شبکه‌­های اجتماعی اجتناب نمایند و آگاهانه تر با این موضوع برخورد کنید.

سرهنگ اقبالی ​همچنین توصیه کرد: در فضای مجازی به کسانی اعتماد نمایید که مورد اعتماد خانواده می­‌باشند و شناخت کاملی از آن‌ها دارید.

رئیس پلیس فتا استان البرز در ادامه گفت: در استفاده از شبکه­‌های اجتماعی تنظیمات امنیتی و خصوصی مربوطه را انجام دهند تا هر کسی به اطلاعات شخصی و خصوصی کاربران نداشته باشد.­

مجازات هتک حیثیت و نشر اکاذیب در قانون جرایم رایانه ای:

ماده744ـ هركس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف كند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر كند، به نحوی كه عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
تبصره ـ چنانچه تغییر یا تحریف به صورت مستهجن باشد، مرتكب به حداكثر هر دو مجازات مقرر محكوم خواهد شد.

ماده745ـ هر كس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او جز در موارد قانونی منتشر كند یا دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی كه منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

ماده746ـ هر كس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سامانه رایانه ای یا مخابراتی اكاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از اینكه از طریق یادشده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت (در صورت امكان)، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

مالک اصلی مقصر هرگونه سوء‌استفاده از سیم کارت است

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان‌غربی از شناسایی فردی خبر داد که با استفاده از سیم کارت فرد دیگری اقدام به ایجاد مزاحمت در شبکه اجتماعی تلگرام برای دیگران کرده بود.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم کارآگاه اکبر نصرتی در تشریح این خبر اظهار کرد: با مراجعه احدی از شهروندان مبنی بر اینکه فرد یا افرادی در شبکه اجتماعی تلگرام با انتشار پیام‌های توهین‌آمیزی نسبت به بنده موجب ایجاد مزاحمت برای من و خانواده‌ام شده‌اند، موضوع در دستور کار کارشناسان این پلیس قرار گرفت.

وی افزود: با بررسی‌های بعمل آمده، متهم مورد نظر شناسایی و با دستور مقام قضایی به این پلیس دلالت داده شد.

سرهنگ نصرتی ادامه داد: در تحقیقات بعمل آمده، متهم اعلام داشت که بنده چندی پیش با نفری آشنا شده و سیم کارت خود را در اختیار وی گذاشته بودم و از مزاحمت‌های ایجاد شده برای دیگران هیچ اطلاعی ندارم.

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان غربی گفت: با بررسی‌های صورت گرفت مشخص گردید که متهم اصلی با ترفندهایی سیم کارت تلفن همراه وی را گرفته و با ایجاد اکانتی در شبکه اجتماعی تلگرام اقدام به ایجاد مزاحمت برای مخاطبین وی نموده است.

وی در این خصوص گفت: به هیچ وجه سیم کارت تلفن همراه خود را در اختیار افراد غیر قرار ندهید، زیرا هرگونه استفاده خلاف قانون، عواقب آن بر عهده مالک اصلی سیم کارت بوده و وی مقصر شناخته خواهد شد.

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان غربی همچنین تاکید کرد: در صورت فروش و واگذاری سیم کارت‌های خود به دیگران، مخاطبین و شبکه‌های اجتماعی فعال بر روی آن‌ها را به سیم کارت دیگری انتقال داده و یا به طور کلی آن‌ها را حذف نمایید.

وی گفت: برابر قانون جرایم رایانه‌ای هر گونه مزاحمت در بستر فضای مجازی برای دیگران جرم تلقی شده و مجازاتی مانند حبس و جزای نقدی برای خاطیان در نظر گرفته شده است.

انگیزه‌ی هکرها از جرایم سایبری

انگیزه‌ی یک هکر از جرایم سایبری چیست؟ پول یا شهرت؟ همیشه انگیزه‌های مالی نیست که هکرها را به انجام جرایم دیجیتالی تشویق می‌کند؛ هکرها به توانایی خود در هک، تغییر و به‌هم‌ ریختن برنامه‌های ایجاد شده توسط کارشناسان حرفه‌ای افتخار می‌کنند.

به گزارش ایسنا، جای شکی نیست که مجرهکمان سایبری برای انجام جرایم انگیزه‌های مادی و مالی دارند، اما براساس تحقیقات جدید در دنیای مجازی بازیگران شروری وجود دارند که به خاطر غرور یا تحت تاثیر عوامل اجتماعی‌-‌ اقتصادی و روانشناختی به سمت جرایم دیجیتال هدایت می‌شوند. انگیزه‌های اصلی جرایم سایبری دربرگیرنده فاکتورهای اجتماعی‌-‌اقتصادی، مهارت‌های کافی، عوامل روانی مانند انتقام یا حس غرور است.

در ویکی‌پدیا در تعریف هکرهای کلاه سفید آمده است: هکر کلاه سفید (white hat hacker) به آن دسته از هکرهایی گفته می‌شود که کارهای مفیدی انجام می‌دهند، نفوذ می‌کنند اما بدون نیت بد. دلیل کار آن‌ها معمولاً بررسی امنیت سیستم‌هاست؛ چیزی که در جامعه امنیت کامپیوتری به آن تست نفوذ می‌گویند. این افراد ممکن است با شرکت‌ها قراردادی برای کشف نقاط ضعف سیستم آن‌ها ببندند و تلاش کنند تا با رعایت کلیه اصول هک اخلاقی به سیستم آن‌ها نفوذ کنند.

هدف هکرهای کلاه سفید نشان دادن ضعف سیستم‌های امنیتی شبکه‌های کامپیوتری است و به همین دلیل این گروه به نام هکرهای خوب معروف هستند. این دسته نه تنها مضر نیستند، بلکه در تحکیم دیواره حفاظتی شبکه‌ها نقش اساسی دارند. کلاه سفیدها داری خلاقیت عجیبی هستند و معمولاً هر بار با روش جدیدی از دیواره امنیتی عبور می‌کنند. مثل یافتن نقص در سیستم امنیتی و جلوگیری از ورود رخنه‌گرهای کلاه سیاه. معمولاً تمامی گروه‌های هکری کلاه سفید در اکثر کشورها به صورت آزادانه فعالیت دارند و تقریباً قانونی هستند.

در مقابل، هکرهای کلاه سیاه (Black Hat Hacker) هستند. هکر کلاه سیاه کسی است که برای سود شخصی یا نیت‌های غیراخلاقی دست به نفوذ به سیستم‌ها می‌زند و کارهای مخرب می‌کند و سایت‌ها را تخریب کرده یا اطلاعاتی را می‌دزدد و بنابر قوانین جرایم رایانه‌ای مجرم شناخته می‌شود. این همان شخصیتی است که معمولاً در فیلم‌های هالیوودی و رسانه‌ها از هکر به نمایش گذاشته می‌شود.

بر اساس اطلاعات منتشر شده در سایت پلیس فتا، معمولاً بخش بزرگی از این نفوذ وابسته به اشتباهات انسانی کاربران است. مثلاً انتخاب سال تولد یا شماره تلفن به عنوان پسورد دعوت یک هکر کلاه سیاه است به نفوذ به یک سیستم. این گروه به‌طور کاملاً پنهانی دست به عملیات خراب‌کارانه می‌زنند. اولین چیزی که به فکر کلاه سیاه‌ها می‌رسد، نفوذ به سیستم قربانی است. کلاه سیاه‌ها همه ویروس‌نویسند و با ارسال ویروس نوشته‌شده خود روی سیستم قربانی به آن سیستم نفوذ پیدا می‌کنند و در واقع یک جاسوس به سیستم قربانی می‌فرستند.

با بررسی این فاکتورها و انگیزه‌های جرایم سایبری و ایجاد یک شخصیت عمومی جنایی سایبری، می‌توان انگیزه‌های متخلف برای اشکال خاص از جرایم سایبری مانند مهندسی‌ اجتماعی و ایجاد بدافزار را با دقت تعیین و مشخص کرد. تشخیص انگیزه مجرمان سایبری از انجام جرم، می‌تواند به عنوان یک راه‌کار برای کمک به آن‌ها و تبدیل مجرمین سایبری به هکرهای کلاه سفید مفید باشد، زیرا همواره یک خط بسیار نازک مرز بین هکرهای کلاه سفید و کلاه سیاه وجود دارد.

سوءاستفاده از هویت دیگران در فضای مجازی جرم است

رئیس پليس فتا استان اردبيل گفت: شخصی که با سوءاستفاده از مشخصات همکار خود در یکی از ادارات اقدام به طرح شکایت کرده بود، توسط پليس فتا اردبيل دستگير شد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم علی قهرمان طالع از شناسایی و دستگيری فردی که با هویت یکی از همکاران خود در اداره کل آموزش فنی‌و حرفه‌ای استان اردبیل اقدام به طرح شکایت در سامانه رسیدگی به شکایات سازمان بازرسی کل کشور کرده بود خبر دادو اظهار کرد: در پی وصول پرونده‌ای با عنوان نشر اکاذیب توسط شاکیه به پلیس فتا اردبیل، مخاطب اظهار داشت که شخصی با سوءاستفاده از هویت وی با لحنی تند و مطالبی کذب نسبت به طرح شکایت از مسئولان اداره مربوطه در سامانه بازرسی کل کشور داشته که بنده پس از دریافت پیامکی مبنی بر “شکایت شما با موفقیت ثبت گردید” متوجه شده و به این پلیس مراجعه نمودم که روند رسیدگی به آن در دستور کار كارشناسان این پليس قرار گرفت.

وی افزود: به دلیل پیچیدگی اداری این قضیه با هماهنگی‌های صورت گرفته با مدیرکل محترم فناوری اطلاعات سازمان بازرسی کل کشور و اداره کل آموزش فنی‌و حرفه‌ای استان اردبیل و با توجه به اینکه متهم با استفاده از ترفند‌های مختلف قصد گمراه کردن پلیس را داشت، کارشناسان این پلیس در ادامه بررسی‌های پلیسی به یکی از همکاران شاکیه در اداره مظنون و پس از بررسی‌های فنی متهم مورد نظر را دستگیر و پس از مواجهه با ادله دیجیتال به بزه انتسابی اعتراف و برای سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضایی گردید.

اين مقام ارشد انتظامی در پایان توصیه کرد: هم‌وطنان عزیز دقت داشته باشند که با توجه به ماده 744،745،746 قانون جرائم رایانه‌ای به‌هیچ‌وجه از هویت و عکس دیگران در فضای مجازی استفاده نکرده و همچنین از نسبت دادن و نشر اکاذیب در این فضا جداً خودداری نمایند.

شناسایی ۱۲۰۰مورد قمار و شرط بندی در فضای مجازی

معاون دادستان کل کشور در امور فضای مجازی گفت: قمار و شرط بندی در فضای مجازی رشد داشته و حدود ۱۲۰۰ مورد را دادستان کل کشور شناسایی کرد و به مراجع قضایی اعلام کرد.

به گزارش ایسنا، عبدالصمد خرم‌آبادی در سومین همایش مقابله با جرایم مالی در فضای مجازی  گفت: این سومین همایشی است که با حضور دادستان های استان ها در امور مجازی تشکیل می شود و اولین همایش با همکاری پلیس فتا در سال ۹۵ برگزار شد و همایش دوم در سال ۹۶ برگزار شد که یک دوره تربیت مربی برای همکارانی که معاون دادستان در امور فضای مجازی‌اند، تشکیل شد.

وی افزود: در هر شهرستانی یک شعبه ویژه رسیدگی به جرایم رایانه ای داریم و با توجه به اینکه جرایم رایانه ای و فناوری اطلاعات در زوایای زندگی انسان نفوذ پیدا کرده است و برهمین اساس یک شعبه ویژه در هر شهرستانی تشکیل دادیم و معاونین دادستان استان بر این شعب نظارت می کنند.

وی با اشاره به سومین همایش که امروز در زمینه مقابله با جرایم مالی در فضای مجازی و  با همکاری بانک مرکزی برگزار شده است، گفت: با همکاری بانک مرکزی سعی کردیم سامانه کاشف را ایجاد کنیم. با راه اندازی این سامانه قضات رسیدگی کننده به جرایم رایانه ای از طریق بانک مرکزی با تمام شعب بانک ارتباط مستقیم برقرار می کنند و حساب های بانکی که به جرایم مالی اختصاص می یابد را مسدود می کنند. قضات می توانند وجوه حاصل از جرم را توقیف کنند. حدود ۱۰ فرم را تهیه کردیم که در این سامانه قرار می‌گیرد و ۱۰ فرم هم پاسخ به این استعلامات است.

خرم آبادی افزود: معاونین مرکز استان این سامانه در اختیارشان است ولی این سامانه مربوط به کل استان است. برای اینکه همکاران قضایی بتوانند در خارج از ساعات اداری اقدام کنند این سامانه روی موبایل افراد نصب می شود و ان‌شاءالله در فاز بعدی این سامانه را در اختیار پلیس فتا هم قرار می دهیم. ما به صورت آفلاین این سامانه را اجرا کردیم و کمتر از ۲۰ دقیقه حساب هایی که باید مسدود شود مسدود کردند.

وی افزود: می دانید قمار و شرط بندی در فضای مجازی رشد داشت و حدود ۱۲۰۰ مورد را دادستان کل کشور شناسایی کرد و به مراجع قضایی اعلام کرد. جرم دیگر کلاهبرداری رایانه ای است.

همایش مقابله با جرایم مالی در فضای مجازی

همایش مقابله با جرایم مالی در فضای مجازی چهارشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ با حضور حجت الاسلام والمسلمین محمدجعفر منتظری دادستان کل کشور، ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی و معاونین دادستان مراکز استان ها در مجتمع شهید بهشتی تهران برگزار شد.
همایش مقابله با جرایم مالی در فضای مجازی

معرفی یک کتاب مفید و کاربردی درباره جرائم مربوط به مالکیت فکری

سرقت و کلاهبرداری مالکیت فکری

نویسنده: جی اس. آلبانیز
مترجمان: حمیدرضا دانش نازی، سید امین روح الامینی
انتشارات مجد: ۱۳۹۳

آنچه در این کتاب میخوانیم:
این کتاب به بررسی جنبه های کیفری مرتبط با نقض مالکیت فکری، بررسی ریشه ی جرائم مرتبط با مالکیت فکری و چالشهای مربوط به آن می پردازد.

 

کتاب سرقت و کلاهبرداری مالکیت فکری

گرداننده پیج برده‌داری جنسی دستگیر شد

رئیس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات استان کرمانشاه از دستگیری فردی که اقدام به راه‌اندازی پیجی در شبکه اجتماعی اینستاگرام جهت آموزش برده‌داری جنسی و اغفال دختران جوان نموده بود خبر داد و گفت: مجرمین فضای سایبر باید توجه داشته باشند که فضای مجازی به صورت مستمر توسط پلیس فتا رصد شده و هیچ فعالیت مجرمانه‌ای از دیدگان  کارشناسان این پلیس مخفی نمی‌ماند.

به گزارش پليس فتا، سرهنگ علی کریمی در تشریح این خبر اظهار کرد: در پى رصد و پايش فضاى‌ سايبرى توسط كارشناسان پليس فتا استان کرمانشاه، مشخص شد پیجی در شبکه اجتماعی اینستاگرام با هدف ترويج انحرافات اخلاقى فعاليت نموده و با آموزش برده‌داری جنسی و انتشار موضوعات غير‌اخلاقى به دنبال جذب نوجوانان و جوانان و زمينه‌سازى براى گسترش اين‌گونه انحرافات در فضاى مجازى و حقیقی بود.

اين مقام ارشد انتظامى گفت: كارشناسان پليس فتا با انجام تحقيقات فنى و پليسى توانستند متهم را که ساکن يكى از شهرستان‌های استان کرمانشاه بود، شناسايى و با دستور مقام‌قضایی به این پلیس دلالت دهند.

وی افزود: در بازجویی‌های اولیه متهم منکر هرگونه بزه ارتکابي می‌شد ولی پس از مواجهه شدن بامستندات و مدارک جمع آوري شده از سوی کارشناسان ضمن اعتراف به بزه ارتکابی در اظهارات خود بیان کرد، تحت تاثیر هیجانات و ورود به فضای مجازی اقدام به ساخت پیج عمومی و مستهجن در شبکه اجتماعی اینستاگرام و انتشار مطالب غیر اخلاقی در آن جهت اغفال دختران جوان و نوجوان نموده است.

سرهنگ کریمی ضمن بیان اینکه گروه يا كانال و یا پیچ بسیاری با مضامين غير‌اخلاقى و انتشار تصاوير مبتذل و مستهجن در شبکه‌های اجتماعی خارجی از جمله تلگرام و اینستاگرام فعالیت می‌کنند، به خانواده ها هشدار داد و گفت: با توجه به اينكه امروزه بسيارى از نوجوانان در سنين بلوغ به فضاى سايبرى دسترسى دارند غفلت از این مهم از سوی والدین موجب می‌گردد تا فرزندان آنها به راحتی در دام مجرمان سایبری گرفتار شوند لذا والدين در صورت شناخت كافى از فرزندان خود و با ارائه آگاهى‌هاى لازم به آنها، مى‌توانند از بروز انحرافات اخلاقى در نوجوانان، جلوگيرى نمايند.

این مقام ارشد انتظامی ادامه داد: برابر ماده 14 قانون جرائم رایانه‌ای، هركس به وسیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله كند یا به قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری كند، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

لزوم حفظ اسرار و مجازات افشای اسرار در قوانین ایران

مرسوم ترین روش حفظ اسرار توافق عدم افشا یا قرارداد NDA است که به صورت یکجانبه یا دوجانبه طرفین را ملزم به حفظ اسرار یکدیگر می نماید. اما قانونگذار برای حفظ نظم عمومی در روابط اشخاص، بعضی از مشاغل را ملزم به نگهداری اسراری می نماید که در اختیار آنها قرار گرفته و برای افشای آن یا استفاده غیر مجاز از آن ، مجازاتهایی در نظر گرفته است.

به گزارش سایت حقوق کسب و کارهای اینترنتی، ملاک مجازات برای افشای اسرار، اعتمادی است که مردم در مراجعات خود به بعضی از مشاغل نظیر پزشکی وکالت ، کارشناس رسمی و غیره دارند و مردم به خاطر همین اعتماد است که به راحتی اسرار خود را در افشا می کنند. لذا در صورتی که این اشخاص و مشاغل اسرار مردم را افشا نمایند نظم اجتماعی خدشه دار شده و بی اعتمادی موجود باعث ورود خسارات شدیدی به جامعه خواهد شد.

در ادامه به مواد قانونی مربوط به حفظ اسرار در مشاغل مختلف اشاره می شود و در مورد هر کدام به طور مختصری توضیحاتی داده می شود .

قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم

قانونگذار در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ماده ۶۴۸  را به حفظ اسرار مردم اختصاص داده است .

ماده ۶۴۸ ـ اطبا و جراحان و ماماها و داروفروشان و کلیه کسانی که ‌به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می‌شوند هرگاه در غیر از موارد قانونی‌، اسرار مردم را افشا کنند به سه ماه و یک روز تا یک ‌سال حبس و یا به یک میلیون و پانصد هزار تا شش میلیون ریال ‌جزای نقدی محکوم می‌شوند.

در این ماده قانونگذار از باب غلبه پزشکان را مثال زده به این علت که رازداری برای پزشک اهمیت بالایی دارد و مردم با خیال راحت بتواند به پزشک مراجعه نموده و مشکلات خود را مطرح نمایند و در ادامه با عبارت ” کلیه کسانی که‌ به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می‌شوند ” لزوم حفظ اسرار را به مشاغل دیگر تسریع داده است .

آنچه باید توجه داشت این است که در صورتی که شخصی به مناسب شغل خود از اسرار مردم آگاه شود با توجه به این ماده ملزم به حفظ آن است به عنوان مثال در صورتی که وکیلی در جلسه مشاوره با موکل خود ، اطلاعاتی از موکل خود بگیرد این اطلاعات در حکم سر بوده و وکیل ملزم به حفظ آن است ولی اگر همان وکیل در جمعی ، از اسرار شخصی مطلع شود به این دلیل که در ارتباط با شغل خود محرم آن اسرار نمی باشد در صورت افشای آن با استفاده از این ماده قابل مجازات نمی باشد.

در این ماده تفاوتی نمی کند که شغل یا حرفه جز مشاغل دولتی باشد یا خصوصی و شامل تمام افراد می شود.

نکته مهمی که در این ماده باید به آن توجه نمود این است که دامنه حفظ اسرار مردم تا جایی است که با قانون  در تعارض نباشد . هر کجا قانون افشای اسرار مردم را لازم دانسته دیگر افراد ملزم به حفظ آن اسرار نمی باشند. ولی افشای اسرار باید نزد مقامات ذیصلاح و به قدر نیاز باشد تا با توسل به این ماده نتوان افشا کننده اسرار را مجازات نمود.

‌قانون تجارت الکترونیکی

مبحث دوم از فصل دوم قانون تجارت الکترونیکی به حمایت از اسرار تجاری (Trade Secrets) اختصاص داده شده است ماده ۶۵ این قانون اسرار تجاری الکترونیکی را به این صورت تعریف کرده است

ماده ۶۵ – اسرار تجاری الکترونیکی «‌داده پیام»ی است که شامل اطلاعات، ‌فرمولها، الگوها، نرم‌افزارها و برنامه‌ها، ابزار و روشها، تکنیک‌ها و فرایندها، تألیفات منتشر‌نشده، روشهای انجام تجارت و داد و ستد، فنون، نقشه‌ها و فراگردها، اطلاعات مالی،‌ فهرست مشتریان، طرحهای تجاری و امثال اینها است، که به طور مستقل دارای ارزش‌اقتصادی بوده و در دسترس عموم قرار ندارد و تلاشهای معقولانه‌ای برای حفظ و حراست‌ از آنها انجام شده است.

در این ماده هر داده پیامی که سه ویژگی زیر را داشته باشد جز اسرار تجاری الکترونیکی قلمداد می شود

  • بطور مستقل دارای ارزش اقتصادی باشد
  • در دسترس عموم نباشد
  • تلاش معقولانه ای برای حفظ و حراست از آن انجام شده باشد

در ماده ۶۴ قانون تجارت الکترونیکی تحصیل غیر قانونی اسرار تجاری و اقتصادی برای خود و یا افشای آن برای دیگری را در محیط الکترونیکی جرم دانسته و در ماده ۷۵ همان قانون برای متخلفین مجازات حبس و جزای نقدی در نظر گرفته است.

ماده ۶۴ – به منظور حمایت از رقابتهای مشروع و عادلانه در بستر مبادلات‌الکترونیکی، تحصیل غیرقانونی اسرار تجاری و اقتصادی بنگاهها و مؤسسات برای خود و‌ یا افشای آن برای اشخاص ثالث در محیط الکترونیکی جرم محسوب و مرتکب به‌مجازات مقرر در این قانون خواهد رسید.

ماده ۷۵ – متخلفین از ماده (۶۴) این قانون و هرکس در بستر مبادلات الکترونیکی‌به منظور رقابت، منفعت و یا ورود خسارت به بنگاه‌های تجاری، صنعتی، اقتصادی و‌خدماتی، با نقض حقوق قراردادهای استخدام مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی و یا‌دستیابی غیرمجاز، اسرار تجاری آنان را برای خود تحصیل نموده و یا برای اشخاص ثالث ‌افشا نماید به حبس از شش ماه تا دو سال و نیم، و جزای نقدی معادل پنجاه میلیون  ریال محکوم خواهد شد.

ماده ۷۵ قانون تجارت الکترونیکی علاوه بر مجازات تحصیل غیر قانونی اسرار تجاری یا افشای آن ، نقض حقوق قراردادهای استخدامی مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی و یا دستیابی غیر مجاز اسرار تجاری مجموعه ای که شخص در آن مشغول به کار است ، به منظور رقابت جلب منفعت یا ورود خسارت در بستر مبادلات الکترونیکی را مستحق مجازات حبس و جزای نقدی دانسته است

قانون جرایم رایانه ای

قانون جرایم رایانه ای از دیگر قوانینی است که انتشار اسرار افراد در محیط های مجازی را به شرط ورود ضرر یا هتک حیثیت عرفی جرم دانسته و برای آن مجازات حبس یا جزای نقدی در نظر گرفته است در ماده ۱۷ این قانون می خوانیم

ماده۱۷ـ هر كس به وسیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او جز در موارد قانونی منتشر كند یا دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی كه منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون  ریال تا چهل میلیون  ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

در این ماده علاوه بر اسرار، برای انتشار یا در دسترس قراردادن صوت، تصویر، فیلم خصوصی یا خانوادگی دیگری  مشروط بر آنکه موجب ورود ضرر یا هتک حیثیت عرفی شود نیز مجازات مشابهی در نظر گرفته است.

در ادامه به قوانینی اشاره می شود که شغل یا سازمانی را به صورت خاص از افشای اسرار مردم برحذر داشته است .

قانون مالیاتهای مستقیم

مادة ۲۳۲ – ادارة امور مالیاتی و سایر مراجع مالیاتی باید اطلاعاتی را كه ضمن رسیدگی به امور مالیاتی مؤدی به دست می‌آورند محرمانه تلقی و از افشای آن جز در امر تشخیص درآمد و مالیات نزد مراجع ذیربط در حد نیاز خودداری نمایند و در صورت افشا طبق قانون مجازات اسلامی با آنها رفتار خواهد شد.

در این ماده منظور از قانون مجازات اسلامی ماده ۶۴۸ کتاب تعزیرات است که در ابتدای نوشته توضیح داده شد.

قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری

‌در ماده ۲۶ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۳۸۱ نیز ، کارشناسان رسمی را از افشای اسرار برحذر داشته است و برای متخلفین مجازاتهای انتظامی به شرح زیر در نظر گرفته است.

بند ۴ ماده ۲۶ همان قانون “تسلیم اسناد و مدارک به اشخاصی که قانوناً حق دریافت آن را ندارند و یا امتناع از تسلیم آنها به اشخاصی که حق دریافت دارند.” را به عنوان تخلف در نظر گرفته و مجازات انتظامی آن را محدودکردن اختیارات فنی کارشناس رسمی برای مدت سه سال یا  محرومیت از اشتغال به امر کارشناسی رسمی تا سه سال در نظر گرفته است

بند  ۱۴ماده ۲۶ قانون فوق الذکر ” افشاء اسرار و اسناد محرمانه.” را به عنوان تخلف در نظر گرفته و مجازات انتظامی آن را محرومیت از اشتغال به امر کارشناسی رسمی از یک  تا سه سال یا محرومیت از امر کارشناسی به صورت دائم در نظر گرفته است .

قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران

قانون بازار اوراق بهادار در بند یک ماده ۴۶ “هر شخصی که اطلاعات نهانی مربوط به اوراق بهادار موضوع این قانون را که حسب وظیفه در اختیار وی قرار گرفته به نحوی از انحاء به ضرر دیگران یا به نفع خود یا به نفع اشخاصی که از طرف آنها به هر عنوان نمایندگی داشته باشند، قبل از انتشار عمومی، مورد استفاده قرار دهد و یا موجبات افشاء و انتشار آنها را در غیر موارد مقرر فراهم نماید.” مجرم دانسته و مجازات آن را حبس یا جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر سود بدست آمده یا زیان متحمل نشده یا هر دو مجازات قرار داده است

در ماده ۴۸ همان قانون کارگزار ، معامله‌گر، بازار گردان و مشاور سرمایه گذاری را ملزم به حفظ اسراری که در اختیار آنها قرار گرفته نموده است و متخلفین را به مجازات ماده ۶۴۸ کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی محکوم نموده است.

ماده ۴۸ – کارگزار، کارگزار / معامله‌گر، بازار گردان و مشاور سرمایه گذاری که اسرار اشخاصی را که برحسب وظیفه از آنها مطلع شده یا در اختیار وی قرار دارد، بدون مجوز افشاء نماید، به مجازاتهای مقرر در ماده (۶۴۸) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ محکوم خواهد شد.

قانون مرکز آمار ایران

قانونگذار اطلاعات جمع آوری شده ناشی از سرشماریها و آمارگیریهای مرکز آمار ایران را منحصر به این مرکز و محرمانه تلقی نموده و حتی افشای آن را برای مراجع قضایی ، اداری و مالیانی و سایر مراجع ممنوع کرده است

ماده ۷ـ هر شخص ساکن ایران همچنین اتباع ایرانی مقیم خارج از کشور مکلفند به پرسشهای مربوط به کلیه سرشماریها و آمارگیریها که توسط مرکز آمارایران انجام می‌شود پاسخ صحیح دهند. آمار و اطلاعاتی که ضمن آمارگیریهای مختلف از افراد و مؤسسات جمع‌آوری می‌شود محرمانه خواهد بود و جز در تهیه آمارهای کلی و عمومی نباید مورد استفاده قرارگیرد. استفاده و مطالبه و استناد به اطلاعات جمع‌آوری شده از افراد و مؤسسات به هیچوجه در مراجع قضائی و اداری و مالیاتی و نظایر آن مجاز نخواهد بود.

در آخر سه ماده از قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب ۱۳۵۳ جهت مطالعه درج شده است

قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی

‌ماده ۱ – اسناد دولتی عبارتند از هر نوع نوشته یا اطلاعات ثبت یا ضبط شده مربوط به وظایف و فعالیتهای وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و‌وابسته به به دولت و شرکتهای دولتی از قبیل مراسلات – دفاتر – پرونده – عکس‌ها – نقشه‌ها – کلیشه‌ها – نمودارها – فیلم‌ها – میکرو فیلم‌ها و‌نوارهای ضبط صوت که در مراجع مذکور تهیه و یا به آن رسیده باشد.
‌اسناد دولتی سری اسنادی است که افشای آنها مغایر با مصالح دولت و یا مملکت باشد.
‌اسناد دولتی محرمانه اسنادی است که افشای آنها مغایر با مصالح خاص اداری سازمانهای مذکور در این ماده باشد.

‌ماده ۲ – هر یک از کارکنان سازمانهای مذکور در ماده یک که حسب وظیفه مأمور حفظ اسناد سری و محرمانه دولتی بوده یا حسب وظیفه اسناد ‌مزبور در اختیار او بوده و آنها را انتشار داده یا افشاء نماید یا خارج از حدود وظایف اداری در اختیار دیگران قرار دهد یا به هر نحو، دیگران را از مفاد آنها ‌مطلع سازد در مورد اسناد سری به حبس جنایی درجه ۲ از دو تا ده سال و در مورد اسناد محرمانه به حبس جنحه‌ای از شش ماه تا سه سال محکوم‌می‌شود همین مجازات حسب مورد مقرر است درباره کسانی که این اسناد را با علم و اطلاع از سری یا محرمانه بودن آن چاپ یا منتشر نموده و یا‌موجبات چاپ یا انتشار آن را فراهم نمایند.
‌در صورتی که افشای مفاد اسناد مذکور در اثر عدم رعایت نظامات یا در اثر غفلت و مسامحه حفاظت آنها صورت گرفته باشد مجازات او سه ماه تا شش‌ماه حبس جنحه‌ای خواهد بود.

‌ماده ۳ – هر یک از کارکنان سازمانهای مذکور در ماده ۱ یا اشخاص دیگر که اطلاعات یا مذاکرات یا تصمیمات سری و محرمانه دولتی را به نحوی از‌انحاء به کسی که صلاحیت اطلاع بر آن را ندارد به دهد یا موجبات افشاء یا انتشار آنها را فراهم نماید عمل مرتکب در حکم افشا یا انتشار اسناد سری یا‌محرمانه دولتی محسوب می‌شود.

سخن پایانی

آنچه در این یادداشت مورد مطالعه قرار گرفت اهم قوانینی بود که اشخاص و سازمانها را از افشای اسرار برحذر می دارد . در صورتی که شما در ارتباط با کسب و کار خود می خواهید اطلاعاتی را در اختیار مشاوران یا کارمندان و دیگر همکاران خود قرار دهید که ممکن است از افشای آن متحمل ضرر شوید پیشنهاد ما توافق عدم افشای اطلاعات یا قرارداد NDA است که در نوشته های بعدی به طور مفصل درباره آن صحبت خواهد شد.