حقوق کودکان در فضای مجازی

فضای مجازی عرصه ای است که حقوق و تکالیف متعددی در آن معنا می یابد. حقوق کودکان در این فضا از جمله حقوق مطروحه می باشد که در ابعاد مختلف می تواند مورد بررسی قرار بگیرد. پیش از آنکه وارد جزئیات و اقسام حقوق کودک در فضای مجازی شویم، تبیین و تشریح واژه “کودک” در ادبیات حقوقی ضروری می باشد.

به گزارش مرکز ملی فضای مجازی، قانونگذار جمهوری اسلامی ایران در موارد مختلفی احکامی را برای کودکان، صغار و … وضع نموده است، لکن هیچ گاه به طور صریح این واژه در ادبیات حقوقی داخلی تعریف نشده است. اما «کنوانسیون 1989 حقوق کودک» واژه کودک را به شرح ذیل تعریف نموده است: «از نظر این‌ کنوانسیون‌ منظور از کودک‌ افراد انسانی‌ زیر سن‌ 18 سال‌ است،‌ مگر این‌ که‌ طبق‌ قانون‌ قابل‌ اجرا در مورد کودک‌، سن‌ بلوغ‌ کمتر تشخیص‌ داده‌ شود.» فلذا مقصود از حقوق کودکان، ناظر به ان دسته از افرادی است که از حیث قانونی سن انها زیر 18 سال باشد. دولت جمهوری اسلامی ایران در اسفند 1372 با «‌قانون اجازه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک» و با تصویب مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان رسماً این کنوانسیون را پذیرفت. البته پذیرش کنوانسیون 1989 حقوق کودک؛ مشروط بر این نکته است که مفاد آن در هر مورد و هر زمان در تعارض با قوانین داخلی و موازین اسلامی باشد یا قرار گیرد از طرف دولت جمهوری‌اسلامی ایران لازم‌الرعایه نباشد.

موضوع حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی، درگیر شدن کودکان با بازی های آنلاین در بستر اینترنت و سوء استفاده ذهنی و جنسی از کودکان در فضای سایبر، از مهمترین چالش ها و مباحثی است که در موضوع حقوق کودکان در فضای مجازی مورد دقت قرار می گیرد.

  1. در خصوص نقض حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی باید به این نکته اشاره نماییم که دیتا و اطلاعات کودکان به راحتی می تواند توسط آن ها در شبکه های اجتماعی و … انتشار داده شود، بدون آنکه خود آنها به آثار این نشر و انتشار اطلاعات شخصی شان واقف باشند. در ظاهر امر، انتشار عالمانه و عامدانه اطلاعات شخصی توسط هر فرد به شرط آنکه دارای وصف مجرمانه نباشد، منعی ندارد و قانونگذار حکم خاصی را برای محدودیت یا حتی حمایت از افراد در این زمینه مقرر نکرده است. لکن اگر این انتشار توسط یک کودک صورت گیرد، هرچند که عامدانه باشد، لکن به دلیل صغر سن، عنصر عالمانه آن محل اشکال قرار می گیرد، از همین رو، این فعل نیازمند حمایت قانونگذار از آن است. در مجموع باید بیان نمود که با توجه به سهولت نقض حریم خصوصی کودکان در فضای مجازی، این موضوع علاوه بر نیاز به مراقبت و پیشگیری، مترصد حمایت قانونگذار نیز می باشد.
  2. دومین مبحث و چالشی که در موضوع حقوق کودکان در فضای مجازی اشاره شد، موضوع بازی های اینترنتی است. موضوعی فراگیر که بدون تردید بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانان امروزی درگیر آنها هستند. بازی های اینترنتی می تواند نقش بسیار موثری در تربیت و رشد ذهنی و فکری کودکان ایجاد نماید و اگر این بازی ها استاندارهای لازم را رعایت نکنند، بدون تردید باید آنها را از مهمترین دلایل در هنجار شکنی جوانان آینده بدانیم.
  3. اصلی ترین موضوع حقوق کودک در فضای مجازی، سوء استفاده ذهنی و جنسی از کودکان در فضای سایبر می باشد. موضوعی که با توجه به اهمیت آن، در کشورهای مختلفی نظیر ایالات متحده آمریکا، آلمان، انگلستان، ایرلند و …، قوانین متعددی در مورد آن وضع گردیده است. در سال های اخیر پدیده سوء استفاده جنسی از کودکان در فضای مجازی به عنوان یک نگرانی جدی در جامعه بین المللی مطرح گردیده است. در همین راستا در بند ج ماده 34 کنوانسیون حقوق کودک، دولت های عضو مکلف گردیده اند تدابیر ملی، دو جانبه و چند جانبه برای پیشگیری از استفاده استثمارگرانه از کودکان در نمایش ها و موارد پورنوگرافیک را اتخاذ نمایند. رویکردی مشابه رویکرد این ماده در پروتکل اختیاری مربوط به فروش، فحشا و هرزه‌نگاری کودکان که در سال 2000 به کنوانسیون حقوق کودک منضم شد مشاهده می‌شود. ماده 9 کنوانسیون شورای اروپا در خصوص جرایم سایبری نیز با جرم‌انگاری این عمل کوشیده است تا از ارتکاب این قبیل از جرایم علیه کودکان جلوگیری کند.

عنصر قانونی و مبنای حقوقی برای حق دسترسی کودکان به فضای مجازی را می توان ماده ۱۹ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی دانست. این ماده در تشریح حق آزادی بیان بر این نکته تاکید می نماید که آزادی بیان شامل آزاد تحصیل یا دریافت اطلاعات و اشاعه یا انتقال اطلاعات می‌باشد؛ خواه شفاهاً یا به‌ صورت‌ نوشته‌ یا چاپ‌ یا به‌ صورت‌ هنری‌ یا به هر وسیله‌ دیگر صورت گیرد. در همین راستا، ماده ۱۷ کنوانسیون حقوق کودک مقرر می دارد که کشورهای‌ طرف‌ کنوانسیون،‌ دسترسی‌ کودک‌ به‌ اطلاعات‌ و مطالب‌ از منابع‌ گوناگون‌ و بین‌المللی‌، خصوصاً مواردی‌ که‌ مربوط‌ به‌ اعتلای‌ رفاه‌ اجتماعی‌، معنوی‌ یا اخلاقی‌ و بهداشت‌ جسمی‌ و روحی‌ وی‌ می‌شود را تضمین‌ می‌کنند.

همچنین ذکر این نکته در اینجا ضروری است که با توجه به ماهیت فضای مجازی که آثاری فراگیر دارد و محدود به مرزهای جغرافیایی نیست، ضرورت اتخاذ اقدامات بین المللی برای محدودسازی برخی محتویات مخرب برای کودکان با همکاری همه اعضای جامعه بین الملل امری انکار ناپذیر است.

در قوانین فعلی حاکم در نظام جمهوری اسلامی ایران قانون، مقرره یا قواعد صریح و خاصی در زمینه صیانت و حمایت از حقوق کودکان در فضای مجازی وجود ندارد که این امر نیازمند توجه جدی قانونگذار به این مساله است. البته ذکر این نکته ضروری است که از کلیات قوانین و مقررات موجود می توان حمایت های کلی را از این قشر خاص مورد نظر قرار داد. علاوه بر این موضوع در برخی قوانین از جمله ماده ماده (28) قانون جرایم رایانه‌ای مصوب 1388/3/5 مجلس شورای اسلامی در راستای صیانت از حقوق کودکان در فضای مجازی مقرر شده است: «…دادگاه‌های ایران در موارد زیر نیز صالح به رسیدگی خواهند بود: … د) جرایم رایانه‎ای متضمن سوء‌استفاده از اشخاص کمتر از ١٨ سال، اعم از آنکه مرتکب یا بزه‎دیده ایرانی یا غیرایرانی باشد.» لکن علی رغم این موارد، همان طور که گفته شد، با توجه به اهمیت فضای مجازی و حقوق کودکان در این عرصه، توجه ویژه قانونگذار به موضوع حاضر ضروری می باشد.

هر آنچه باید درباره کلاهبرداری های پیامکی و جرائم فضای مجازی بدانیم

با وجود آموزش‌های همگانی و اطلاع‌رسانی‌های مکرر جرایم اقتصادی در صدر جرایم فضای مجازی قرار دارد.

به گزارش مهر، وعده برنده شدن در قرعه‌کشی فروشگاه‌های اینترنتی، برنده شدن در سفر به عتبات عالیات و هزاران وعده‌های دیگر که در قالب پیامک ارسال می‌شود، نتیجه‌ای جز خالی کردن حساب بانکی افراد ندارد.

فیشینگ از صفحات جعلی یکی از ترفندهای دیگری است که این روزها بازار آن در صفحات مجازی سکه شده است و شهروندان بدون اطلاع از پروتکل ://Htpps در دام این صفحات جعلی می‌افتند.

نوع دیگر کلاهبرداری اینترنتی از طریق کارت‌های بانکی است؛ کارت‌هایی که در خرید کوچک و بزرگ روزمره از آنها استفاده می‌کنیم.

محسن محمودی رئیس پلیس فتا استان در تشریح کلاهبرداری‌های پیامکی اظهار کرد: یکی از روش‌های کلاهبرداری از طریق sms و کشاندن مردم پای ATM است که در تبریز بیشتر با بهانه برنده شدن سفر عتبات عالیات اقدام به کلاهبرداری می‌کنند.

وی افزود: کلاهبرداران با روش‌های هیجانی و روان‌شناسی از مردم رمز دوم و موجودی کارت را می‌گیرند؛ در حالیکه به گمان دریافت جایزه دریافتی پای ATM می‌روند ولی با خالی شدن موجودی خود روبه‌رو می‌شوند.

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان شرقی با تاکید به اینکه به هیچ عنوان اطلاعات مهم حساب بانکی خود را در اختیار دیگران قرار نداده و برای واریز مبلغ به حسابتان صرفاً داشتن شماره حساب یا شماره کارت بانکی کافی است، تصریح کرد: بقیه اطلاعات حساب بانکی از جمله رمز اول یا دوم، کد CCV2، تاریخ انقضای کارت و حتی مراجعه شما به دستگاه خودپرداز هیچ لزومی ندارد.

وی ادامه داد: باید رمزهای بانکی خود را به صورت دوره‌ای تغییر دهید و از اعدادی مثل شماره شناسنامه، سال تولد و سایر اعدادی که قابل حدس زدن باشند استفاده نکنید.

محمودی، ساخت یکسری صفحات جعلی را مورد اشاره قرار داد و گفت: توجه به ‌https در صفحه بار بسیار مهم بوده به طوریکه بهتر است در هنگام پرداخت اینترنتی از کلید مجازی خود صفحه استفاده شود و به کد امنیتی چهار رقمی دقت کنیم زیرا این کد امنیتی در صفحات جعلی تغییر نمی‌یابد.

مزاحمت برای دیگران در فضای مجازی به قصد سرگرمی جرم است

رئیس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات استان آذربایجان غربی از شناسایی و دستگیری فردی خبر داد که برای ایجاد سرگرمی و تفریح اقدام به ایجاد مزاحمت برای دیگران در شبکه اجتماعی تلگرام نموده بود.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم اکبر نصرتی در تشریح این خبر گفت: با مراجعه تعدادی از شهروندان مبنی بر اینکه از سوی فرد یا افرادی در شبکه اجتماعی تلگرام مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند، موضوع در دستور کار این پلیس قرار گرفت.

وی افزود: با بررسی‌های صورت گرفته مشخص گردید که پیام‌های تهدید آمیزی به شکات در شبکه اجتماعی تلگرام ارسال شده است.

این مقام ارشد انتظامی ادامه داد: در روند رسیدگی به پرونده متهم مورد نظر شناسایی و با دستور مقام قضایی به این پلیس دلالت داده شد.

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان غربی گفت: در تحقیقات بعمل آمده از متهم و با مشاهده مستندات کافی لب به اعتراف گشوده و اعلام داشت بنده همه این پیام‌ها را به قصد ایجاد سرگرمی و تفریح ارسال نمودم.

سرهنگ دوم نصرتی با اشاره به اینکه همچنان که افراد در فضای حقیقی موظف به رعایت قوانین‌ و مقررات می‌باشند در فضای مجازی نیز موظف به رعایت قوانین مربوط به این حوزه می‌باشند، گفت: متاسفانه اکثر افراد با تفکر اینکه در این محیط ناشناخته می‌مانند، قانون مربوط به این حوزه را زیر پا گذاشته و اقدام به ایجاد مزاحمت و سلب آسایش دیگران مینمایند، در حالیکه این افراد قابل شناسایی هستند و با آنان برابر قانون جرایم رایانه‌ای برخورد خواهد شد.

وی ادامه داد: هر گونه ایجاد مزاحمت با هر قصد و نیتی برای دیگران در فضای مجازی جرم تلقی شده و برابر قانون جرایمی مانند حبس و جزای نقدی در نظر گرفته شده است.

تهدید در تلگرام در پی سرقت فلش مموری با اطلاعات خصوصی ذخیره شده

رئیس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فرماندهی انتظامی استان کردستان نگهداری تصاویر و فایل‌های خصوصی در حافظه سیستم‌های رایانه‌ای مثل لپ‌تاپ، گوشی‌های هوشمند، تبلت، و… را اشتباه خواند و گفت: نگهداری فایل‌های مهم و خصوصی در حافظه سیستم‌های متصل به اینترنت می‌تواند از سوی هکرها یا مجرمان سایبری به سرقت رفته و مورد سوءاستفاده قرار گیرد‌.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ شاکری تصریح کرد: در جدیدترین پرونده از این‌ دست که در پلیس فتا منجر به تشکیل پرونده شد، فردی در تلگرام با ارسال مطالب تهدید آمیز، آرامش یک شهروند را مختل کرده بود.

وی افزود: شخصی با در دست داشتن مرجوعهٔ قضایی با موضوع مزاحمت در فضای مجازی و از طریق شبکه اجتماعی تلگرام به پلیس فتا مراجعه نمود و در اظهارات خود مدعی شد، شخصی در تلگرام با ارسال مطالب تهدید آمیز، آرامش من و خانواده‌ام را سلب نموده است به نحوی که سلامت روانی خانواده من را به مخاطره انداخته است، لذا از کسی که این کار را انجام داده شاکی و تقاضایی رسیدگی دارم.

رئیس پلیس فتا استان کردستان ادامه داد: مراتب در دستور کار کارشناسان اداره مبارزه با جرائم سایبری این پلیس قرار گرفته و در این رابطه پرونده تشکیل گردید.

سرهنگ شاکری گفت: پس از انجام تحقیقات مقدماتی از شاکی، اقدامات تخصصی، گرداننده صفحه تلگرامی شناسایی گردید. در ادامه با دستور قضایی متهم به پلیس فتا احضار شد. پیرامون مزاحمت از متهم تحقیق، بدواً منکر قضیه بوده اما پس از مواجهه با دلایل و مدارک مستند به بزه انتسابی معترف شد که برای شاکی کار می‌کردم و ایشان کارفرمای من بود ولی ایشان به دلایل مختلف حقوق من را پرداخت نمی‌کرد و از پرداخت آن طفره می‌رفت‌، یک روز به طور اتفاقی در خودرو شاکی یک فلش مموری را دیدم و آن را در جیب گذاشتم‌ و بعد از بررسی متوجه شدم عکس‌ها‌ی خصوصی ایشان در فلش موجود است و با دیدن تصاویر این فکر به ذهن من خطور کرد که شاکی را تهدید نمایم که اگر بدهی من را پرداخت نکند تصاویر ایشان را در تلگرام و شبکه‌های اجتماعی خارجی منتشر می‌نمایم‌. در نهایت متهم جهت سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضایی شد‌.

رئیس پلیس فتا استان کردستان با بیان اینکه فضای مجازی محیطی است که افراد قادر به پنهان کردن هویت اصلی خود هستند، تأکید کرد‌: شاید در ابتدا هویت‌ها در فضای مجازی پنهان باشد ولی هویت‌ها قابل‌ ردیابی و شناسایی است و هرگونه بارگذاری محتویات مجرمانه برابر قانون جرائم رایانه‌ای جرم بوده و تحت تعقیب قضایی قرار می‌گیرد.

سرهنگ شاکری نگهداری اطلاعات خصوصی در یک فلش مموری که در محل مناسبی هم نگهداری نمی‌گردد و به راحتی در دسترس افراد غیر قرار می‌گیرد‌، را کار غیر اصولی دانست و به کاربران توصیه کرد: حتما برای نگهداری اطلاعات از حافظه‌های جانبی استفاده کنند اما این حافظه‌ها نباید در دسترس دیگران باشد چرا که در این صورت اطلاعات ذخیره شده ما به راحتی به سرقت رفته و از آن سوء استفاده می‌شود.

مشاغل جعلی مجرمان سایبری راهکاری برای اخاذی از کاربران است

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان شرقی با بیان اینکه بسیاری از مشاغلی که از سوی کاربران در فضای مجازی و به خصوص شبکه‌های اجتماعی ادعا می‌شود، کذب می‌باشد و این ترفندی است برای به دام انداختن کاربران، گفت: کاربران باید مراقب باشند و فریب این مجرمان سایبری را نخورند و به هیچ عنوان اطلاعات محرمانه و شخصی و خصوصی خود را در اختیار این افراد قرار ندهند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ محسن محمودی تصریح کرد: مجرمان سایبری با ادعای مشاور و روانشناس بودن، وکیل دعاوی، پزشک و… تلاش دارند تا اعتماد کاربران را جلب کرده و از آنها سوء استفاده نمایند.

وی افزود: این مجرمان سایبری با جمع آوری اطلاعات شخصی و محرمانه کاربران در گام بعدی به دنبال اخاذی از شهروندان می‌باشند، لذا شهروندان باید توجه داشته باشند برای گرفتن خدمات از مشاوران، وکلا، پزشکان و… به دفتر کار و یا مطب آنها مراجعه نمایند.

این مقام ارشد انتظامی یادآور شد: متاسفانه کاربران بدون توجه به اینکه، این ادعا می‌تواند دروغ باشد و بدون تحقیق و استعلام از مراکز مربوطه در خصوص صحت شغلی این افراد، به راحتی به آنها اعتماد کرده و اطلاعات شخصی و محرمانه خود را در اختیار آنها قرار می‌دهند.

رئیس پلیس فتا استان آذربایجان شرقی با اشاره به یکی از این دست پرونده‌های تشکیل شده در پلیس فتا گفت: مجرم که خود را در قالب پزشک در شبکه اجتماعی تلگرام معرفی می‌کرد، با سوء استفاده از اعتماد کاربران و اخذ تصاویر شخصی و خصوصی این افراد در پی اخاذی بود.

سرهنگ محمودی با اشاره به دستگیری متهم این پرونده گفت: متهم هنگام بازجویی عنوان کرد که با ایجاد گروهی در شبکه‌ اجتماعی تلگرام و معرفی خود به عنوان پزشک با شاکیان ارتباط برقرار می‌کرده و سپس با جلب اعتماد در جهت رفع مشکل بیماری، تصاویر و فیلم‌های خصوصی آنها را به دست آورده و از این طریق شروع به تهدید، اخاذی و درخواست روابط غیراخلاقی می‌کرده است.

رئیس پلیس فتا آذربایجان شرقی ادامه داد: هر چند متهم این پرونده دستگیر و تحویل مراجع قضایی شد، اما آسیب‌های روحی و روانی که به شاکیان این پرونده وارد شده بود به این راحتی قابل درمان نیست.

وی در ادامه تاکید کرد: کاربران باید بسیار مراقب باشند تا در دام اینگونه مجرمان سایبری نیفتند، مجرمانی که با سوءاستفاده از اعتماد آنها اهداف مجرمانه در سر دارند.

سرهنگ محمودی با بیان اینکه برای دریافت هرگونه خدمات در فضای مجازی یا شبکه‌های اجتماعی، مثل مشاوره ازدواج، تحصیلی، حقوقی، درمانی و… حتما مطمئن گردید که این سایت یا گروه حتما برای همان فرد است، گفت: سوءاستفاده از نام و شهرت این کارشناسان در فضای مجازی امری رایج است که از سوی مجرمان صورت می‌گیرد. پس بهتر است برای دریافت هرگونه خدمات از این عزیزان حتما به دفتر کار یا مطب آنها مراجعه نمائیم.

استفاده از فيلترشكن‌ها امنيت كاربران را در معرض خطر قرار مي‌دهد

رئيس پليس فتا استان گلستان از كاربران خواست براي بهره‌گيري از محيط اينترنت در جهت ارتباطات و يا تهيه  محتواي مورد نيازشان‌، حتما به شبكه‌هاي اجتماعي، پيام رسان‌ها و پايگاه‌هاي اينترنتي معتبري كه قوانين كشور  ما را محترم مي‌شمارند و فيلتر نشده‌اند مراجعه كنند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم ابراهيم پرسا در تشريح اين خبر گفت: هر فناوري همراه با محاسن و دستاوردهاي مثبت، ابعاد منفي و فرايندهاي آسيبي مختلفي را به همراه دارد. يكي از اين ابزارها اينترنت است كه با ورود خود، جهان را به يك دهكده كوچك تبديل نموده و دسترسي سريع به اطلاعات و برقراري ارتباط بين افراد مختلف را تسهيل كرده است. ضمن اينكه اينترنت بسياري از مشكلات علمي، پژوهشي، اجتماعي، گردشگري و اقتصادي را برطرف كرده در كنار اين ابعاد مثبت، فرايندهاي منفي اين ابزار فناوري باعث سوء استفاده افراد فرصت طلب در زمينه‌هاي مالي و ترويج روند فساد اخلاقي و نيز امنيتي شده است.

وي افزود: يكي از ابعاد منفي اينترنت، دسترسي تمام افراد به هر نوع اطلاعات از توليد مواد مخدر تا برقراري ارتباط با سرويس‌هاي اطلاعاتي و ضد ملي و كلاهبرداري‌هاي مختلف گرفته تا برنامه‌هاي ضد اخلاقي و مستهجن است كه روز به روز دامنه جديدي پيدا مي‌كند.

سرهنگ پرسا گفت: در كشور ما مطابق با قانون جرايم رايانه‌اي، برخي از  سايت‌ها و پايگاه‌هاي اينترنتي‌ كه محتواي آنها در تضاد با فرهنگ، عرف و قانون جامعه باشند فيلتر  مي‌شوند اما  اخيرا با فيلتر شدن پيام رسان‌هاي خارجي  تلگرام كه  نقشي تخريبي و ويران‌گر در بحث فرهنگ و نيز امنيت جامعه داشت جستجو و نصب  فيلترشكن در بين برخي از كاربران  امري عادي شده  كه  اين امر مي‌تواند منجر به نفوذ يا دسترسي غيرمجاز به ‌سیستم‌های كاربر شود.

اين مقام ارشد انتظامي افزود: کاربران بدون ‌اطلاع از عملکرد فیلترشکن‌ها،‌آنها را بر روی رايانه و  تجهيزات هوشمند خود نصب می‌کنند  غافل از اينكه ممکن است این نرم افزارها يا لينك‌هاي همراه آن، حاوي بدافزار (ويروس، تروجان، جاسوس افزار، باج افزار و …‌) ‌بوده و  اطلاعات آنها  را در معرض خطر قرار دهد.

سرهنگ پرسا به كاربران توصيه کرد: مراقب لينك‌هاي آلوده كه حاوي بدافزار هستند باشند‌ و براي بهره‌گيري از محيط اينترنت در جهت ارتباطات و يا تهيه  محتواي مورد نيازشان،‌ حتما ‌به‌ شبكه هاي اجتماعي، پيام رسان‌ها و  پايگاه‌هاي اينترنتي معتبري كه قوانين كشور  ما را محترم مي‌شمارند و فيلتر نشده‌اند مراجعه كنند.

ایمن‌ ماندن در شبکه‌های اجتماعی موبایلی با استفاده از پیام رسان‌های داخلی

کارشناس پلیس فتا استان بوشهر با حضور در جمع کارکنان شهرک‌های صنعتی استان بوشهر، یکی از مهم‌ترین راه‌های ایمن ماندن در شبکه‌های اجتماعی موبایلی را استفاده از پیام رسان‌های داخلی نام برد و گفت: مجرمان‌سایبری به دلیل ناشناخته ماندن سعی می‌کنند پیام‌رسان‌هایی را انتخاب می‌کنند که سرور خارجی داشته باشند و شناسایی آنان سخت‌تر باشد.

به گزارش پلیس فتا، این کارشناس سایبری با اشاره به پنهان بودن هویت کاربران در فضای مجازی خاطرنشان ساخت: در حال‌ حاضر بسیاری از پرونده‌های موجود در پلیس فتا در راستای شبکه‌های اجتماعی، جعل هویت افراد و سوءاستفاده از اعتماد کاربران می‌باشد، بنابراین کاربران به‌هیچ‌عنوان نباید به افراد غریبه آنلاین در فضای مجازی اعتماد کنند، چراکه ممکن است آنچه خود را معرفی می‌کند نباشد و اهداف مجرمانه‌ای داشته باشد.

وی، یکی از مهم‌ترین اقدامات در برقراری امنیت دیجیتالی را استفاده از فایروال و آنتی‌ویروس مناسب دانست و تصریح کرد: کاربران سعی کنند، نرم‌افزارهای موردنیاز خود را از منابع رسمی، مورد اطمینان و امن دانلود کنند و سیستم‌عامل و نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس موجود در سیستم خود را نیز به‌ صورت مداوم به‌ روز رسانی کرده و اطمینان یابند که از نسخه به‌ روز شده‌ نرم‌افزار، استفاده می‌کنند.

این کارشناس سایبری در ادامه به خریدهای اینترنتی اشاره کرد و افزود: طراحی سایت‌های جعلی یکی از روش‌های رایج برای سوءاستفاده و کلاهبرداری می‌باشد که از این طریق می‌توانند تعداد بسیار زیادی از هم‌وطنان را درگیر کرده و مبالغ هنگفتی را کلاهبرداری نمایند که در اصطلاح سایبری به این شگرد مجرمانه، فیشینگ گفته می‌شود و مجرمان سایبری به‌دنبال سرقت اطلاعات بانکی کاربران می‌باشند. طبیعی است با در اختیار داشتن شماره‌کارت، رمزدوم، cvv2 و تاریخ انقضای کارت، به‌آسانی می‌توان برداشت غیرمجاز از حساب قربانیان داشت.

عامل طراحی سایت‌های شرط بندی دستگیر شد

رئیس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فرماندهی انتظامی استان از شناسایی و دستگیری فردی خبر داد که در فضای مجازی اقدام به طراحی و ساخت سایت‌های شرط بندی و قمار می‌کرد.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ جمالی در این خصوص گفت: پس از دریافت گزارشی مبنی بر اینکه فرد یا افرادی در فضای مجازی اقدام به طراحی و ساخت سایت‌های شرط بندی و قمار می‌نمایند، موضوع با جدیت در دستور کار مأمورین این یگان قرار گرفت.

وی افزود: پس از تنظیم گزارش و اخذ دستورات مقام محترم قضایی، در پی انجام اقدامات فنی و تخصصی، فردی که اقدام به طراحی و ساخت سایت‌های شرط بندی و قمار می‌کرد شناسایی و دستگیر شد.

سرهنگ جمالی ادامه داد: متهم پس از مواجهه با مستندات و ادله فنی پلیس اعتراف کرد که برای کسب منافع مالی اقدام به طراحی و ساخت سایت‌های شرط بندی و قمار نموده است.

رئیس پلیس فتا ایلام با بیان اینکه با افرادی که با انگیزه‌های مختلف نسبت به طراحی و ساخت سایت‌های قمار و شرط بندی اقدام میکنند برابر قانون برخورد خواهد شد، گفت: برابر ماده 705 قمار بازی با هر وسیله‌ای ممنوع است و مرتکبان آن به یک تا شش ماه حبس یا تا 74 ضربه شلاق محکوم می‌شوند و در صورت تجاهر به قمار بازی به هر دو مجازات محکوم خواهند شد.

وی گفت: متاسفانه برخی افراد سودجو با انگیزه‌های مختلف از جمله کسب درآمد مالی، دسترسی به اطلاعات شخصی و … در صدد اغفال و گمراه کردن کاربران فضای مجازی هستند لذا ضرورت دارد کاربران در هنگام فعالیت در فضای سایبر در هر لحظه مراقب کلاهبرداران باشند و اطلاعات شخصی و بانکی خود را به هیچ عنوان در فضای مجازی در اختیار دیگران قرار ندهند.

این مقام ارشد انتظامی با بیان اینکه برخی از سایت‌ها با هدف سرقت اطلاعات، کسب درآمد، باج گیری و … از سوی مجرمان سایبری طراحی می‌شوند، به کاربران هشدار داد: طراحان این نوع سایت‌ها با این شگرد و کشاندان کاربران به صفحات خود، ضمن کسب درآمد به راحتی اطلاعات بانکی و خصوصی کاربران را جهت سوء‌استفاده‌های بعدی به سرقت می‌برند.

کاهش جرائم اینترنتی در گرو ارتقاء دانش کاربران است

کارشناس پلیس فتا استان بوشهر ضمن تعریف لغوی فضای سایبری و معرفی پلیس فتا به تشریح مهم‌ترین آسیب‌های فضای مجازی پرداخت و گفت: مناسب‌ترین راهکار و کلید اصلی‌ استفاده صحیح از فضای مجازی‌ و کاهش جرائم در این فضا، ارتقاء دانش اینترنتی کاربران می‌باشد.

به گزارش پلیس فتا، این کارشناس سایبری با حضور در جمع دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر در کارگاه آموزشی با محوریت فرصت‌ها و تهدیدات فضای مجازی، سرقت اطلاعات شخصی رایانه‌ای توسط سوءاستفاده کنندگان را از مهم‌ترین جرائم سایبری در حوزه فضای تولید و تبادل اطلاعات نام برد و از کاربران خواست: سعی کنند دستگاه‌های رایانه خود و همچنین تلفن متصل به اینترنت آن‌ها  فاقد اطلاعات شخصی باشد و به‌هیچ‌عنوان عکس‌های خانوادگی خود را در شبکه‌های موبایلی رد و بدل نکنند زیرا امکان هرگونه هک و سرقت اطلاعات در این شبکه‌ها  وجود دارد.

وی بسیاری از پرونده‌های پلیس فتا را مربوط به انتشار تصاویر خصوصی کاربران در فضای مجازی دانست و تصریح کرد: کاربران با به اشتراک گذاشتن اطلاعات شخصی خود نظیر فیلم و عکس در این‌گونه کانال‌ها موجب می‌شوند افرادی از این فرصت سوءاستفاده و نیات مجرمانه خود همچون اخاذی، هتک حیثیت، نشر اکاذیب را عملی کنند.

این کارشناس سایبری در ادامه به خریدهای اینترنتی اشاره کرد و افزود: طراحی سایت‌های جعلی یکی از روش‌های رایج برای سوءاستفاده و کلاهبرداری هست که از این طریق می‌توانند تعداد بسیار زیادی از هم‌وطنان را درگیر کرده و مبالغ هنگفتی را کلاهبرداری نمایند که در اصطلاح سایبری به این شگرد مجرمانه، فیشینگ گفته می‌شود و مجرمان سایبری به دنبال سرقت اطلاعات بانکی کاربران می‌باشند. طبیعی است با در اختیار داشتن شماره کارت، رمز دوم، cvv2 و تاریخ انقضای کارت، به‌آسانی می‌توان برداشت غیرمجاز از حساب قربانیان داشت.

وی گفت: کاربران عزیز سعی کنند همیشه آدرس سایت‌های بانکی و سایر سایت‌های مهم را خود در آدرس بار تایپ نموده و از رفتن به لینک‌هایی که در سایت‌های مختلف و یا در شبکه‌های اجتماعی ارائه‌شده خودداری کنند. همچنین نسبت به استفاده از پروتکل https دقت و حساسیت بیشتری داشته باشند.

کارشناس پلیس فتا استان بوشهر در خصوص استفاده از اینترنت عمومی افزود: بسیاری از کاربران فضای مجازی در خارج از منزل سعی می‌کنند از اینترنت‌های عمومی رایگان در اماکن عمومی استفاده کنند، رعایت موارد ایمنی ضروری است تا در دام مجرمان سایبری نیفتند و باید در نظر داشته باشند، چون افراد مختلفی می‌توانند به این نوع اینترنت‌ها بدون رمز متصل شوند، لذا امنیت بالایی را نمی‌توان برای آن‌ها در نظر گرفت، بنابراین کاربران، هنگام استفاده از اینترنت‌های عمومی به‌هیچ‌عنوان، اطلاعات مهم نظیر رمز کاربری و… را از طریق سیستم‌های خود در فضای مجازی ثبت نکنند و سعی کنند تلفن همراه و سیستمی که از آن استفاده می‌کنند در هنگام اتصال به اینترنت فاقد هرگونه اطلاعات خصوصی و مهم باشد.

امنیت اطلاعات شخصی در فضای سایبر

رئيس پليس فتا فرماندهي انتظامي گلستان ضمن اشاره به آسيب‌هاي متعدد فضاي مجازي تاکید كرد: شهروندان نسبت به حفظ و نگهداري از اطلاعات شخصی خود حساسیت بیشتری داشته باشند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ دوم ابراهيم پرسا گفت: بسیاری از دعاوی مربوط به سوء‌استفاده از اطلاعات شخصی افراد، ناشی از عدم تسلط کاربران در بحث امنیت اطلاعات و نحوه نگهداری و حفظ اطلاعات شخصی می‌باشد که متاسفانه درصد زيادي از پرونده‌هاي متشكله در مراجع قضائي به علت سهل انگاري خود كاربران در حفظ اطلاعات شخصي‌شان  مي‌باشد.

وی تاکید‌كرد: کاربران محترم به هیچ عنوان فضاي مجازي را محيطي امن و قابل اعتماد تصور نكنند و به امنيت و حفاظت از اطلاعات خود توجه بيشتري نموده و از ذخیره اطلاعات شخصی و محرمانه خود بر روی دستگاه‌هايي که مستقیماً به اینترنت متصل می‌شوند خودداری کرده و برای ذخیره سازی اطلاعات از لوح‌های فشرده و هارد اکسترنال که در آنها تکنولوژی رمزکننده به کاربرده شده، استفاده نمایند.

رئیس پلیس فتا استان گلستان به کاربران شبکه‌های اجتماعی توصیه کرد: اطلاعات خصوصی و مهم خود را بر روی رایانه، گوشي و تجهيزات قابل حمل ذخیره نکنند و اطلاعات و تصاویری که نشان‌دهنده‌ هویّت آنهاست را به هیچ عنوان به اشتراک نگذاشته و پوشه‌های حاوی اطلاعات خود را رمزگذاری نمايند.

سرهنگ پرسا افزود: كلاهبرداران اينترنتي با ارسال لينك‌ها و فايل‌هاي آلوده حاوي بدافزار كه عناوین جذاب و تحريك كننده دارد اقدام به فريب كاربران مي‌نمايند لذا از باز کردن ایمیل‌ها، تصاویر و فایل‌هایی که حاوی محتوای مشکوک هستند جداً خودداری نمایید‌.

رئيس پليس فتا گلستان به شهروندان توصيه كرد: قبل از اینکه مطلبی را در فضاي مجازي منتشر كنيد يا به اشتراک بگذارید اولا خوب فکر کنید که آیا حاوی اطلاعات شخصی و محرمانه است یا خیر؟ دوما دقت كنيد محتوا را براي چه كسي مي‌فرستيد.

وي افزود: در استفاده از اينترنت و فضاي مجازي با برنامه عمل نموده و بي‌هدف اقدام به بازكردن لينك‌ها و صفحات مختلف نكنيد و با توجه به تنوع محتوا، زمان استفاده از فضاي مجازي را متناسب با خواسته‌هايتان، برنامه‌ريزي كنيد.